Batarya ömürleri dolan elektrikli araçlarda 8 yıl sendromu başladı

Otomotiv dünyasındaki elektrikli devrimi, Türkiye'de yepyeni bir sanayi ve ekonomi cephesi açtı. 2018 yılı ve sonrasında trafiğe çıkmaya başlayan ilk dalga elektrikli araçlar, kritik bir eşiği aşıyor. Sektör standardı olan "8 yıl veya 160 bin kilometre" batarya garantisi dolan veya dolmak üzere olan binlerce araç sahibi, devasa batarya faturalarıyla yüzleşmeye başladı.

- Yetkili servisler batarya paketinin tümünü değiştiriyor

Türkiye Gazetesinden Kaan Zenginli'nin haberine göre, Garanti süresi dolan bir elektrikli aracın batarya sağlığı düştüğünde veya modüllerinden biri arızalandığında, tüketicinin ilk durağı markanın yetkili servisi oluyor. Ancak yetkili servisler, global prosedürleri gereği arızalı parçayı tamir etmek yerine batarya paketini komple değiştirme yoluna gidiyor. Giriş ve orta segment araçlarda 300 bin TL ile 500 bin TL arasında değişen batarya faturası, premium modellerde ve yüksek kapasiteli bataryalarda 1,5 milyon TL'yi aşabiliyor. Bu astronomik faturalar, garanti süresi dolan araçların ikinci el piyasasında 'ağır hasarlı' muamelesi görmesine neden oluyor.

- Sanayide batarya paketinin arızalı hücreti 80 ila 150 bin lira arasında değiştiriliyor

Yetkili servislerin 'at ve yenisini al' politikası, Türkiye'nin köklü oto sanayi kültüründe yepyeni bir pazar doğurdu. İstanbul Maslak, Ankara Ostim ve İzmir Bornova gibi merkezlerde eskiden motor rektefiyesi yapan dükkanların yerini yeni nesil 'EV (Elektrikli Araç) Garajları' almaya başladı. Bu özel garajlar, devasa faturalara karşı 'hücre ve modül tamiri' ile çözüm üretiyor. Araç bilgisayara bağlanarak, yüzlerce hücreden oluşan batarya paketinin hangisinde arıza olduğu tespit ediliyor. Bütün paket çöpe atılmak yerine, sadece ömrünü tamamlamış olan hücre değiştiriliyor. Yetkili serviste komple değişim için 1 milyon TL istenen bir premium aracın batarya sorunu, sanayide sadece arızalı modüllerin değiştirilmesi ve işçilikle 80 bin ile 150 bin TL arasındaki rakamlara çözülebiliyor.

- Elektirikli araçlardaki "batarya sıfırlamasını" ekspertiz firmaları görmüyor

Garanti süresi dolan ve bataryası zayıflayan araçların devasa onarım maliyetinden kaçmak isteyen bazı kötü niyetli satıcılar ise ikinci el piyasasında yepyeni bir dolandırıcılığa imza atıyor. Eskiden benzinli araçlarda yapılan 'kilometre düşürme' hilesinin yerini, elektrikli araçlarda 'Batarya Yönetim Sistemi (BMS) Sıfırlama' aldı. İnternette 15-20 bin TL'ye satılan standart arıza tespit cihazlarıyla, satılacak aracın beynine bağlanıp batarya verileri sıfırlanıyor. Araç, üzerindeki yıpranmış bataryayı 'fabrikadan yeni çıkmış' zannediyor. Gerçekte sağlığı yüzde 60'a düşmüş bir batarya, ekspertiz raporlarında yüzde 95 'kusursuz' olarak görünüyor. Aracı alan yeni tüketici ise birkaç şarj döngüsünün ardından sistemin gerçeği hesaplamasıyla büyük bir şok yaşıyor ve yüz binlerce liralık batarya faturasıyla baş başa kalıyor. Uzmanlar, ekspertiz firmalarının yetersiz altyapısı nedeniyle tüketicilerin ikinci el EV alırken mutlaka yetkili veya tam donanımlı özel servislere hücre testi yaptırması gerektiğini vurguluyor.

- Elektrikli araç bataryasına merdiven altı yerlerde müdahale edilmemeli!

Yüz binlerce liralık tasarruf kulağa cazip gelse de elektrikli araç bataryasına müdahale etmek klasik bir araçta motor yağı değiştirmeye benzemiyor. 400 ile 800 volt arasında değişen ölümcül akımların dolaştığı bu paketlerin merdiven altı yerlerde, donanımsız kişilerce açılması büyük bir risk. Lityum-iyon hücreler, amatör bir müdahalede saniyeler içinde 'termal kaçak' reaksiyonuna girerek söndürülmesi imkansız yangınlara ve patlamalara yol açabiliyor. Bunun yanı sıra, fabrikasyon batarya paketleri suya ve toza karşı özel yalıtımlıdır. Tamir sonrası fabrikasyon standartlarında kapatılmayan bir batarya, ilk yağmurda su alarak tüm sistemi kısa devre yaptırabiliyor. Uzmanlar, tüketicileri uyararak işlemi yapacak ustanın 'Yüksek Voltaj Uzmanlığı' sertifikası olup olmadığının mutlaka kontrol edilmesini ve onarım için yazılı garanti istenmesini tavsiye ediyor.