300 milyon iş risk altında! Garanti meslekler tarih oluyor
Yazılımdan tıbba, üretimden finansa kadar 'garanti' meslekler tarih oluyor. Meta ve Nike gibi devlerin kitlesel işten çıkarmalarıyla somutlaşan yapay zeka fırtınası, beyaz yakalıları dijital bir işsizlik ordusuna dönüştürme riski taşıyor.
Bu oran üretim ve imalatta yüzde 80'e, muhasebede yüzde 70'e, hizmet sektöründe yüzde 60'a yöneticilerde ise yüzde 20 seviyelerinde.
Dolayısıyla şirketler yatırımı insana değil tekrarlanan işleri mükemmel bir şekilde gerçekleştiren yapay zekaya yapıyor. Sahadan gelen haberler de bunu teyit ediyor.
Henüz birkaç gün önce Meta yapay zeka yatırımlarını hızlandırmak için iş gücünün yaklaşık yüzde 10'una denk gelen 8 bin kişiyi işten çıkarmayı planladığını açıklarken, Nike 1.400 kişinin işine son vereceğini duyurdu.
Öyle ki daha düne kadar firmalar yüksek ücretler sebebiyle yazılımcı istihdam etmekte zorlanırken artık yazılımcıya neredeyse ihtiyaç kalmadı. Sadece yazılımcı değil. Doktor, avukat, muhasebe, finans, eğitim...
Artık hiçbir sektörde garanti iş yok. Goldman Sachs raporuna göre 2030 yılına kadar 300 milyon iş yapay zekadan olumsuz etkilenecek.
Sekiz milyarı aşan dünya nüfusu hızla artarken, buna karşılık işsizliği artması hükümetlerin belki de isteyebileceği en son şey. Nüfus artarken gelirlerin azalması, işsizlik ordusunun büyümesi kaos demek. Peki çözüm ne?
Çözüm olarak evrensel gelir modeli gündeme getiriliyor. İlginç şekildedir ki servetlerine servet katan teknoloji şirketleri bu modeli bir kurtuluş reçetesi olarak sunuyor. Bu isimlerin başında gelen isim Elon Musk.
Her defasında yapay zekanın eninde sonunda her işi insandan daha iyi yapabileceğini dile getiren Musk evrensel gelir modelinin kaçınılmaz olduğunu savunuyor.
İki yıl içerisinde yazılımcıların işsiz kalacağını söyleyen Anthropic'in CEO'su Dario Amodei ise yapay zekanın sadece fiziksel değil, stratejik işleri de devralacağını, toplumun bu geçişe ekonomik olarak hazır olmadığını vurguluyor.
Amodei'ye göre, yapay zekanın verimlilik artışı devasa bir sermaye birikimi oluşturacak ancak bu sermayenin tabana yayılması için devletlerin evrensel gelir modeli modellerini şimdiden test etmesi gerekiyor.
OpenAI CEO'su Sam Altman da "Worldcoin" projesiyle aslında dolaylı olarak bir küresel gelir dağılımı altyapısı kurmaya çalışıyor.
Sermaye belli başlı küresel şirketlerin elinde toplanırken, evrensel gelir modeli çözüm gibi görünebilir. Oysa olan; zekatı ve yardımlaşmayı emreden İslam'ın hükümlerini bırakıp da servetlerine servet katan küresel şirketlerin ölmeyecek kadar bir gelir ve sosyal kredi sistemi ile insanlığı dijital olarak kontrol etmekten başka bir şey değil...
Son olarak kaosu engellemenin bir başka yolu daha var: "Dünyayı kurtarıyoruz" diyen küresel şirketlerin yer aldığı biyolojik ya da gerçek bir savaş...
Öyle görünüyor ki, gelecek çok da parlak görünmüyor.
ÖMER TEMÜR