İDDK, bu kararında sözlü sınavda komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesini bozma nedeni kabul etmedi

İşlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile ısrar eden istinaf kararını bozdu

İstinafın bozma nedeni: Komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesi

Davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde, bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından 50 puan üzerinden değerlendirilen "Giriş sınavı duyurusunda belirtilen sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" kriteri ile 10'ar puan üzerinden değerlendirilen "Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü" kriterine, "Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" kriterine; "Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" kriterine; "Genel yetenek ve genel kültürü" kriterine ve "Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" kriterine bütün komisyon üyeleri tarafından aynı puanın takdir edildiği (söz konusu her bir kriter için 100 tam puan üzerinden olacak şekilde sırasıyla 70, 60, 60, 60, 80 ve 70 puan olmak üzere kriterlerin maksimum puanları dikkate alınarak 35, 6, 6, 6, 8 ve 7 puan); başka bir deyişle davacıya her bir komisyon üyesi tarafından her bir değerlendirme kriteri için aynı puanın verildiğinin anlaşıldığı,

Davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen bütün kriterler için komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının sözlü sınavda 68,00 puan verilmek suretiyle başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Danıştay 12. Dairesi ise bu kararı bozmuş ama istinaf kararında ısrar etmiştir

İDDK: Sözlü sınav hukuka uygun yapılmıştır

Davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerince verilmiş puanlara ilişkin tutanak ve sınav sonuçlarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nde 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine Göre İstihdam Edilecek Sözleşmeli Personelin Giriş Sınavı ile Atanmalarına İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesine uygun bir şekilde sözlü sınav komisyonunun oluşturulduğu, davacıya önceden hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen soruların sorulduğu; Esasların 8. maddesi uyarınca, giriş sınavı duyurusunda belirtilen sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel yetenek ve genel kültürü ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalaması alınarak, davacının sözlü sınav puanının (68) olarak tespit edildiği görülmektedir.

Bu durumda, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınavda, davacının (68) puanla başarısız sayılmasına dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

T.C.

DANIŞTAY

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas : 2025/408

Karar : 2025/2296

Tarih : 05.11.2025

İSTEMİN KONUSU:

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Sözleşmeli Yerüstü Maden Uzmanı ve Maden Haritacılığı Uzmanı Alımı İlanı uyarınca maden haritacılığı uzmanlığı alanında başvurarak yazılı sınavda başarılı olan davacının, maden haritacılığı uzmanlığı için yapılan sözlü sınavda 68,00 puan verilerek başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla;

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 2.maddesine, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nde 657 sayılı Kanunun 4/B Maddesine Göre İstihdam Edilecek Sözleşmeli Personelin Giriş Sınavı ile Atanmalarına İlişkin Usul ve Esasların 5., 6. 7., 8. ve 9.maddelerine yer verildikten sonra,

Uyuşmazlıkta, davacının katıldığı sözlü sınava yönelik olarak yukarıda yer verilen düzenlemeye uygun olarak sınav komisyonu oluşturulduğu, yine yukarıda belirtilen mevzuat hükmü uyarınca sözlü sınavda; giriş sınavı duyurusunda belirtilen sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel yetenek ve genel kültürü ve bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması ile davacının sözlü sınav puanının tespit edildiği, sözlü sınav değerlendirme formunun komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı imzalanmak suretiyle tutanağa bağlandığı ve bu şekilde yapılan değerlendirme neticesinde davacıya 68 puan verilerek sözlü sınavdan başarısız sayıldığının görüldüğü,

Davacının katıldığı sözlü sınavı yapan sınav kurulunun, mevzuat hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, davacıya mevzuatta belirlenen kriterler çerçevesinde komisyon üyelerince ayrı ayrı değerlendirmeler yapılarak puanlar takdir edildiği, puanların aritmetik ortalaması alınarak başarı listesi düzenlendiği, davacıya komisyon üyelerince ayrı ayrı verilen puanların aritmetik ortalaması alındığında davacının başarısız sayıldığının görüldüğü, sözlü sınavda davacıya sorulan soruların ve davacının verdiği cevapların kayıt altına alındığı, davacının başarısız sayıldığı sözlü sınavda hizmet gereklerine aykırı davranıldığına ve nesnelliğin sağlanamadığına, açık takdir hatası ve/veya ölçülülük ilkesine aykırı davranıldığına ilişkin somut bilgi ve belgelerin dosyaya sunulamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözlü sınavın usulüne uygun olarak yapıldığı görülmekle, davacının sözlü sınavdan başarısız sayılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:

... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nde 657 sayılı Kanunun 4/B Maddesine Göre İstihdam Edilecek Sözleşmeli Personelin Giriş Sınavı ile Atanmalarına İlişkin Usul ve Esasların 7., 8. ve 9.maddelerine yer verildikten sonra,

Davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde, bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından 50 puan üzerinden değerlendirilen "Giriş sınavı duyurusunda belirtilen sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" kriteri ile 10'ar puan üzerinden değerlendirilen "Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü" kriterine, "Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" kriterine; "Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" kriterine; "Genel yetenek ve genel kültürü" kriterine ve "Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" kriterine bütün komisyon üyeleri tarafından aynı puanın takdir edildiği (söz konusu her bir kriter için 100 tam puan üzerinden olacak şekilde sırasıyla 70, 60, 60, 60, 80 ve 70 puan olmak üzere kriterlerin maksimum puanları dikkate alınarak 35, 6, 6, 6, 8 ve 7 puan); başka bir deyişle davacıya her bir komisyon üyesi tarafından her bir değerlendirme kriteri için aynı puanın verildiğinin anlaşıldığı,

Davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen bütün kriterler için komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının sözlü sınavda 68,00 puan verilmek suretiyle başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti:

Danıştay Onikinci Dairesinin 30/05/2024 tarih ve E:2023/3998, K:2024/2764 sayılı kararıyla; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 2.maddesine, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nde 657 sayılı Kanunun 4/B Maddesine Göre İstihdam Edilecek Sözleşmeli Personelin Giriş Sınavı ile Atanmalarına İlişkin Usul ve Esasların 5., 6. 7., 8. ve 9.maddelerine yer verildikten sonra,

Davacının katıldığı sözlü sınava yönelik olarak yer verilen düzenlemeye uygun olarak sınav komisyonu oluşturulduğu, yine belirtilen mevzuat hükmü uyarınca sözlü sınavda; giriş sınavı duyurusunda belirtilen sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel yetenek ve genel kültürü ve bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması ile davacının sözlü sınav puanının tespit edildiği, sözlü sınav değerlendirme formunun komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı imzalanmak suretiyle tutanağa bağlandığı ve bu şekilde yapılan değerlendirme neticesinde davacıya 68,00 puan verilerek sözlü sınavdan başarısız sayıldığının görüldüğü,

Bu durumda, davacının katıldığı sözlü sınavı yapan sınav kurulunun, mevzuat hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, davacıya mevzuatta belirlenen kriterler çerçevesinde komisyon üyelerince ayrı ayrı değerlendirmeler yapılarak puanlar takdir edildiği, puanların aritmetik ortalaması alınarak başarı listesi düzenlendiği, davacıya komisyon üyelerince ayrı ayrı verilen puanların aritmetik ortalaması alındığında davacının başarısız sayıldığının görüldüğü, sözlü sınavda davacıya sorulan soruların ve davacının verdiği cevapların kayıt altına alındığı, davacının başarısız sayıldığı sözlü sınavda hizmet gereklerine aykırı davranıldığına ve nesnelliğin sağlanamadığına, açık takdir hatası ve/veya ölçülülük ilkesine aykırı davranıldığına ilişkin somut bilgi ve belgelerin dosyaya sunulamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözlü sınavın usulüne uygun olarak yapıldığı görülmekle, davacının sözlü sınavdan başarısız sayılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle,

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti:

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; aynı gerekçelerle, istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:

Davalı idare tarafından, aynı mülakatı değerlendiren komisyon üyelerinin benzer şekilde puanlama yapmasının doğal bir durum olduğu; sözlü sınav ile ilgili kanunen ve usulen tüm gerekliliklerin sağlandığı bu süreçte yalnızca benzer puanlar verildiği tespiti ile hüküm kurulmasının kararın eksik incelemeye dayanılarak verildiğini gösterdiği; sözlü sınavdaki mesleki ve diğer konulardaki sorulara büyük oranda doğru cevap verildiğine ilişkin davacı iddiasının doğru olmadığı; maden mevzuatı sorusunu doğru cevaplamak bir yana davacı sorunun Maden Kanununda yer almadığını düşünerek Genel Müdürlüğümüze itiraz dilekçesi verdiği; üniversite eğitimine ilişkin mesleki konularda sorulan soruyu ise bilmediğini ifade ettiği; ayrıca, görevi gereği heyet görevine katılacak personelin temsil yeteneği üst düzeyde olması gerektiği; davacının, sınav esnasında, cılız bir ses tonu ile göz teması kurmaktan kaçınarak çekingen davrandığı ve bu durumun da ilgili puanlama kriterinin düşük olmasına sebebiyet verdiği; yazılı sınavda ciddi bir başarı elde ederek 24.sırayla sözlü sınava girmeye hak kazanıldığının belirtildiği fakat yazılı sınavda aynı puana sahip birden fazla aday olduğu ve davacının sıralamasının, iddiasının aksine, 21-32.adaylar arasında olduğu; davacının diğer bir iddiasının, sözlü sınavda 70 puan aldığı takdirde sınavın kazanılacağı yönünde olduğu ancak söz konusu sınavda son sırada kazanan adayın dahi sözlü puanının 77 puan olduğu; kazanan adayların yazılı sınav puanlarına bakıldığında ise yazılı sınavda ilk 10 sırada yer alan adayların 9'unun başarılı bulunduğu, son 40 sıradaki adaylardan ise kimsenin başarılı olamadığı ve bu verinin dahi başlı başına sınavın objektif bir şekilde uygulandığını gösterdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ:

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Sözleşmeli Yerüstü Maden Uzmanı ve Maden Haritacılığı Uzmanı Alımı İlanı uyarınca maden haritacılığı uzmanlığı alanında başvurarak yazılı sınavda başarılı olan davacı, maden haritacılığı uzmanlığı için yapılan sözlü sınavda 68,00 puan alarak başarısız sayılmıştır.

Bunun üzerine, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerince verilmiş puanlara ilişkin tutanak ve sınav sonuçlarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nde 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine Göre İstihdam Edilecek Sözleşmeli Personelin Giriş Sınavı ile Atanmalarına İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesine uygun bir şekilde sözlü sınav komisyonunun oluşturulduğu, davacıya önceden hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen soruların sorulduğu; Esasların 8. maddesi uyarınca, giriş sınavı duyurusunda belirtilen sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel yetenek ve genel kültürü ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalaması alınarak, davacının sözlü sınav puanının (68) olarak tespit edildiği görülmektedir.

Bu durumda, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınavda, davacının (68) puanla başarısız sayılmasına dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu dava konusu işlemin iptali yolundaki ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacının süresinde sunduğu savunmaya cevap dilekçesinde, duruşma isteminde bulunmasına karşın İdare Mahkemesince duruşma yapılmadan karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmadığı; Kurulumuzun bozma kararı üzerine yapılacak olan yeniden yargılama sırasında bu hususun da göz önünde bulundurulması gerektiği açıktır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;

Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:... K:...sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,

Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

05/11/2025 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.