Çocuk indirimleri kalkıyor: 15-18 yaşa ağır müebbet geliyor

Okul katliamları, Ahmet Minguzzi, Atlas Çağlayan cinayetlerinin çocuk faillerinin az cezalarla yargılanmaları sebebiyle yükselen tepkiler üzerine çocukları suç işlemekten caydıracak cezalar getiren yasa teklifi Meclis'e sunuldu.

AK Parti Grup Başkan Vekili Leyla Şahin Usta, yaptığı açıklamada "15-18 yaş arasındaki çocukların, şartlar yerine geldiği takdirde, yine hakimin takdir yetkisiyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almasına yönelik bir düzenleme hayata geçirilmiş durumda" dedi.

Usta, teklifin 7 kanunda düzenleme öngördüğünü ve 18 maddeden oluştuğunu belirterek şunları söyledi:

Teklifimizde, hapis cezalarının alt ve üst sınırları arttırılmaktadır. Ayrıca, kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ve daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahküm edilmiş olma hususları göz önünde bulundurularak; kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubu çocuklar bakımından, hakimin takdirine bağlı olarak herhangi bir ceza indirimi uygulanmamasına yönelik bir düzenleme öngörülmektedir. Böylece 15-18 yaş arasındaki çocukların, yukarıda saydığım o şartlar yerine geldiği takdirde, yine hakimin takdir yetkisiyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almasına yönelik bir düzenleme hayata geçirilmiş durumda.

Yine kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 12-15 yaş grubu çocuklar bakımından da belirli şartların varlığı halinde, yine hakime takdir yetkisi verilerek ceza almalarına ve daha az ceza indirimi uygulanabilmesine de imkan sağlanmaktadır. Türk Ceza Kanunu'nda tekerrür hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 18'den 15'e düşürülerek, özellikle suç örgütleri tarafından 15-18 yaş grubundaki çocukların suçta kullanılmasının önlenmesi ve caydırıcılığın da sağlanması amaçlanmaktadır.

Teklifte, ağır suç işleyen çocuklara yönelik cezaların artırılmasından çocukların rehabilitasyonuna, kesici alet satışından dijital risklerin denetlenmesine kadar birçok yeni düzenleme bulunuyor. Teklifin genel gerekçesinde, çocukların suça karışma yaşının giderek düştüğü, ağır şiddet olaylarının arttığı ve suç örgütlerinin çocukları kullanmasının önüne geçilmesi gerektiği belirtilirken, düzenlemelerin yalnızca cezalandırmayı değil çocukların yeniden topluma kazandırılmasını da amaçladığı vurgulanıyor.

Teklifle yükümlülüklerini yerine getirmeyen ailelere 2 yıla kadar hapis öngörülürken, çocuklarının ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan anne ve babalar için 3 yıla kadar hapis cezası verilebilmesinin önü açılıyor.

Çocuk hükümlüler cezalarına doğrudan çocuk eğitimevlerinde başlamayacak. Önce çocuk kapalı ceza infaz kurumunda kalacak. Kapalı ceza infaz kurumundan çocuk eğitimevine geçişte uzman değerlendirmesi esas alınacak.

Düzenlemeyle ağır suçlar ile hafif nitelikteki suçlardan hüküm giyen çocukların bir arada tutulmasının engellenmesi hedefleniyor. Mevcut uygulamada 15 yaşını doldurmadan önce cezaevinde geçirilen her gün, şartlı tahliye hesabında iki gün sayılıyor. Teklif, bu uygulamayı ağır suçlar bakımından kaldırıyor. Buna göre; kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu madde imal ve ticareti ile suç örgütü kurma suçlarından hüküm giyen çocuklar için cezaevinde geçirilen her gün artık yalnızca bir gün olarak hesaplanacak. Böylece bu suçları işleyen çocuklar daha uzun süre ceza infaz kurumunda kalacak.

SUÇA SÜRÜKLENEN DEĞİL ADLİ SÜREÇTEKİ ÇOCUK...

Bıçak ve benzeri kesici-delici aletler yalnızca ruhsatlı iş yerlerinde satılabilecek. Bu ürünlerin 18 yaşından küçüklere satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması yasaklanacak. Yasak internet ve mesafeli satışları da kapsayacak. Mahkeme kararıyla çocuğun kullandığı telefon, tablet ve bilgisayar gibi dijital cihazlar belirli bir süre denetime alınabilecek. Ayrıca riskli görülen uygulama ve dijital platformlara erişim sınırlandırılabilecek.

Bu tedbirler 3 aydan 2 yıla kadar uygulanabilecek. Mevzuatta yer alan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi, soruşturma aşamasında çocuklar hakkında ön yargı oluşmasını önlemek amacıyla "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirilecek. Böylece, hakkında henüz kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmayan çocukların damgalanmasının önüne geçilmesi ve çocuk odaklı adalet anlayışının güçlendirilmesi hedefleniyor.