İDDK, haftalık 40 saatin altında çalışan 4/B'li personele iş sonu tazminatı ödenmemesi davasını sonuçlandırdı

Dava süreci

Ankara Üniversitesine bağlı Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezinde (TÖMER) öğretim görevlisi (akademik öğretici) olarak çalışmakta iken isteği üzerine 13/11/2018 tarihi itibarıyla emekli olan davacı tarafından, iş sonu tazminatı ödenmeyeceğine dair Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğünün . tarih ve . sayılı işleminin, bu işlemin dayanağı olan 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 7. maddesinin 1. fıkrasının ". haftalık çalışma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan personel . hariç olmak üzere" şeklindeki kısmının iptali istenilmiştir.

Danıştay 12. Daire iptal istemini reddetmişti

657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde, sözleşmeli personele iş sonu tazminatı ödeneceği ve ödenecek miktarın Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacağının belirlendiği, iş sonu tazminatı ödenebilmesinin, sözleşmeli personelin haftalık çalışma süresinin 40 saatin altında kalmaması koşuluna bağlanmasına ilişkin dava konusu düzenlemede, Bakanlar Kurulunun açık takdir hatası bulunmadığı; bir başka ifadeyle, üst normda yer alan temel kurala aykırı bir düzenlemenin olmadığı, idareye tanınan takdir yetkisinin ölçüsüz kullanılmadığı sonucuna varıldığı,

İDDK bu kararı bozmuştu

Kanun koyucu tarafından, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (B) bendinde, kısmi zamanlı veya tam zamanlı çalışan ayrımına gidilmeksizin sözleşmeli personele "verilecek iş sonu tazminatı" ifadesine yer verilmiş olması karşısında; anılan hükümle sadece verilecek iş sonu tazminatı miktarına ilişkin esas ve usulleri belirleme yetkisi tanınan yürütme organınca getirilen, iş sonu tazminatı ödenmesi bakımından haftalık çalışma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan sözleşmeli personelin tamamen hariç bırakılması yolundaki, Kanun normunu yararlanacaklar bakımından daraltıcı mahiyette olan dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

12. Daire bozma kararına uyarak işlemi iptal etmiş ve İDDK'da bu kararı onamıştır.

T.C.

DANIŞTAY

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas : 2024/2844

Karar : 2025/247

Tarih : 05.02.2025

İSTEMİN KONUSU:

Danıştay Onikinci Dairesinin 08/05/2024 tarih ve E:2023/4842, K:2024/2297 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem:

Ankara Üniversitesine bağlı Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezinde (TÖMER) öğretim görevlisi (akademik öğretici) olarak çalışmakta iken isteği üzerine 13/11/2018 tarihi itibarıyla emekli olan davacı tarafından, iş sonu tazminatı ödenmeyeceğine dair Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğünün 27/11/2018 tarih ve E.8309 sayılı işleminin, bu işlemin dayanağı olan 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 7. maddesinin 1. fıkrasının ". haftalık çalışma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan personel . hariç olmak üzere" şeklindeki kısmının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti:

Danıştay Onikinci Dairesinin 08/05/2024 tarih ve E:2023/4842, K:2024/2297 sayılı kararıyla;

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/02/2023 tarih ve E:2022/1835, K:2023/161 sayılı bozma kararına uyularak;

Anayasa'nın 128. maddesine; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesine ve aynı maddenin birinci fıkrasının (B) bendinin birinci ile ikinci paragraflarına; 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu ekinde yer alan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 7. maddesine ve 13. maddesinin birinci fıkrasına; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 31. maddesine; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 7. maddesinin birinci fıkrası ile davacı ile davalı idarelerden Ankara Üniversitesi Rektörlüğü arasında imzalanan Hizmet Sözleşmesinin 4. ve 14. maddelerine yer verilerek,

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 7. maddesinin birinci fıkrasının ". haftalık çalışma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan personel..." şeklindeki kısmı yönünden;

27/04/2005 tarih ve 25798 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 21/04/2005 tarih ve 5335 sayılı Kanun ile, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde değişiklik yapılarak anılan bendin ikinci paragrafına, "Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler ve bu hususlara ilişkin esas ve usuller" ibaresinin eklendiği,

İş sonu tazminatının, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde yer alan "kıdem tazminatı" esas alınmak suretiyle ortaya çıkan, kamu kurumlarında istihdam edilen sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesi ya da yenilenmemesi halinde, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve kamu hizmetine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık olmak üzere sözleşmeli personele tanınan Devlet memurlarının emekli ikramiyesi ve işçilerin kıdem tazminatına benzer bir hak olduğu; öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesinde "Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin kısmi süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Kısmi süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir." hükmünün bulunduğu,

02/09/2005 tarih ve 25924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 03/08/2005 tarih ve 2005/9245 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın dava konusu 7. maddesinde yapılan değişiklikle, sözleşmeli personelin belirli koşullarda iş sonu tazminatından yararlanmasına ilişkin düzenlemeler getirilerek, iki yıl kesintisiz çalışma şartını taşıması ve haftalık çalışma saati süresinin kırk saatin altında kalmaması kaydıyla sözleşmeli personele belirli durumlarda iş sonu tazminatı ödenebileceğinin kurala bağlandığı,

Kanun koyucu tarafından, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde, kısmi zamanlı veya tam zamanlı çalışan ayrımına gidilmeksizin sözleşmeli personele "verilecek iş sonu tazminatı" ifadesine yer verilmiş olması karşısında; anılan hükümle sadece verilecek iş sonu tazminatı miktarına ilişkin esas ve usulleri belirleme yetkisi tanınan yürütme organınca getirilen, iş sonu tazminatı ödenmesi bakımından haftalık çalışma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan sözleşmeli personelin tamamen hariç bırakılması yolundaki Kanun normunu yararlanacaklar bakımından daraltıcı mahiyette olan dava konusu düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığı,

Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Merkez İdari Koordinatörlüğünün 27/11/2018 tarih ve E.8309 sayılı işlemi yönünde;

Dava konusu olayda, davacıya, 02/04/2013 - 13/11/2018 tarihleri arasındaki döneme ilişkin iş sonu tazminatının, haftalık çalışma saatinin 40 saatin altında olması sebebiyle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 7. maddesinde yer alan koşula uymadığından bahisle ödenmediğinin anlaşıldığı,

Kararda yer verilen gerekçelerle dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu saptandığından, anılan düzenlemeye dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu düzenlemenin ve işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:

Davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığı tarafından, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 7. maddesi ile iş sonu tazminatına hak kazanılabilmesi için sözleşmeli personelin statüsü ve yine hizmet sözleşmesinin sona erme şekli bakımından kriterler belirlendiği; mezkur hükümdeki haftalık çalışma süresinin 657 sayılı Kanun'un çalışma saatlerini düzenleyen 99. maddesi esas alınarak belirlendiği; sözleşmeli personelin iş sonu tazminatından yararlanmasına ilişkin yapılan düzenlemede, haftalık çalışma saati süresinin kırk saatin altında kalmaması kaydıyla sözleşmeli personele belirli durumlarda iş sonu tazminatı ödenebileceğinin kurala bağlandığı; farklı çalışma saatlerine göre istihdam edilen sözleşmeli personele iş sonu tazminatı ödenmesinde farklı düzenleme yapılmasının üst normu daraltıcı mahiyette olmadığı ve bu düzenlemenin sözleşmeli personelin çalıştırılmasına yönelik usul ve esasa ilişkin olduğu; dava konusu işlemlerde hukuka ve hizmet gereklerine aykırı bir husus bulunmadığı ileri sürülmektedir.

Davalı idarelerden Ankara Üniversitesi tarafından, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde, sözleşmeli personele iş sonu tazminatı ödeneceği ve ödenecek miktarın Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacağının belirlendiği; iş sonu tazminatı ödenebilmesinin, sözleşmeli personelin haftalık çalışma süresinin 40 saatin altında kalmaması koşuluna bağlanmasına ilişkin dava konusu düzenlemede Bakanlar Kurulunun takdir hatası bulunmadığı; bir başka ifadeyle, üst normda yer alan temel kurala aykırı bir düzenlemenin olmadığı; sözleşmeli personel statüsünde öğretim görevlisi olarak çalışan davacının, haftalık çalışma süresinin kırk saatin altında kaldığı hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı gibi, davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinin 4. maddesinde de, davacıya haftalık 24 saate kadar zorunlu ders görevi ve bunun yanında 8 saate kadar ek ders görevi verilebileceği belirtildiğinden, davacının haftalık çalışma süresinin kırk saatin altında kaldığı hususunun tartışmasız olduğu; bu sebeple, haftalık çalışma saati süresi 40 saatin altında kalan davacıya, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 7. maddesi uyarınca iş sonu tazminatı ödenmemesine ilişkin işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:

Davacı tarafından, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ GÜL BANU DOĞAN'IN DÜŞÜNCESİ:

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/02/2023 tarih ve E:2022/1835, K:2023/161 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,

2.Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 08/05/2024 tarih ve E:2023/4842, K:2024/2297 sayılı kararının ONANMASINA,

3. Kesin olarak, 05/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.