Sözleşmeli Erbaş ve Erlerin Kamuya Geçişinde Kapsam Genişletildi

10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununun ek 1 inci maddesi, bugünkü Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle değiştirildi. Değişiklik, sözleşmeli erbaş ve erlerin ayrılış sonrası kamu kurumlarına atanma usul ve esaslarını yeniden düzenliyor.

Atanabilecek kadro unvanları somutlaştırıldı

Eskisi şöyleydi: "Sözleşmeli erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, ilgili mevzuatlarındaki şartları taşımaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadro ve pozisyonlarına bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde atanırlar."

Yenisi bu şekilde: "Bu Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan haller saklı kalmak üzere sözleşmeli erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, ilgili mevzuatlarındaki sınav şartları hariç diğer şartları taşımaları ve başvuru tarihi itibarıyla kırk bir yaşını doldurmamış olmaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadro ve sözleşmeli pozisyonlarına kontenjan ve atama izinleri dahilinde bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde atanabilir."

Eski metinde "kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadro ve pozisyonları" genel bir ifadeyle düzenlenirken, yeni metinde atanabilecek kadrolar; infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli olarak tek tek sayılmış ve somutlaştırılmıştır. Ayrıca yeni metinle, sınav şartları hariç tutulmuş, başvuru tarihi itibarıyla 41 yaşını doldurmamış olma şartı getirilmiş ve atamanın kontenjan ve atama izinleri dahilinde yapılacağı hükme bağlanmıştır. Eski metindeki "atanırlar" ifadesi ise yeni metinde "atanabilir" şeklinde değiştirilmiştir.

Bildirim mercii ve süreci değişti

Eskisi şöyleydi: "Sözleşmeli erbaş ve erlerden talepte bulunanların bilgileri, hizmet süresi en fazla olandan başlamak üzere İçişleri veya Milli Savunma bakanlıkları tarafından yılda bir defa şubat ayının son gününe kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. İlgili personelin bildirilmiş olması atanma için tek başına hak teşkil etmez. Bu madde kapsamında personel istihdam etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşları atama yapmak istedikleri boş kadro ve pozisyon sayısının iki katı kadar adayı Devlet Personel Başkanlığından her yılın 15 Mart tarihine kadar talep ederler. Devlet Personel Başkanlığınca 1 Mayıs tarihine kadar yılda bir defa kamu kurum ve kuruluşlarına sözleşmeli erbaş ve er olarak hizmet süresi en fazla olandan başlayarak aday listeleri gönderilir. Bir ay içinde yapılacak mülakatta başarılı bulunarak atananların bilgileri bir ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir."

Yenisi bu şekilde: "Bu madde kapsamından yararlanmak isteyenlerin başvuruları her yıl alınarak alım şartlarına ilişkin kişisel bilgileri, İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığı tarafından ekim ayının son gününe kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir. Başvurunun her yıl yenilenmesi esastır. İlgili personelin bilgilerinin bildirilmiş olması atanma için tek başına hak teşkil etmez."

Muhatap kurum Devlet Personel Başkanlığından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına değiştirilmiş, bildirim tarihi şubat ayı sonundan ekim ayı sonuna çekilmiş ve başvurunun her yıl yenilenmesi esası getirilmiştir. Eski metindeki "hizmet süresi en fazla olandan başlama" kriterine yeni metinde yer verilmemiştir.

Kontenjan ayırma ve yerleştirme usulü yeniden düzenlendi

Eski metinde yer alan "kamu kurum ve kuruluşları atama yapmak istedikleri boş kadro ve pozisyon sayısının iki katı kadar adayı Devlet Personel Başkanlığından her yılın 15 Mart tarihine kadar talep ederler" hükmü yeni metinde bulunmuyor.

Yenisi bu şekilde: "Kamu kurum ve kuruluşları birinci fıkrada belirtilen unvanlarda o yıl yapacağı personel alımlarında alım yapılacak toplam kontenjanın ve atama izinlerinin yüzde onunu bu madde kapsamında ayırarak alım yapılmak üzere alım şartları ile birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına aralık ayının sonuna kadar bildirmek zorundadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilen bir önceki yıla ait kontenjanlar/atama izinlerinin yüzde onu yeni yılda kullanılmak şartı ile yeni yılın açıktan ve nakil suretiyle atama sayılarına tabi değildir."

Buna göre kamu kurum ve kuruluşları, ilgili unvanlarda yapacakları toplam kontenjan ve atama izinlerinin yüzde onunu bu madde kapsamındaki adaylara ayırmak ve bunu aralık ayı sonuna kadar bildirmekle zorunlu tutulmuştur.

Yerleştirme yöntemi kura ve sözlü sınava bağlandı

Eski metinde Devlet Personel Başkanlığınca 1 Mayıs tarihine kadar aday listelerinin gönderileceği ve bir ay içinde yapılacak mülakatın esas olduğu belirtiliyordu.

Yenisi bu şekilde: "İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığınca gönderilen listede yer alanlar için, kamu kurum veya kuruluşları tarafından bildirilen kontenjanlara, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca her yıl 1 mart tarihine kadar sözlü sınava tabi tutulacak adayları belirlemek üzere tek seferde yerleştirme yapılır veya yaptırılır. Yayımlanacak kılavuzda yer alan şartları taşıyanlar arasından, kontenjanın dört katı kadar aday, tercihleri dikkate alınarak kura yöntemiyle belirlenir. İlgili kurum tarafından oluşturulan komisyonlarca üç ay içinde yapılacak sözlü sınavda başarılı bulunanlardan atananlara ilişkin bilgiler, atanmalarından itibaren bir ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, kamu personel bilgi sisteminin bulunduğu kuruma ve ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığına bildirilir."

Yeni düzenlemeyle, yerleştirme tarihi 1 Mayıs'tan 1 Mart'a çekilmiş; adaylar arasından kontenjanın dört katı kadar kişinin tercihleri dikkate alınarak kura yöntemiyle belirlenmesi esası getirilmiş ve sözlü sınav süresi üç ay olarak belirlenmiştir.

Sözlü sınav değerlendirme kriterleri ilk kez düzenlendi

Eski metinde sözlü sınav veya mülakat değerlendirme kriterlerine ilişkin bir hüküm bulunmuyordu.

Yenisi bu şekilde, madde (5) fıkrası olarak eklenen hükümle sözlü sınavda adayların; genel kültür ve genel yeteneği, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterlerine göre değerlendirileceği; her sınav kurulu üyesinin bu kriterlerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirme yapacağı ve üyelerin verdiği puanların aritmetik ortalamasının sözlü sınav puanı olarak esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

Özel güvenlik eğitimi muafiyeti getirildi

Eski metinde bu yönde bir hüküm bulunmuyordu.

Yenisi bu şekilde, madde (6) fıkrası olarak eklenen hükümle, sözleşmeli erbaş ve erlerden yedi hizmet yılını tamamlayarak ayrılanlar hakkında 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimi şartı ve aynı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen eğitim şartının aranmayacağı düzenlenmiştir.

Kazanılmış hak aylık ve derece hesabına ilişkin hüküm korundu

Eskisi şöyleydi: "Ataması yapılan personel göreve başladığı tarihten itibaren atandığı kadro veya pozisyonun mali ve diğer haklarından faydalandırılır. Bunların sözleşmeli erbaş ve erlikte geçen hizmet süreleri, 657 sayılı Kanunda öngörülen öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla, başlangıç derece ve kademelerine her yıl bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl bir derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak aylık, derece ve kademeleri ile emekli ikramiyesinin hesabına esas sürenin tespitinde değerlendirilir."

Yenisi bu şekilde: "Ataması yapılan personel göreve başladığı tarihten itibaren atandığı kadro veya pozisyonun mali ve diğer haklarından faydalandırılır. Bunların sözleşmeli erbaş ve erlikte geçen hizmet süreleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda öngörülen öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla, başlangıç derece ve kademelerine her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak aylık, derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir."

Hükmün esası korunmuş, ancak yeni metinde "emekli ikramiyesinin hesabına esas sürenin tespitinde değerlendirilir" ibaresine yer verilmemiş, sadece kazanılmış hak aylık, derece ve kademelerinin tespitine atıf yapılmıştır.

Dört yıl unvan değişikliği yasağı ve tekrar yararlanma yasağı yeniden düzenlendi

Eski metinde yalnızca "Atama onayı alınmasına rağmen görevine başlamayanlar ile başladıktan sonra herhangi bir sebeple görevden ayrılanlar bu madde kapsamında yeniden istihdam edilemezler." hükmü yer alıyordu; ayrıca seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan zorunlu hallerde hizmet süresinin kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca uzatılabileceği düzenleniyordu.

Yenisi bu şekilde: "Bu madde kapsamında memur kadrolarına atananlar en az dört yıl süreyle başka bir unvana atanamazlar. Atama onayı alınmasına rağmen görevine başlamayanlar ile başladıktan sonra herhangi bir sebeple görevden ayrılanlar bu madde kapsamında yeniden istihdam edilemezler. Kamu kurum ve kuruluşlarının bildirmiş oldukları bu unvanlara her ne surette olursa olsun atananlar bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılır."

Yeni metinle memur kadrolarına atananlar için en az dört yıl başka unvana geçememe kısıtlaması getirilmiş, ayrıca bu unvanlara herhangi bir şekilde atananların bu maddedeki hakkı kullanmış sayılacağı hükme bağlanmıştır. Buna karşılık eski metindeki seferberlik, savaş veya terörle mücadele hallerinde hizmet süresinin uzatılabilmesine ilişkin hükme yeni metinde yer verilmemiştir.

Yönetmelik çıkarma ve yetkili kurum değişti

Eskisi şöyleydi: "Başvuru, mülakat, atama ve diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Milli Savunma bakanlıkları ile Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." ve "Bu madde kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve belgeleri istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya ve uygulamayı yönlendirmeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir."

Yenisi bu şekilde: "Başvuru, bildirim, kura, atama ve diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." ve "Bu madde kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve belgeleri istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya ve uygulamayı yönlendirmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilidir."

Yönetmelik çıkarma ve tereddütleri giderme yetkisi Devlet Personel Başkanlığından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına devredilmiştir.