Süs bitkisi üretimi büyüyor: İhracat 140 milyon doları aştı
Dünyada 50 miyar doların üzerinde bir ticaret hacmine ulaşan süs bitkileri üretiminde Türkiye hızlı adımlarla ilerliyor. Hindistan, Çin, Brezilya gibi devlerin olduğu pazarda, Türkiye son yıllardaki gelişimiyle ilk 20 arasına girdi. Üretim miktarı 2 milyar adede, ihracat miktarı 140 milyon dolara ulaştı.
Çiçekleri herkes seviyor. İster evlerde, ister bahçelerde, parklarda ya da yol kenarında olsun herkes çiçek görmek istiyor. Ziyaretlerin, buluşmaların, nezaket göstermenin olmazsa olmazlarından biri de yine hediye olarak çiçek götürmek, hiç olmazsa bir buket verebilmek. Ancak çiçeklerin güzelliği yanında ticari olarak da çok büyük değeri var. Özellikle Türkiye gibi iklimi elverişli, tür çeşitliliği fazla olan ülkeler, süs bitkileri üretimiyle önemli bir ticaret hacmi elde ediyor.
Türkiye'de 1940'larda başladı
Türkiye'de süs bitkileri sektörü, 1940'lı yıllarda İstanbul ve Yalova çevresinde kesme çiçek üretimiyle doğdu. 1975'ten sonra lojistik imkanların gelişmesiyle üretim İzmir ve Antalya'ya yayıldı. Asıl büyüme ise belediyecilik faaliyetlerinin artmasıyla yaşandı. Şehir peyzaj çalışmalarında büyük miktarda çiçeğe ihtiyaç duyulması nedeniyle talep de arttı. Bugün süs bitkileri sektörü dış mekanda kullanılan ağaç ve çalılar, iç mekan bitkileri ve mevsimlik çiçekleri kapsayan geniş bir üretim alanına ulaştı.
Ağaç Sakarya'da, çiçek Antalya'da üretiliyor
Türkiye'de süs bitkileri üretiminde coğrafi etkenler nedeniyle farklı bir kümelenme de söz konusu. Ağaç üretimi Sakarya, Bursa ve İzmir'de yoğunlaşırken, çalı üretimi İzmir'de, iç mekan bitkileri ve çiçek üretimi ise Antalya, Adana ve Mersin yoğunluklu olarak sürüyor. Türkiye'nin çiçekçilikte rekabet içinde olduğu Avrupa ülkelerinde, ikinci ve üçüncü nesiller tarafından sürdürülen çiçekçilik faaliyetleri var. Türkiye'de ise firmalar daha genç.
2 milyar adet üretim
Geçtiğimiz yıl sonu itibariyle yıllık üretim 2 milyar adede ulaştı. Sektörün toplam üretim değeri 40 milyar liraya ulaşırken, 2002'de 20 bin dekar olan üretim alanı, 2025 sonu itibariyle 60 bin dekara ulaştı. Süs bitkileri katma değeri yüksek ve yılın on iki ayı üretim yapabilmek mümkün. Türkiye'de 100 bin civarında kişi, bu sektörde çalışıyor. Dolaylı olarak ise 500 bin kişiye istihdam sağladığı düşünülüyor.
2018'den sonra ihracat fazlası vermeye başladı
Türkiye sadece çiçek üretip ihraç eden bir ülke değil, ithalat da yapıyor. Ancak 2018'den sonra ihracat fazlası vermeye başladı. 2025 sonu itibariyle 140 milyon dolarlık ihracat yapan Türkiye, en çok ihracatı Azerbaycan, Özbekistan, Türkmenistan, Gürcistan, Kazakistan'a ve AB bölgesine yapıyor. Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan ise talebin giderek yükseldiği ülkeler arasında.
Çiçekçi dükkanları hala gözde
Çiçek alımının yapıldığı yerlerin arasına son yıllarda internet de girdi ancak hala çiçekçi dükkanları, bu ticaretin merkezi konumunda. Çiçek ve süs bitkilerini yarıdan fazlası çiçekçiler tarafından satılırken, ikinci sırada süpermarketler geliyor. Bunları fidanlıklar, bahçe merkezleri ve internet takip ediyor.