Sözlü sınavın kayıt altına alınmaması ve üyelerin adaylara aynı puan vermesi sınavı sakatlar mı?

Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesinin, sözlü sınavın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlamak için yeterli olduğu, bu prosedürler yerine getirilerek, yapılan sözlü sınavların hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiş olacağı, bunun dışında adayların verdiği cevapların da kayıt altına alınmasının gerekmediği, adayların sorulara verdikleri cevapların kayda alınmaması ve değerlendirme kriterleri bakımından komisyon başkan ve üyelerince adaya aynı puanın verilmesinin sözlü sınav işlemini hukuken sakatlamayacağını belirtti.

Sözlü sınavın hukukiliğine ilişkin kriterler belirlenmiştir.

Sözlü sınavların yargısal denetimine ilişkin olarak; adayların girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin, tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, bu durumun sözlü sınavın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlayacağı içtihat olarak benimsenmekte olup, bu prosedürler yerine getirilerek yapılan sözlü sınavların, hukuka uygun olarak gerçekleştirildiğinin kabulü gerekmektedir.

Bakanlığın sınavının kayıt altına alınacağına ilişkin hüküm yoktur

Diğer taraftan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Sözlü sınava alınma ve sözlü sınav konuları" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, adayların, kurul tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, (b) ila (e) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirileceği ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmayacağına yönelik kurala yer verilmiştir.

Bu durumda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı merkez, taşra ve döner sermaye teşkilatında görev yapan personele yönelik olarak düzenlenen görevde yükselme ve unvan değişikliği sözlü sınavları öncesinde, sınav komisyonlarınca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesinin dışında, adayların verdiği cevapların da kayıt altına alınmasının gerekmediği, adayların sorulara verdikleri cevapların kayda alınmaması ve değerlendirme kriterleri bakımından komisyon başkan ve üyelerince adaya aynı puanın verilmesinin sözlü sınav işlemini hukuken sakatlamayacağı sonucuna varılmıştır.

T.C.

D A N I Ş T A Y

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas No: 2025/19

Karar No: 2025/57

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR

Erzurum Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 25/02/2025 tarih ve E:2025/10, K:2025/10 sayılı kararıyla;

... tarafından, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 22/10/2024 tarih ve E:2024/19, K:2024/3447 sayılı kararı ile İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 17/09/2024 tarih ve E:2024/210, K:2024/721 sayılı, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 04/10/2024 tarih ve E:2024/597, K:2024/793 sayılı, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 09/05/2024 tarih ve E:2024/375, K:2024/437 sayılı, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 31/10/2024 tarih ve E:2024/1354, K:2024/2268 sayılı, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 03/10/2024 tarih ve E:2024/1515, K:2024/2028 sayılı, Bursa Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 28/11/2024 tarih E:2024/632, K:2024/1849 sayılı ve Adana Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 11/12/2024 tarihli ve E:2024/7189, K:2024/6254 sayılı kararları arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,

"Aykırılığın, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 22/10/2024 tarih ve E:2024/19, K:2024/3447 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hakimi ...'un açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

I-AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI:

A- ERZURUM BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 5. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2024/19 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: ... Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bünyesinde ... olarak görev yapan davacı tarafından, ...- ... tarihleri arasında gerçekleştirilen görevde yükselme ve unvan değişikliği sözlü sınavında yedek sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

Van 1. İdare Mahkemesinin 04/12/2023 tarih ve E.2023/2119, K:2023/2991 sayılı kararının özeti:

Uyuşmazlıkta; davalı idarece sözlü sınav öncesinde sorulacak sorular ile soruların cevaplarının önceden hazırlandığı anlaşılmakla birlikte davacının girdiği sözlü sınavda verilen cevapların tutanak altına alınmadığı, sözlü sınav değerlendirme formlarının davacının başarı düzeyinin objektif şekilde ölçümünü gösterir tarzda olmadığı, sözlü sınav komisyon üyelerince davacıya değerlendirme formlarında takdir edilen notun gerekçeleriyle ortaya konulmadığından yargısal denetimi sağlamadığı anlaşıldığından bu hususlara uyulmadan yapılan sözlü sınavda davacının başarısız sayılması işleminde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 22/10/2024 tarih ve E:2024/19, K:2024/3447 sayılı kararının özeti:

Bakılan uyuşmazlıkta sınav komisyonunun mevzuata uygun bir şekilde teşekkül ettirildiği, sözlü sınav sorularının önceden hazırlandığı ve tutanağa bağlandığı, her adaya soru kartları/zarfları/soru numarası çektirilmek suretiyle soru sorulduğu, sorulan soruların kayda geçirildiği, adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterildiği, komisyon üyelerinin verdiği sözlü puanın aritmetik ortalamasının 70 puan olduğu, başarı sıralaması listesinde yedek sırada yer aldığı, davacı tarafından yapılan itirazın reddedildiği, mevzuatta sözlü sınavda adayların vermiş olduğu cevapların kayıt altına alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı sürece cevapların kayıt altına alınmasının zorunlu olmadığı; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 15/3. maddesinde, adayların, kurul tarafından değerlendirilerek verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmayacağının düzenlendiği; Danıştayın istikrar kazanan kararlarında; sözlü sınavların yargısal denetimine ilişkin olarak; adayların girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, bu durumun sözlü sınavın nesnelliğini ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlayacağı hususları olarak belirtilmekte olduğu; öte yandan sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ile genel kültürü ve genel yeteneği dışındaki bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı ve bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterlerinin sınav kurulu üyelerinin gözlemlerine dayalı kanaatlerine ilişkin olduğu, bu bağlamda takdir edilen notun gerekçelendirilmesinin gerekmediği, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun, Bölge İdare Mahkemesi Kararları Arasındaki Aykırılığın Giderilmesi İstemi Hakkındaki 22/05/2024 tarih ve E:2028/8, K:2028/18 sayılı kararının aynı yönde olduğu, davacı tarafından sözlü sınavın objektif olarak yapılmadığına ilişkin dosyaya bilgi ve belge sunulamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözlü sınavın mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline dair Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, diğer yandan, dava dosyasının incelenmesinden komisyon üyelerince davacıya aynı notun verildiği görülmekte ise de, aynı puanın verilmesinin sözlü sınavın nesnel olarak yapıldığı sonucunu değiştirmediği, sözlü sınavın nesnel olarak yapıldığı ve yargısal denetim için aranan bütün koşulları sağladığının anlaşıldığı, nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/10/2023 tarih ve E:2023/1466, K:2023/2150 sayılı; 25/05/2022 tarih ve E:2022/666, K:2022/1868 sayılı kararların da aynı yönde olduğu, gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Van 1. İdare Mahkemesinin 04/12/2023 tarih ve E.2023/2119, K:2023/2991 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

B- İZMİR BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2024/210 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: ... Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı ... Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacı tarafından, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İzmir 5. İdare Mahkemesinin 22/01/2024 tarih ve E.2023/1224, K:2024/67 sayılı kararının özeti:

Uyuşmazlıkta, davalı idarece sözlü sınav öncesinde sorulacak sorular ile cevaplarının önceden hazırlandığı anlaşılmakla birlikte; davacının girdiği sözlü sınavda verilen cevapların tutanak altına alınmadığı, sözlü sınav değerlendirme formlarının davacının başarı düzeyinin objektif şekilde ölçümünü gösterir tarzda olmadığı, sözlü sınav komisyon üyelerince davacıya değerlendirme formlarında takdir edilen notun gerekçeleriyle ortaya konulmadığı, tüm bunlar bir arada değerlendiğinde, katıldığı sözlü sınava dair yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi imkanından söz edilemeyeceğinden, davacı itirazının reddine ilişkin işlemin hukuka uygunluk taşımadığı kanaatine varıldığı, gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 17/09/2024 tarih ve E:2024/210, K:2024/721 sayılı kararının özeti:

İstinaf istemine konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 04/10/2024 tarih ve E:2024/597, K:2024/793 sayılı ve 09/05/2024 tarih ve E:2024/375, K:2024/437 sayılı kararları da aynı yöndedir.

C- ADANA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 5. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2024/7189 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: ... Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü bünyesinde sosyal çalışmacı unvanı ile görev yapan davacının, 20/12/2022-18/04/2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sözlü Sınavı sonucunda (62 puan alarak) başarısız sayılmasına ilişkin işleme yönelik yaptığı itirazın reddedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

Osmaniye İdare Mahkemesinin 31/05/2024 tarih ve E.2023/1704, K:2024/1011 sayılı kararının özeti:

Uyuşmazlıkta, davacının sorulara vermiş olduğu cevapların kayıt altına alınma zorunluluğu bulunmamakla birlikte, davalı idarece sunulan bilgi ve belgelere göre, bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından davacıya 930 numaralı ''5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanuna göre Bakanlıklarda üst yönetici kimdir'' sorusu ve 1530 numaralı ''5395 sayılı Çocuk Koruma Kanuna göre; sosyal çalışmacı görevlerinin, görevleri sırasında yaptıkları ve hakim tarafından takdir edilen masrafları hangi ödenekten ödenir'' soruların sorulduğu, Yönetmelikte 50 puan üzerinden değerlendirilecek "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi", 10 puan üzerinden değerlendirilecek "Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", 10 puan üzerinden değerlendirilecek "Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu", 10 puan üzerinden değerlendirilecek ''Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı'', 10 puan üzerinden değerlendirilecek ''Genel kültürü ve genel yeteneği'', 10 puan üzerinden değerlendirilecek "Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı'' konularına ilişkin aday değerlendirme tutanaklarında kurul üyelerince sırasıyla 31,6,6,6,6,7 puanlarının verildiği, verilen puanların aritmetik ortalamasının 62 puan olarak hesaplandığı, bir başka ifadeyle davacıya her bir komisyon üyesi tarafından bu değerlendirme kriteri için aynı puanın verildiğinin görüldüğü, bu durumda; davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen tüm kriterler yönünden komisyon üyelerinin tamamının aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının yapılan sözlü sınav neticesinde başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Adana Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 11/12/2024 tarih ve E:2024/7189, K:2024/6254 sayılı kararının özeti:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde düzenlenen kararın kaldırılması sebeplerinin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 31/10/2024 tarih ve E:2024/1354, K:2024/2268 sayılı ve 03/10/2024 tarih ve E:2024/1515, K:2024/2028 sayılı kararları ile Bursa Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 28/11/2024 tarih E:2024/632, K:2024/1849 sayılı kararı da aynı yöndedir.

II-İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Uyuşmazlıklarda, davacıların Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı merkez, taşra ve döner sermaye teşkilatında görev yapan personele yönelik olarak düzenlenen görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının sözlü sınav aşamasında başarısız sayılmalarına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açtıkları davalarda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:

1-Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği

Sözlü sınava alınma ve sözlü sınav konuları

Madde 14- Yapılan yazılı sınavda başarılı olanlardan duyuruda ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday, puan üstünlüğüne göre sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava alınır.

(2) Adaylar sınav kurulunun her bir üyesi tarafından;

a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi,

b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,

c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu,

ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,

d) Genel kültürü ve genel yeteneği,

e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,

yönlerinden değerlendirilerek, ayrı ayrı puan verilmek suretiyle gerçekleştirilir.

(3) Adaylar, kurul tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, (b) ila (e) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, kurul başkanı ve üyelerinin yüz puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır.

2- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun:

Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:

Madde 3/C-

...

4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:

...

c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması halinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi halinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.

...

5. Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

İncelemeye konu başvuruda giderilmesi istenen aykırılığı; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı merkez, taşra ve döner sermaye teşkilatında görev yapan personele yönelik olarak düzenlenen görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının sözlü sınav aşamasında başarısız sayılan adayların, sözlü sınavda sorulan sorulara verdikleri cevapların kayıt altına alınmaması ve sınavda düzenlenen aday değerlendirme tutanaklarında komisyon üyelerince her bir değerlendirme kriteri için aynı puanın verilmiş olmasının yapılan sözlü sınavı hukuka aykırı hale getirip getirmeyeceği hususu oluşturmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde, söz konusu Kanun'a hakim olan temel ilkelere yer verilmiş; bu ilkeler ise, sınıflandırma, kariyer ve liyakat olarak belirtilmiştir. Anılan Kanun'da, liyakat ilkesi, kamu hizmetlerine girmede, işin ehline verilmesi ve bu sistemin, eşit olarak tüm Devlet memurlarına uygulanmasını sağlamak olarak ifade edilmiştir.

Kamu görevine girme ve yükselmede liyakat ilkesi çerçevesinde, mevzuatımızda genel olarak yazılı sınavların yanında, sözlü ve/veya mülakat sınavlarına da yer verilmektedir. Görsel, işitsel ve anlık gözlemlere yönelik değerlendirmeler içeren sözlü ve/veya mülakat sınavlarının da objektif nitelikte olması zorunludur.

Diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi, sözlü sınavda başarısız sayılma işlemlerinin de, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetiminin yapılması gerekmektedir.

Sözlü sınavların yargısal denetimine ilişkin olarak; adayların girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin, tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, bu durumun sözlü sınavın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlayacağı içtihat olarak benimsenmekte olup, bu prosedürler yerine getirilerek yapılan sözlü sınavların, hukuka uygun olarak gerçekleştirildiğinin kabulü gerekmektedir.

Diğer taraftan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Sözlü sınava alınma ve sözlü sınav konuları" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, adayların, kurul tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, (b) ila (e) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirileceği ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmayacağına yönelik kurala yer verilmiştir.

Bu durumda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı merkez, taşra ve döner sermaye teşkilatında görev yapan personele yönelik olarak düzenlenen görevde yükselme ve unvan değişikliği sözlü sınavları öncesinde, sınav komisyonlarınca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesinin dışında, adayların verdiği cevapların da kayıt altına alınmasının gerekmediği, adayların sorulara verdikleri cevapların kayda alınmaması ve değerlendirme kriterleri bakımından komisyon başkan ve üyelerince adaya aynı puanın verilmesinin sözlü sınav işlemini hukuken sakatlamayacağı sonucuna varılmıştır.

III- SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesinin, sözlü sınavın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlamak için yeterli olduğu, bu prosedürler yerine getirilerek, yapılan sözlü sınavların hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiş olacağı, bunun dışında adayların verdiği cevapların da kayıt altına alınmasının gerekmediği, adayların sorulara verdikleri cevapların kayda alınmaması ve değerlendirme kriterleri bakımından komisyon başkan ve üyelerince adaya aynı puanın verilmesinin sözlü sınav işlemini hukuken sakatlamayacağı doğrultusunda giderilmesine kesin olarak,

29/09/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde belirtilen ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi; vatandaşların hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında Anayasa'nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği, Anayasa'nın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir.

Hukuk Devleti ilkesi karşısında idarenin yargısal denetim yapılmasını ortadan kaldıracak ya da bu denetimin yapılmasını olanaksız kılacak işlem ve eylemlerde bulunması mümkün değildir.

Bu kapsamda yapılacak olan bir sözlü/mülakat sınavının nesnel olduğundan söz edilebilmesi için kamu hizmetinin önem ve özelliğine göre bütün kriterlerin ne şekilde uygulanacağına ilişkin hususların, kriterlerin ağırlıklarını ve buna göre değerlendirme esaslarını içeren nesnel bir yöntemin düzenlenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, sözlü sınavda her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin ve özellikle düşük not takdirinin gerekçesinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetiminin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Nitekim, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi gereğince iptal davalarında, idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurları yönünden yargısal denetime tabi tutulması zorunlu bulunmaktadır.

Dolayısıyla sözlü sınavda adaylara verilen puanlardan kaynaklanan işlemin yargısal denetimini sağlayacak altyapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlamak hukuka bağlı idarenin görevidir. Yukarıda da belirtildiği üzere hukuk devleti ilkesinin, idarenin yargısal denetim yapmasını ortadan kaldıracak, olanaksız kılacak ya da güçleştirecek şekilde bir idari işlem tesis etmesine izin vermesi mümkün değildir.

Diğer taraftan, aykırılığa konu uyuşmazlıklara ilişkin sözlü sınav puan değerlendirme formları incelendiğinde, adayların değerlendirilmesine esas alınan, "sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi", 50 puan, "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", 10 puan "liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerin mesleğe uygunluğu" 10 puan, "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" 10 puan, "genel yetenek ve genel kültürü" 10 puan ve "bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" 10 puan olmak üzere toplam 100 puan olarak belirlenen altı kriter bulunduğu; sınav komisyon başkanı ve üyeleri tarafından adaylara altı kriter yönünden aynı puanlamanın yapıldığı; başka bir deyişle adaylar hakkında başkan ve her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapıldığı, ancak her bir değerlendirme kriteri için başkan ve her bir komisyon üyesi tarafından aynı puanın verildiği anlaşılmaktadır.

Sınava katılan adaylar hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede başkan ve komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen bütün kriterler için başkan ve komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesi hayatın olağan akışına aykırı olup, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, aykırılığın; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı merkez, taşra ve döner sermaye teşkilatında görev yapan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının sözlü sınav aşamasında sorulan sorulara adayların verdikleri cevapların kayıt altına alınmaması ve sınavda düzenlenen aday değerlendirme tutanaklarında komisyon üyelerince her bir değerlendirme kriteri için aynı puanın verilmiş olmasının yapılan sözlü sınavı hukuka aykırı hale getireceği yönünde giderilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.