7 yılını dolduran uzman erbaşlara kamuda yüzde 10 kontenjan ayrılacak

Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Dair Kanun Teklifi Meclis Başkanlığı'na sunuldu. 17 maddeden oluşan teklifle Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin özlük haklarının iyileştirilmesi ve milli güvenlikteki eksikliklerin giderilmesi hedefleniyor.

Uzman erbaşlar hangi kadrolara atanabilecekler?

Teklif yasalaşırsa, 7 yıllık hizmet süresini dolduran ve nitelik belgesi olumlu olan sözleşmeli erbaş ve erler; infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadrolarına sınav şartı aranmaksızın atanabilecek.

Başvurular her yıl alınacak; kişisel bilgiler İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığı tarafından ekim ayı sonuna kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bildirilecek.

Uzman erbaşlara kamuda yüzde 10 kontenjan zorunlu hale geliyor

Kamu kurum ve kuruluşları, söz konusu unvanlarda her yıl yapacağı personel alımlarında toplam kontenjanın yüzde onunu bu kapsamda ayırmak ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na aralık ayı sonuna kadar bildirmek zorunda olacak.

Yerleştirme, Bakanlık tarafından her yıl 1 Mart'a kadar kura yöntemiyle yapılacak. Kontenjanın dört katı kadar aday belirlenecek; ilgili kurumun oluşturacağı komisyon üç ay içinde sözlü sınav yapacak.

Sözlü Sınavda Hangi Kriterler Esas Alınacak?

Sözlü sınavda adaylar; genel kültür ve genel yetenek, bir konuyu kavrayıp özetleme ve muhakeme gücü, liyakat ve temsil kabiliyeti, özgüven ve ikna kabiliyeti ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık kriterleri esas alınarak değerlendirilecek. Her komisyon üyesi adayları her kriter için 20 puan üzerinden puanlayacak; puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav puanını belirleyecek.

Özel Güvenlik Eğitimi Şartı Aranmayacak

Yedi yıllık hizmetini tamamlayan sözleşmeli erbaş ve erler, koruma ve güvenlik görevlisi kadrolarına atanmak istediklerinde 5188 sayılı Kanun'da öngörülen özel güvenlik temel eğitimi ve diğer eğitim şartlarından muaf tutulacak.

Neden Düzenleme Yapılıyor?

Teklifin gerekçesinde, mevcut uygulamada kurumlardan yeterli atama talebi gelmediği için düzenlemenin istenen verimliliğe ulaşamadığı vurgulanıyor. Bunun sözleşmeli erbaş ve erlerin yedi yıllık görev süresini tamamlamadan ayrılmalarına ve bu mesleğe ilginin azalmasına yol açtığı belirtilerek yeni düzenlemeyle sözleşmeli erliğe olan teveccühün artırılmasının hedeflendiği ifade ediliyor.

6191 SAYILI KANUNDAKİ MEVCUT DÜZENLEME

Ek Madde 1 - (Ek madde: 13.07.2013 - 6496 S.K/Madde 5)

(1) Sözleşmeli erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, ilgili mevzuatlarındaki şartları taşımaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadro ve pozisyonlarına bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde atanırlar.

(2) Sözleşmeli erbaş ve erlerden talepte bulunanların bilgileri, hizmet süresi en fazla olandan başlamak üzere İçişleri veya Milli Savunma bakanlıkları tarafından yılda bir defa şubat ayının son gününe kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. İlgili personelin bildirilmiş olması atanma için tek başına hak teşkil etmez. Bu madde kapsamında personel istihdam etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşları atama yapmak istedikleri boş kadro ve pozisyon sayısının iki katı kadar adayı Devlet Personel Başkanlığından her yılın 15 Mart tarihine kadar talep ederler. Devlet Personel Başkanlığınca 1 Mayıs tarihine kadar yılda bir defa kamu kurum ve kuruluşlarına sözleşmeli erbaş ve er olarak hizmet süresi en fazla olandan başlayarak aday listeleri gönderilir. Bir ay içinde yapılacak mülakatta başarılı bulunarak atananların bilgileri bir ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.

(3) Ataması yapılan personel göreve başladığı tarihten itibaren atandığı kadro veya pozisyonun mali ve diğer haklarından faydalandırılır. Bunların sözleşmeli erbaş ve erlikte geçen hizmet süreleri, 657 sayılı Kanunda öngörülen öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla, başlangıç derece ve kademelerine her yıl bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl bir derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak aylık, derece ve kademeleri ile emekli ikramiyesinin hesabına esas sürenin tespitinde değerlendirilir. Atama onayı alınmasına rağmen görevine başlamayanlar ile başladıktan sonra herhangi bir sebeple görevden ayrılanlar bu madde kapsamında yeniden istihdam edilemezler. Seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan zorunlu hallerde, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından birinci fıkrada belirtilen hizmet süresi uzatılabilir.

(4) Başvuru, mülakat, atama ve diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Milli Savunma bakanlıkları ile Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

(5) Bu madde kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve belgeleri istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya ve uygulamayı yönlendirmeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir.

KANUN TEKLİFİNDEKİ YENİ DÜZENLEME

MADDE 14- 10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununun ek 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"EK MADDE 1 - (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan haller saklı kalmak üzere sözleşmeli erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, ilgili mevzuatlarındaki sınav şartları hariç diğer şartları taşımaları ve başvuru tarihi itibariyle kırk bir yaşını doldurmamış olmaları kaydıyla kamu kurum ve
kuruluşlarının infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadro ve sözleşmeli pozisyonlarına kontenjan ve atama izinleri dahilinde bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde atanabilir.
(2) Bu madde kapsamından yararlanmak isteyenlerin başvuruları her yıl alınarak alım şartlarına ilişkin kişisel bilgileri, İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığı tarafından ekim ayının son gününe kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir. Başvurunun her yıl yenilenmesi esastır. İlgili personelin bilgilerinin bildirilmiş olması atanma için tek başına hak teşkil etmez.
(3) Kamu kurum ve kuruluşları birinci fıkrada belirtilen unvanlarda o yıl yapacağı personel alımlarında alım yapılacak toplam kontenjanın ve atama izinlerinin yüzde onunu bu madde kapsamında ayırarak alım yapılmak üzere alım şartları ile birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına Aralık ayının sonuna kadar bildirmek zorundadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilen bir önceki yıla ait kontenjanlar/atama izinlerinin yüzde onu yeni yılda kullanılmak şartı ile yeni yılın açıktan ve nakil suretiyle atama sayılarına tabi değildir.
(4) İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığınca gönderilen listede yer alanlar için, kamu kurum veya kuruluşları tarafından bildirilen kontenjanlara, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca her yıl 1 Mart tarihine kadar sözlü sınava tabi tutulacak adayları belirlemek üzere tek seferde yerleştirme yapılır veya yaptırılır. Yayımlanacak kılavuzda yer alan şartları taşıyanlar arasından, kontenjanın dört katı kadar aday, tercihleri dikkate alınarak kura yöntemiyle belirlenir. İlgili kurum tarafından oluşturulan komisyonlarca üç ay içinde yapılacak sözlü sınavda başarılı bulunanlardan atananlara ilişkin bilgiler, atanmalarından itibaren bir ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, kamu personel bilgi sisteminin bulunduğu kuruma ve ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığına bildirilir.
(5) İlgili kurum tarafından oluşturulan komisyonca yapılacak sözlü sınavda adaylar;
a) Genel kültürü ve genel yeteneği,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu,
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak değerlendirilir. Sınav kurulunun her bir üyesi adayları bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Her bir üyenin adaya yüz tam puan üzerinden toplamda kaç puan verdiği hesaplanır. En son bütün üyelerin yüz tam puan üzerinden vermiş oldukları bu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir.
(6) Sözleşmeli erbaş ve erlerden yedi hizmet yılını tamamlayarak ayrılanlar hakkında 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimi şartı ve aynı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen eğitim şartı aranmaz.
(7) Ataması yapılan personel göreve başladığı tarihten itibaren atandığı kadro veya pozisyonun mali ve diğer haklarından faydalandırılır. Bunların sözleşmeli erbaş ve erlikte geçen hizmet süreleri, 657 sayılı Kanunda öngörülen öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla, başlangıç derece ve kademelerine her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak aylık, derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir.
(8) Bu madde kapsamında memur kadrolarına atananlar en az 4 yıl süreyle başka bir ünvana atanamazlar. Atama onayı alınmasına rağmen görevine başlamayanlar ile başladıktan sonra herhangi bir sebeple görevden ayrılanlar bu madde kapsamında yeniden istihdam edilemezler. Kamu kurum ve kuruluşlarının bildirmiş oldukları bu ünvanlara her ne surette olursa olsun atananlar bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılır.
(9) Başvuru, bildirim, kura, atama ve diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
(10) Bu madde kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve belgeleri istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya ve uygulamayı yönlendirmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilidir."

KANUN TEKLİFİNDEKİ GEREKÇE

MADDE 14- Yedi hizmet yılını dolduran sözleşmeli erbaş ve erlerden istekli olanlar, kurumlarca talep edilmesi halinde yapılacak mülakat neticesinde ilgili kadro ve pozisyonda görev almak üzere kamuda istihdam edilmektedir. Ancak bu madde kapsamında başvuru yapan sayısına nazaran kuramlardan yeterli sayıda atama talebi gelmediğinden düzenleme istenen verimliliğe ulaşamamıştır. Bu duıııın halihazırda görev yapmakta olan sözleşmeli erbaş ve erlenıı yedi yıllık görev sürelerini tamamlamadan önce ayrılmalarına ve görev süresinin tamamlanma oranlarının düşmesine neden olmakta ayrıca sözleşmeli erbaş ve erliğe olan teveccühü azaltmakla idareye olan güvenin de sarsılmasına sebebiyet vermektedir.
Madde ile: infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, konuna ve güvenlik görevlisi, zabıta memura. itfaiye eri. şoför ve destek personeli Unvanlarında her vıl yapılacak alımlarda toplam kontenjanın ve atama izinlerinin yüzde onunun alım şaıtlan ile birlikte kuramlar tarafından. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilmesi zoranluluğu getirilmektedir.
Bununla birlikte bu madde kapsamında yapılacak atamaların usul ve esasları ile atanacaklara uygulanacak işlemlere ilişkin diğer hususların belirlenmesi: ayrıca kuramların bu madde kapsamında korama ve güvenlik görevlisi kadro veya pozisyonlarını bildirmesi halinde 5188 sayılı Kanunda yer alan eğitim ve sertifika şartları aranmaksızın işlem yapılacağının hüküm altına alınması amaçlanmaktadır.
Düzenleme ile. yaş ve sınav şartları hariç diğer şartları taşımaları kaydıyla. yedi hizmet yılını tamamlamalarının ardından kamuda istihdam edilmek üzere bu hüküm kapsamında başvuru yapan sözleşmeli erbaş ve erlerin maddede yer alan görevlere atanabilmeleri ile yapılacak atama sayısının artırılarak sözleşmeli erliğe teveccüh sağlanması amaçlanmaktadır.

YASA TEKLİFİNDEN AYRINTILAR

Askeralma Kanunu'nun "Askerlik Muafiyeti" başlıklı 42. maddesi kapsamında askerlik hizmetinden muaf tutulanlar, uzman erbaş olabilmek için başvuru yapabilecek.

Sözleşmeli erbaş ve erlerin kamuda istihdamının artırılması amacıyla çeşitli düzenlemelere gidilecek.

Daimi konuşlu bulundukları limanlar dışında yurt içi limanlarda konuşlanan denizaltı gemilerinde konaklama imkanı sağlanamayan hallerde personele konaklama gideri ödenecek.

Milli Savunma Bakanlığı bünyesindeki eğitim ve öğretim kurumlarında ders vereceklere ek ders ücreti uygulaması 2029-2030 eğitim öğretim dönemi sonuna kadar uzatılacak.

Vardiya yatakhaneleri, gazi uyum evleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri "askeri mahal" kapsamına dahil edilecek.

Ayrıca teklifle Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda bazı düzenlemelere de gidilecek.