Sigorta Eksperliğinde yeni dönem: Atama ve ücret usulleri değişti!

Sigortacılık sektörüne olan güveni artırmak ve tarafların haklarını korumak amacıyla hazırlanan "Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği", Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlükteki eski yönetmeliği ortadan kaldırdı. Yeni dönemde eksperlerin atanmasından raporlama süreçlerine kadar pek çok kritik başlık dijital sistemlerle takip edilecek.

Eksper Atamalarında "EKSİST" ve Sıralı Sistem Dönemi

Yeni yönetmeliğe göre, trafik sigortalarında eksper atamaları kısa adı EKSİST olan Eksper Atama ve Takip Sistemi üzerinden sıralı olarak yapılacak. Trafik sigortası dosyalarında, hasar tutarının asgari maddi teminatın 1/10'unu aşması durumunda eksper görevlendirilmesi zorunlu olacak. Kasko sigortalarında ise ağır veya tam hasar kararı gerektiren durumlarda yine sistem üzerinden sıralı atama usulü uygulanacak.

İtiraz Mekanizması ve "Hakem Eksper" Uygulaması

Eksper raporlarına yönelik itiraz süreçleri de netlik kazandı. Taraflar, raporun sisteme girişinden itibaren üç iş günü içinde itiraz edebilecek. İtiraz durumunda sistem üzerinden yeni bir eksper atanacak. Eğer bu aşamada da uzlaşı sağlanamazsa, en az 10 yıl deneyimli isimler arasından bir "Hakem Eksper" görevlendirilecek ve hazırlanan rapor nihai karar olarak kabul edilecek.

Taban Ücretler Enflasyon Oranında Artacak

Ekspertiz ücretleri, belirlenen taban ücret tarifesinin altında olmamak kaydıyla serbestçe belirlenebilecek. Taban ücret tarifesi, her yıl başında TÜİK tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) oranında artırılacak. İlk eksper raporunun ücretini sigorta şirketi öderken, itiraz ve hakem eksper süreçlerindeki ödeme yükümlülüğü, raporun sonucuna ve haklılık payına göre taraflar arasında belirlenecek.

Dijital Raporlama ve Müdahale Yasağı

Yeni dönemde eksper raporlarının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (Merkez) nezdindeki sistem üzerinden düzenlenmesi zorunlu hale getirildi. Güvenli elektronik imza ile hazırlanan raporlar dijital ortamda saklanacak. Yönetmelik, rapor tanzimi sırasında ekspere hiçbir surette müdahale edilemeyeceğini de hüküm altına aldı.

Bursa ve Ordu'da Pilot Uygulama Başlıyor

Yönetmeliğin tam kapasiteyle uygulanmasından önce motorlu araç sigortalarında sıralı atama sistemi için pilot bölge seçildi. Bursa ve Ordu illerinde yürütülecek olan pilot uygulama 3 ay sürecek. Kurul, ihtiyaç halinde bu süreyi 6 aya kadar uzatabilecek. Diğer illerde ise pilot süreç tamamlanana kadar eski usul uygulamalar devam edecek.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

SİGORTA EKSPERLERİ ATAMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, sigorta eksperliği faaliyetinin sigortacılık sektörüne olan güveni artırıcı biçimde sürdürülmesini ve tarafların hak ve menfaatlerinin korunmasını teminen eksperlik faaliyetine ilişkin atama ile iş kabul ve ücret esaslarının belirlenmesidir.

(2) Bu Yönetmelik, sigorta eksperinin sigortacı, sigortalı, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından atanması, eksperin iş kabulü, taban ücret tarifesinin tespiti de dahil olmak üzere ekspertiz ücretinin belirlenmesi ile ilgili usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 22 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) EKSİST: Kurumca usul ve esasları belirlenen Eksper Atama ve Takip Sistemini,

b) İcra Komitesi: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdindeki Sigorta Eksperleri İcra Komitesini,

c) Kanun: 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununu,

ç) Kurum: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

d) Kurul: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

e) Merkez: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezini,

f) Rapor: Sigorta eksperleri tarafından düzenlenen ve içeriği, eksperlik dallarına göre ve sigorta sözleşmesi hükümleri göz önünde tutularak Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak İcra Komitesince belirlenen ve Kurumca onaylanan tek tip ekspertiz raporunu,

g) Sigorta eksperi: Sigortacılık Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde tanımı yapılan sigorta eksperlerini,

ğ) Sigorta şirketi: Türkiye'de kurulmuş sigorta şirketleri ile yurt dışında kurulmuş sigorta şirketlerinin Türkiye'deki teşkilatını,

h) TOBB: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,

ı) Trafik sigortası: 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu gereğince yaptırılması zorunlu olan karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasını,

i) TSB: Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğini,

j) TÜİK: Türkiye İstatistik Kurumunu,

k) Uzaktan ekspertiz: Levhaya kayıtlı sigorta eksperlerince yapılacak; çerçevesi, usul ve esasları İcra Komitesi tarafından önerilen ve Kurumca onaylanan ekspertizi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Atamaya, İş Kabulüne ve Ücrete İlişkin Hükümler

İhbar

MADDE 4- (1) Hasar ihbarlarının, sigortalı veya sigorta sözleşmesinden menfaat sahibi olan kişiler tarafından sigorta şirketine yapılması gerekir.

(2) Sigorta şirketleri, hasara ilişkin dosya bilgisini Kurumca belirlenecek şablona uygun olarak ilgili sigorta poliçeleriyle irtibatını kurmak suretiyle en geç hasar ihbarının yapıldığı günü takip eden ilk iş günü içerisinde Merkeze iletir ve Merkezden alınan referans numarası ile hasar dosyasını şirket nezdinde açar.

Talep ve atama

MADDE 5- (1) Sigorta eksperi, Kurumca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde sigortacı, sigortalı, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişilerin talebi üzerine atanır.

(2) Dosyada halihazırda atanmış eksper bulunmaması şartıyla, sigortalı, sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişi tarafından her aşamada eksper atanabilir.

(3) Sigorta şirketleri, sigorta poliçelerinde sigortalı, sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından da eksper atanabileceği bilgisine yer vermek zorundadır.

(4) Kurum, eksper talep ve atamalarının güvenli ve bizzat ilgili kişi tarafından yapılmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.

(5) Eksperin hasar tespitinde ve raporunda kullanılmak üzere, ilgili maddi varlıklar ve taraflara ilişkin ihtiyaç duyacağı geçmiş poliçe ve hasar verileri; sigorta şirketleri ve Merkez tarafından, atama ile eş zamanlı olarak eksperin erişimine açılır.

Motorlu araç sigortalarında atama

MADDE 6- (1) Trafik sigortasında eksper atanacak ise ilgili atama EKSİST üzerinden sıralı olarak yapılır.

(2) Trafik sigortasında, ilgili dosyaya ilişkin muallak hasar tutarının veya yapılacak ilk inceleme ve hasar sürecinde sonraki incelemeler sonucunda belirlenecek toplam hasar tutarının, asgari maddi teminat tutarının 1/10'unu aşması durumunda hasar tespitinin eksper tarafından yapılması zorunludur. Bu oranı sıfıra kadar indirmeye veya iki katına kadar artırmaya Kurum yetkilidir.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında atanan eksper tarafından değer kaybı tazminatı da gerçek zarar ilkesi gözetilerek ve detaylara yer verilerek aynı raporda hesaplanır.

(4) Değer kaybına ilişkin eksper atama süreci, kriterleri ve iş kabulü gibi hususlara dair usul ve esaslar Kurumca belirlenir.

(5) Kara araçları kasko sigortasında, ilgili dosyaya ilişkin muallak hasar tutarının veya yapılacak ilk inceleme ve hasar sürecinde sonraki incelemeler sonucunda belirlenecek tutarın, ağır hasar ve tam hasar kararını gerektirmesi halinde tespitin EKSİST üzerinden sıralı olarak atanacak eksper tarafından yapılması zorunludur. Ağır hasar ve tam hasar dışındaki eksper atama süreci ve kriterleri, iş kabulü, rapor şablonu gibi hususlara dair usul ve esaslar Kurumca belirlenir.

Motorlu araç sigortaları dışındaki sigortalarda atama

MADDE 7- (1) Sigorta şirketi, ilgili dosya için eksper atanıp atanmayacağına ilişkin bilgiyi 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süre içerisinde Merkeze iletir ve varsa eksper atama bilgisini hasar dosyasında gönderir. Söz konusu sigortalara ilişkin sıralı atama da dahil olmak üzere eksper atama süreci ve kriterleri, iş kabulü, rapor şablonu gibi hususlara dair usul ve esaslar Kurumca belirlenir.

İtiraz süreci ve hakem eksper ataması

MADDE 8- (1) Eksper tarafından yapılan tespitlere, üç iş günü içinde sigortacı, sigortalı, sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından itiraz edilebilir. İtiraz süresi, eksper raporunun Merkez nezdindeki eksper rapor sistemine girişine ilişkin olarak muhataplara yapılan bildirimle başlar. İtiraz halinde, EKSİST üzerinden eksper ataması yapılır.

(2) İtiraz üzerine atanan eksper tarafından düzenlenen raporun Merkez nezdindeki eksper rapor sistemine girişine ilişkin bildirim yapılmasından itibaren üç iş günü içinde taraflardan birinin talebi halinde hakem eksper ataması yapılır.

(3) Hakem eksper, ilgili branşta en az on yıl bilfiil sigorta eksperliği yapmış olan sigorta eksperleri arasından EKSİST üzerinden atanır.

(4) İtiraz üzerine atanacak eksper ve hakem eksper atamaları sıralı olarak yapılır.

(5) İtiraz üzerine atanan eksper ve hakem eksper, motorlu araç sigortalarında atama tarihinden itibaren en geç üç iş günü içinde, diğer branşlarda ise on iş günü içinde dosya üzerinden inceleme yaparak raporunu hazırlar.

(6) Hakem eksper tarafından düzenlenecek olan rapor, nihai rapor olarak kabul edilir.

Atama kriterleri ve liste

MADDE 9- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak sıralı eksper atamaları, eksper hakkında yapılacak performans değerlendirmesi ile İcra Komitesi ve TSB görüşü alınarak Kurumca belirlenecek coğrafi sınıflandırma, branş, alt uzmanlık, iş dağılımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak yapılır.

(2) İcra Komitesi tarafından, sigorta eksperleri arasından Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde belirtilen suçlar yönünden şüpheli veya sanık olanlar hariç tutularak atama kriterleri çerçevesinde talebe istinaden liste oluşturulur ve Merkeze bildirilir. Listeye ilişkin usul ve esaslar Kurumca belirlenir.

Eksper performans değerlendirmesi

MADDE 10- (1) Eksperlerin performans değerlendirmesine ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından TSB, İcra Komitesi ve Merkezin görüşü alınarak hazırlanır.

(2) Merkez, performans değerlendirmesine ilişkin usul ve esasları dikkate alarak eksperler hakkında yapılacak puanlamaya göre sıralı eksper atamalarını gerçekleştirir.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak sıralı eksper atamalarına ve atama sonrasına ilişkin operasyonel süreçler ile arşiv işlemleri TOBB tarafından yürütülür.

Raporların hazırlanması ve saklanması

MADDE 11- (1) Eksper raporlarının Merkez nezdindeki rapor yazım sistemi üzerinden düzenlenmesi gerekir.

(2) Eksperler tarafından güvenli elektronik imzalı olarak hazırlanan raporlar, Merkez sistemlerinde saklanır ve gerekli kimlik doğrulamasının sağlanması ya da hak sahipliğinin ispatlanması şartıyla eş zamanlı olarak Merkezce ilgili tarafların erişimine açılır.

(3) Raporun düzenlenmesi esnasında ekspere hiçbir surette müdahalede bulunulamaz.

Bilgilendirme

MADDE 12- (1) Sigorta şirketi, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süre içerisinde ilgili dosya için eksper atanıp atanmayacağına ilişkin bilgiyi Merkeze iletir.

(2) Merkez, ihbarın alınması, eksper atanıp atanmayacağı, rapor tanzim edilmesi ve itiraz sürecine ilişkin her aşamada gerekli tüm bilgileri ilgili taraflara gecikmeksizin iletir.

İş kabulü

MADDE 13- (1) Bu Yönetmelik çerçevesinde EKSİST üzerinden atama bildirimini alan eksper, kendisine teklif edilen işi kabul edip etmediğini bildirimden itibaren en geç altı saat içinde EKSİST üzerinden bildirmediği takdirde işi kabul etmiş sayılır.

(2) Eksperin işi kabul etmemesi halinde, iş kabul edilene kadar ilk atama usulüne göre yeniden atama yapılır.

(3) Eksperler, Kanunun 22 nci maddesinin on üçüncü fıkrasında düzenlenen iş kabul esaslarına uygun hareket etmek zorundadır.

(4) Kurum, zorunlu sigortalarda ilgili branşta ruhsat sahibi eksperlerin iş kabulünü zorunlu tutabilir.

(5) Kurum, iş tayininin adil dağılımı için gerekli tedbirleri alır.

Ücret

MADDE 14- (1) Ekspertiz ücreti, atama tarihinde geçerli olan taban ekspertiz ücret tarifesinden az olmamak üzere taraflar arasında serbestçe belirlenir.

(2) Tanzim edilen ilk eksper raporunun ücreti sigorta şirketi tarafından ödenir.

(3) İtiraz üzerine atanan eksper ve hakem eksper ücreti, itiraz üzerine hazırlanan raporlar ile itiraz edilen eksper raporu arasında fark bulunmuyorsa taban ekspertiz ücret tarifesine göre atamayı talep eden tarafça ödenir. İtiraz üzerine hazırlanan raporlar ile itiraz edilen eksper raporu arasında önemli bir fark bulunuyorsa itiraz üzerine atanan eksper ile hakem eksper ücreti, taban ekspertiz ücret tarifesine göre itiraz üzerine hazırlanan raporun itiraz edilen eksper raporuna kıyasla aleyhine dönen tarafça ödenir.

(4) Ekspertiz için yapılan ulaşım, konaklama ve diğer giderler ekspertiz ücretine ilave edilir.

(5) Dövizli poliçelerde ekspertiz ücreti, rapor tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru baz alınarak hesaplanır.

(6) Ekspertiz ücret hesaplamasına baz teşkil eden brüt hasar tutarı, eksper tarafından tespit edilen hasar tutarı olup koasürans, sovtaj, eksik sigorta, muafiyet gibi kesintiler uygulanmadan önceki tutardır.

(7) Sigortalının talebinden vazgeçmesi, hasarın teminat dışında kalması, suiistimal tespiti gibi nedenlerle ekspertiz raporunun kapatılması talep edilirse; rapor tamamlandıysa ekspertiz ücretinin tamamı, rapor tamamlanmadıysa tamamlanma yüzdesine isabet eden ücret ödenir. Rapora hiç başlanmamış ise ekspertiz ücreti ödenmez.

(8) Birden fazla eksperin çalıştığı hasar dosyalarında, tarifeye tabi ekspertiz ücreti hasar tutarı üzerinden her eksper için ayrı ayrı hesaplanır.

(9) Eksper atamasının, atamayı yapan tarafça geri alınması eksperin ücret hakkına engel olmaz.

Taban ekspertiz ücret tarifesi

MADDE 15- (1) Uygulanacak taban ekspertiz ücret tarifeleri EK-1 ve EK-2 ile belirlenmiştir.

(2) Taban ekspertiz ücret tarifesi, her takvim yılı başında TÜİK tarafından yayımlanan tüketici fiyat endeksinde (bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı) gerçekleşen artış oranında artırılarak uygulanır. Kurumca uygun görülmesi halinde söz konusu uygulama aylık değişim oranları dikkate alınarak altı aylık dönemler itibarıyla da yapılabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Onarım servislerinin değerlendirilmesi ve işçilik maliyetleri

MADDE 16- (1) Onarım servislerinin değerlendirilmesi, Kurumca belirlenecek esaslar dahilinde ilgili branşta ruhsat sahibi olan eksperler tarafından yapılabilir.

(2) İcra Komitesi tarafından, TSB'nin görüşü alınarak onarım işçilik maliyetlerine ilişkin il ya da bölge bazında rehber tarife yayımlanır ve gerekli hallerde güncellenir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 17- (1) 25/8/2015 tarihli ve 29456 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Tüketici fiyat endeksi hesaplaması

GEÇİCİ MADDE 1- (1) EK-1 ve EK-2'de yer alan tarifelerin yürürlüğe girdiği ilk yıl için tüketici fiyat endeksindeki değişim, söz konusu tarifelerin yürürlüğe girdiği tarihten o yıl sonuna kadar geçen dönem için hesaplanır.

Rapor yazım sistemi

GEÇİCİ MADDE 2- (1) 11 inci madde kapsamında, Merkez tarafından yapılacak eksper rapor yazım sistemine ilişkin yapısal geliştirmeler tamamlanıncaya kadar eksper raporları, bir iş günü içerisinde Merkeze aktarılmak şartıyla, farklı rapor yazım sistemleri üzerinden düzenlenebilir. Söz konusu raporlara ilişkin 11 inci maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.

Pilot uygulama

GEÇİCİ MADDE 3- (1) Motorlu araç sigortalarında sıralı eksper atamalarına ilişkin pilot uygulama bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 3 ay süre ile Bursa ve Ordu illerinde uygulanır. Kurul, pilot uygulamaya ilişkin il değiştirmeye ve süreyi 6 aya kadar uzatmaya yetkilidir.

(2) Motorlu araç sigortalarında sıralı eksper atamalarına ilişkin pilot uygulama süreci tamamlanıncaya kadar pilot uygulama yapılmayan illerde, 17 nci madde ile yürürlükten kaldırılan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanmaya devam olunur.

Yürürlük

MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik 1/4/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme

EK- DOSYAYI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ