Yazılıda 100, sözlüde 62 puan alan adayın görevde yükselme sınavında elenmesi hukuka aykırı

2. Daire, sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanarak tutanağa bağlanmamış olması ve sözlü sınavda her adaya sorulan soruların kayda geçirilmemiş olması nedeniyle, kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca kamu hizmetinin ehil kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavda, ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun ve objektif bir değerlendirme yapılmadığı tespitinde bulundu.

Danıştay: Sözlü sınavı hukuka uygun yapmak idarenin görevidir

Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime imkan tanıyacak şekilde yapılması esas olup, sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak alt yapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlamak hukuka bağlı idarenin görevidir.

Sözlü sınava ilişkin değerlendirme kriterlerinden, adayın "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültürü ve genel yeteneği"ne ilişkin değerlendirmelerin somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün iken, bunların dışında kalan kriterlerin sınav kurulu üyelerinin gözlemlerine dayalı kanaatlerine ilişkin olduğu açıktır.

Belirtilen duruma göre, her ne kadar ilgili Yönetmelik maddesinde bu yönde açık bir hüküm bulunmamakta ise de, yargısal içtihatlarla benimsendiği üzere sözlü sınav öncesinde, sınav kurulu tarafından sözlü sınavda adaylara yöneltilecek soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Sorular ve bunların cevapları önceden hazırlanmadan değerlendirme yapılmış

Dava dosyasının incelenmesinden; İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan şube müdürlüğü yazılı sınavından 60 ve üzerinde puan almak suretiyle başarılı olan adaylara, yapılan sözlü sınav öncesinde, 01/02/2018 günü Bakanlık onayı ile teşekkül ettirilen Görevde Yükselme Sınav Kurulunca, adayın "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültürü ve genel yeteneği"ne ilişkin değerlendirmeyi sağlamaya matuf olmak üzere soruların ve bunların cevaplarının hazırlanmadığı; sözlü sınav sırasında adaylara yöneltilen ancak tespiti yapılamayan sorulara verilen yanıtların kurulun her bir üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirilip, verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü puanlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No: 2019/212
Karar No: 2025/4988

DAVANIN KONUSU:
İçişleri Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi İdari Hizmetler Şube Müdürlüğünde şef olarak görev yapan davacı tarafından;
1. 11/04/2014 günlü, 28969 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle, 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğe eklenen 16/A maddesinin birinci ve dördüncü fıkrasının,
2. İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca gerçekleştirilen şube müdürlüğü yazılı sınavında başarılı olmasının ardından katıldığı ve 19/07/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda aldığı puan sonucuna göre başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI:
Yönetmeliğin, dava konusu 16/A maddesinin birinci fıkrası yönünden; sözlü sınavla yapılacak değerlendirmenin ölçülemez, subjektif, soyut ve yanlı olacağı ve netice itibarıyla hak ihlaline neden olunacağı;
Bilgiyi objektif olarak ölçmeye tam anlamıyla elverişli olan yazılı sınavın etkisinin, subjektif kriterlerin daha etkili olduğu sözlü sınav ile azaltılmasının, idareye yargı denetimini ortadan kaldırma ve tarafsızlık ilkesini zedeler nitelikte geniş bir hareket alanı sağlayacağı ve adayların seçiminde subjektif unsurların etkili olması sonucunu doğuracağı; davaya konu düzenlemenin "hukuk güvenliği" ilkesine ve Anayasa'nın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10. maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı olduğu;
Yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde belirlenen en başarılı adaydan başlayarak, mesleğe en uygun adayların tespit edilmesi gerektiği, sözlü sınavın keyfiyete ve suistimale açık bir uygulamaya yol açtığı, bunun da hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığı;
Aynı maddenin dördüncü fıkrası yönünden; kamu yönetiminde şeffaflığın sağlanmasının en etkili yollarından olan teknolojinin imkanlarından faydalanılmasına, sözlü sınavın kayıt altına alınması ve bu kayıtlar üzerinden yargısal denetimin yapılmasına daha başından engel olunduğu;
Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun 2008/774 YD İtiraz No'lu kararında, sözlü sınavda adayın sorulara verdiği yanıtların teknolojik imkanlardan yararlanılarak sesli ve görüntülü kayıt altına alınmasının gerekli olduğunun belirtildiği, sözlü sınavların kayıt altına alınması halinde, bu kayıt üzerinden objektif nitelikte bir inceleme yaptırılmasının Danıştayca da kabul edildiği;
Davanın, 19/07/2018 tarihinde yapılan şube müdürlüğü sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin kısmına yönelik olarak; yazılı sınavda 100 tam puan alan tek kişi olması nedeniyle mülakata ilk kendisinin alındığı, toplam beş sorunun sorulduğu, soruların daha önce hazırlanıp hazırlanmadığına dair herhangi bir bilgisinin olmadığı, herhangi bir soru zarfı seçmediği, bilgi düzeyinin yeterli olduğu ve sorulan soruları eksiksiz cevapladığı;
Objektif bir ölçme yöntemi olan yazılı sınav ile bilgi düzeyi ölçülen adayın, sözlü sınavda bilgi düzeyi yetersiz bulunarak başarısız sayılmasının hakkaniyet duygusunu zedelediği;
Sözlü sınavların, neticesi şeffaf, net, nesnel ve açık olmayan, objektif kriterlerden uzak, sübjektif değerlendirmeler olduğu, Danıştayın sözlü sınava ilişkin davalarda verdiği kararların da yazılı sınavın nesnel sonuçlarını etkisiz kılması ve idari yargı denetimini sınırlaması nedeniyle davacılar lehine olduğu;
Kurum içinde üstlendiği görevler ve yazılı sınavdan aldığı puan, sözlü sınav puanı ile kıyaslandığında, idarenin takdir yetkisini hakkaniyete aykırı kullandığının anlaşılacağı, teknik bilgi ve teknolojik alt yapıya sahip olduğu, hangi kriterler ile başarısız sayıldığının, her kurul üyesinin başarısız puan verirken ortaya koyduğu gerekçelerin değerlendirilmesi gerektiği;
Yapılan sözlü sınavın dayanağı Yönetmeliğin 18. maddesi hükmü gereği, sınav kurulunun 5 kişiden oluşması gerektiği, ancak kendisini sözlü sınava tabi tutan sınav kurulunun 4 kişiden oluştuğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI:
Yönetmeliğin, davaya konu madde hükümleri yönünden; sözlü sınavın, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte bilgi ve liyakati ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapıldığı;
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin Geçici 10. maddesi uyarınca, dava konusu Yönetmelikte gerekli değişiklikler yapılarak Genel Yönetmeliğe uygun hale getirildiği;
Genel Yönetmeliğin sözlü sınavlar ile ilgili 12/A maddesinde; sözlü sınavların sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınacağı, sorulacak soruların ve adayın vereceği cevapların tutanak altına alınacağına dair bir hüküm bulunmadığı;
Sözlü sınavlarda 657 sayılı Kanun'un Ek 41. maddesinde ve aynı şekilde, Genel Yönetmelik ile kamu kurum ve kuruluşlarının görevde yükselme yönetmeliklerinde yer alan değerlendirme kriterleri ve her bir kritere verilen değerlendirme puanının kullanıldığı;
Dava konusu bireysel işleme yönelik ise; davacının görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı sınavı müteakiben ilgili Yönetmelikte yer alan nesnel ölçütler esas alınmak suretiyle sözlü sınava tabi tutulduğu, böylece liyakat ilkesi çerçevesinde personelin atanacağı göreve uygunluğunun ve hakkaniyetin daha iyi sağlandığı;
Yönetmeliğin 18. maddesi uyarınca, 01/02/2018 günlü Bakanlık Onayı ile sınav kurulunun; bir başkan, dört üye olmak üzere beş kişiden oluşturulduğu ve sözlü sınavın bu şekilde gerçekleştirildiği;
Sözlü sınavlarda, ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre oluşturulan değerlendirme formu kullanılarak, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınıp, adayların sözlü sınav puanının tespit edildiği; tüm bu nedenlerle davaya konu düzenlemelerde ve sözlü sınavda üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleminin iptali, dava konusu Yönetmelik maddesi yönünden ise davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : İçişleri Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi İdari Hizmetler Şube Müdürlüğünde Şef olarak görev yapan davacı tarafından, Şube Müdürlüğü Yazılı Sınavında başarılı olmasının ardından 19/07/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda aldığı puan sonucuna göre başarısız sayılmasına ilişkin işlemin ve 11/04/2014 günlü, 28969 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle, 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğe eklenen 16/A maddesinin birinci ve dördüncü fıkrasının iptali istenilmektedir.
Liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 233 sayılı KHK kapsamındaki kamu iktisadi teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla çıkarılan ve 18/04/1999 günlü, 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 8. maddesinde, görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerektiği öngörülmüş, aynı Yönetmeliğin 12/A maddesinde, sözlü sınav, 13. maddesinde de, sınav kurulu ve görevlerine yer verilmiş olup, "Görevde yükselme yönetmelikleri" başlıklı 15. maddesinde belirtilen kurumların, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenleyecekleri hükme bağlanmıştır.
08/06/2017 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin, aynı doğrultuda düzenlemeleri içeren davaya konu "Sözlü sınav" başlıklı 16/A maddesinde;
(1) Yazılı sınavdan en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday, sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava çağırılır. İlgili aday, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (50 puan),
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (10 puan),
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (10 puan),
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (10 puan),
d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan),
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan),
konularında, sınav duyurusunda belirtilecek ağırlıkları da esas alınarak 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılır.
(2) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolardan Bakanlık merkez teşkilatında ilan edilen kadrolar için Bakanlıkça oluşturulan sınav kurulu, taşra teşkilatında ilan edilen kadrolar için ise valiliklerce oluşturulan sınav kurulları tarafından sözlü sınavlar gerçekleştirilir.
(3) Sözlü sınava katılmaya hak kazandığı halde ilan edilen sınav tarihinde sınava katılmayan adaylar, sınava katılma hakkını kaybetmiş sayılır.
(4) Sözlü sınavda, tutanak dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz." hükmü bulunmakta; 18. maddesinde de, sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması, başarı listelerinin düzenlenmesi ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütmek sınav kurulunun görevleri arasında sayılmaktadır.
Olayda, dava konusu Yönetmelik maddesi hükümlerinin, Genel Yönetmeliğin sınav şartına ilişkin 8. ve sözlü sınava yönelik 12/A maddesinde yer alan hükümlere paralel olarak düzenlendiği, bunları değiştirici, daraltıcı nitelikte bir hüküm getirmediği anlaşıldığından, üst hukuk normlarına uyumlu bir şekilde hazırlanıp yürürlüğe konulan Yönetmeliğin davaya konu 16/A maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davacının, 19/07/2018 tarihinde yapılan şube müdürlüğü sözlü sınavında, başarısız sayılmasına ilişkin işleme gelince;
Sözlü sınava ilişkin değerlendirme kriterlerinden, adayın "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültürü ve genel yeteneği"ne ilişkin değerlendirmelerin somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün iken, bunların dışında kalan kriterlerin sınav kurulu üyelerinin gözlemlerine dayalı kanaatlerine ilişkin olduğu açıktır.
Belirtilen duruma göre, her ne kadar ilgili Yönetmelik maddesinde bu yönde açık bir hüküm bulunmamakta ise de, yargısal içtihatlarla benimsendiği üzere sözlü sınav öncesinde, sınav kurulu tarafından sözlü sınavda adaylara yöneltilecek soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
Dava dosyasının incelenmesinden; İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan Şube Müdürlüğü Yazılı Sınavından 60 ve üzerinde puan almak suretiyle başarılı olan adaylara, yapılan sözlü sınav öncesinde, 01/02/2018 günü Bakanlık onayı ile teşekkül ettirilen Görevde Yükselme Sınav Kurulunca, adayın "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültürü ve genel yeteneği"ne ilişkin değerlendirmeyi sağlamaya yönelik olmak üzere herhangi bir sorunun ve bunların cevaplarının hazırlanmadığı; sözlü sınav sırasında adaylara yöneltilen ancak tespiti yapılamayan sorulara verilen yanıtların kurulun her bir üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirilip, verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü puanlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanarak tutanağa bağlanmamış olması ve sözlü sınavda her adaya sorulan soruların kayda geçirilmemiş olması nedeniyle, kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca kamu hizmetinin ehil kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavda, ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun ve objektif bir değerlendirme yapılmadığı görüldüğünden; yazılı sınavdan 100 puan alan davacının, 19/07/2018 tarihinde yapılan Şube Müdürlüğü sözlü sınavında 62 puan verilmek suretiyle başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının sözlü sınavda başarısız sayılması işleminin iptali, dava konusu Yönetmelik maddesi yönünden ise davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İçişleri Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi İdari Hizmetler Şube Müdürlüğünde ... olarak görev yapan ve İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca Bakanlık merkez teşkilatında şube müdürlüğü ünvanı için yapılan yazılı sınavda 100 tam puan alarak başarılı olan davacının, 19/07/2018 tarihinde katıldığı sözlü sınavda 62 puan verilmek suretiyle başarısız sayıldığı ve bu durumun 17/11/2018 tarihinde davalı idareye ait resmi internet sitesinden yayımlanarak ilan edildiği, davacının 20/11/2018 tarihli dilekçesi ile sözlü sınav sonucuna yönelik itirazı incelenerek yeniden yapılan değerlendirme sonucunda Bakanlık Görevde Yükselme Sınav Kurulunun ... günlü ve ... nolu kararıyla reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın -dava konusu düzenlemelerin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan şekliyle- 124. maddesi uyarınca, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
18/04/1999 günlü, 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde, "Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir." kuralı yer almış; aynı Yönetmeliğin 12/A maddesinde sözlü sınava ilişkin, 13. maddesinde sınav kurulu ve görevlerine ilişkin hükümlere yer verilmiş olup, "Görevde yükselme yönetmelikleri" başlıklı 15. maddesi ile de kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi belirlenmiştir.
Yukarı aktarılan Yasa ile Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin, aynı doğrultuda düzenlemeleri içeren davaya konu "Sözlü sınav" başlıklı 16/A maddesinde;
(1) Yazılı sınavdan en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday, sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava çağırılır. İlgili aday, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (50 puan),
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (10 puan),
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (10 puan),
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (10 puan),
d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan),
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan),
konularında, sınav duyurusunda belirtilecek ağırlıkları da esas alınarak 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılır.
(2) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolardan Bakanlık merkez teşkilatında ilan edilen kadrolar için Bakanlıkça oluşturulan sınav kurulu, taşra teşkilatında ilan edilen kadrolar için ise valiliklerce oluşturulan sınav kurulları tarafından sözlü sınavlar gerçekleştirilir.
(3) Sözlü sınava katılmaya hak kazandığı halde ilan edilen sınav tarihinde sınava katılmayan adaylar, sınava katılma hakkını kaybetmiş sayılır.
(4) Sözlü sınavda, tutanak dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz." hükmü bulunmakta; 18. maddesinde de, sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması, başarı listelerinin düzenlenmesi ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütmek sınav kurulunun görevleri arasında sayılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I- 11/04/2014 günlü, 28969 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğe eklenen 16/A maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarına yönelik iptal istemi incelendiğinde;
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Dolayısıyla, bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile kamu kurumlarına, görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi de belirlenmiştir. Bu çerçevenin içerisinde "yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar"ın da yer aldığı görülmektedir.
Dava konusu Yönetmelik maddesi hükümlerinin, Genel Yönetmeliğin sınav şartına ilişkin 8. ve sözlü sınava yönelik 12/A maddesinde yer alan hükümlere koşut olarak düzenlendiği, bunları değiştirici, daraltıcı nitelikte bir hüküm getirmediği anlaşıldığından, üst hukuk normlarına uyumlu bir şekilde hazırlanıp yürürlüğe konulan Yönetmeliğin davaya konu 16/A maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmakla birlikte;
Dava konusu Yönetmelik, 18/01/2020 günlü, 31012 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 26. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, iptali istenen düzenleyici işlemlere yönelik olarak davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği düzenlemeler yürürlükte olmadığından, anılan düzenlemelerin iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

II- Davacının, 19/07/2018 tarihinde yapılan şube müdürlüğü sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işleme yönelik iptal istemi incelendiğinde;
Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime imkan tanıyacak şekilde yapılması esas olup, sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak alt yapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlamak hukuka bağlı idarenin görevidir.

Sözlü sınava ilişkin değerlendirme kriterlerinden, adayın "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültürü ve genel yeteneği"ne ilişkin değerlendirmelerin somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün iken, bunların dışında kalan kriterlerin sınav kurulu üyelerinin gözlemlerine dayalı kanaatlerine ilişkin olduğu açıktır.

Belirtilen duruma göre, her ne kadar ilgili Yönetmelik maddesinde bu yönde açık bir hüküm bulunmamakta ise de, yargısal içtihatlarla benimsendiği üzere sözlü sınav öncesinde, sınav kurulu tarafından sözlü sınavda adaylara yöneltilecek soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
Dava dosyasının incelenmesinden; İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan şube müdürlüğü yazılı sınavından 60 ve üzerinde puan almak suretiyle başarılı olan adaylara, yapılan sözlü sınav öncesinde, 01/02/2018 günü Bakanlık onayı ile teşekkül ettirilen Görevde Yükselme Sınav Kurulunca, adayın "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültürü ve genel yeteneği"ne ilişkin değerlendirmeyi sağlamaya matuf olmak üzere soruların ve bunların cevaplarının hazırlanmadığı; sözlü sınav sırasında adaylara yöneltilen ancak tespiti yapılamayan sorulara verilen yanıtların kurulun her bir üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirilip, verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü puanlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanarak tutanağa bağlanmamış olması ve sözlü sınavda her adaya sorulan soruların kayda geçirilmemiş olması nedeniyle, kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca kamu hizmetinin ehil kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavda, ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun ve objektif bir değerlendirme yapılmadığı görüldüğünden; yazılı sınavdan 100 puan alan davacının, 19/07/2018 tarihinde yapılan şube müdürlüğü sözlü sınavında 62 puan verilmek suretiyle başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 11/04/2014 günlü, 28969 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğe eklenen 16/A maddesinin birinci ve dördüncü fıkrasının iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla,
2. Davacının 19/07/2018 tarihinde yapılan şube müdürlüğü sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin İPTALİNE oybirliğiyle,
3. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kararın kesinleşmesinden sonra posta ücretinden artan kısmın istemi halinde taraflara iadesine;
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 10/11/2025 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY :
İdari Yargı denetiminin amacının "hukuka uygunluk" olduğu ve bu denetimin de dava konusu işlemin kurulduğu tarih itibarıyla gerçekleştirilmesi gerektiği İdare Hukukunun ve idari yargının bilinen en temel ilkeleridir. Bu nedenle, 11/04/2014 günlü, 28969 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle, 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğe eklenen 16/A maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarının hukuka uygunluğunun denetlenerek bir karar verilmesi gerekmekte iken, Dairemiz kararının dava konusu edilen düzenlemelerin daha sonra yürürlüğe giren Yönetmelik maddesiyle kaldırılması nedeniyle anılan düzenlemeler bakımından davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı yolundaki kısmına katılmıyorum.