25 Yıl Hizmetten Sonra İstifa Eden Rahatsızlanırsa Malulen Emekli Olabilir Mi?
8 Eylül 1999 sonrası çalışmaya başlayanlardan 25 yıl hizmetini tamamladıktan sonra yaşlarını beklemek için istifa eden memur, bu süre zarfında hastalanırsa sağlık sebebi ile yaş grubunu beklemeden bazı şartların yerine getirilmesi sonucunda emekli olabilir.
Mevzuat ve Değerlendirmeler:
Konuyu 8 Eylül 1999 tarihi ile 1 Ekim 2008 tarihleri arasında memur olarak göreve başlayanlar açısından 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu kuralları bağlamında değerlendirmekteyiz.
5434 sayılı Kanun Madde 39 kurallarına göre 8 Eylül 1999 öncesi hiçbir statüde çalışması olmayan ve bu tarihten sonra çalışmaya başlamış olanlardan memur statüsünde olanlar kadın ve erkek 25 tam hizmet yılı ve kadın ise 58 yaşını, erkek ise 60 yaşını doldurduklarında emeklilik şartları yerine getirilmiş olur.
Kadın ve erkek 25 hizmet yılını tamamladıktan sonra belirtilen yaşlarını beklemek için mevzuata uygun olarak istifa ettikten sonra açıkta iken malul duruma geldiklerini sağlık kurulu raporu ile belgelemeleri kaydıyla malullük talebinde bulunabilirler.
Malul emekliliğinde yaş grubu aranmaz.
Malul emekliliğinde bağlanacak aylık oranına ayrıca bir ilave yapılmaz. Hizmet süresi ne kadar ise bu süreye aylık ve emekli ikramiyesi ödemesi yapılır.
Yani, malullük aylığı hesaplama sistemi ile istekle emeklilik aylığı hesaplama sistemi aynı kalemler üzerinden yapılır, bir fark bulunmaz.
Malullük ile ilgili kurallar 5434 sayılı Kanun Madde 44, Madde 53, Madde 54 hükümlerinde bulunmaktadır.
Bu kurallara göre;
Görevde olmayan kişinin malul olup olmadığına dair karar Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca verilir.
Malullük için koşul olarak aranan bir oran ve malullük için bir sebep yoktur. Malul olma durumunun nedeni aranmaz. Sadece vücutlarında meydana gelen rahatsızlıklarını belirlenen sağlık kurulu raporunun Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca incelenerek malul olup olmadığının kararı yeterli olmaktadır.
Açıkta malul olanların malullük ilişkilerinde görevleriyle bir bağ kurulmayacağından memurluktan ayrıldıktan sonra malullük talebinde bulunanların sağlık kurulu raporlarının hem raporu düzenleyen hastanelerce hem de Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca, çalışabilecek durumda mıdır? Değil midir? Çalışmadan geçimini sağlar mı sağlamaz mı? Açısından rahatsızlık durumu incelenerek karara bağlanması gerektiğini söyleyebiliriz.
Malul duruma giren, çok ileri derecede malul durumu olmayan memurun ve malul olduğu kararı verilmesi halinde hizmet süresinin en az 10 yıl olması ön koşul olarak belirtilmiştir. Memurluktan ayrılmış ve çalışmayan bir kişiye de malul olması nedeniyle aylık bağlanması için memurluktan ayrıldığında hizmet süresinin en az 10 yıl olması gerekiyor. 10 yıl hizmeti olmayana malul aylığı bağlanamaz.
Bu bağlamda sonuç değerlendirmemiz; 5434 sayılı Kanuna tabi çalışmaları olup görevinden ayrılan memur görevinden ayrıldıktan sonra şayet işçi esnaf olarak da çalışmıyorsa rahatsızlığından dolayı malul aylığı bağlanması talebinde bulunabilir.
Ancak istifa ettikten sonra sigortalı veya bağ-kurlu bir çalışma içinde bulunurken malul duruma düşülürse bu durumda memurluk üzerinden işlem yapılması mümkün olmaz, son çalışma durumuna göre kişinin durumu incelenir. 2829 sayılı Hizmet birleştirmesine ilişkin kanunun sekizinci maddesinde bu durum belirtilmiştir, malullük durumunda son mevzuata ilişkin hükümler uygulanır.