Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Müfettişleri Yönetmeliği'nin çok sayıda maddesi iptal edildi

Mahkeme, dava konusu olan söz konusu düzenlemelerin, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24. maddesine dayanılarak hazırlanıp yürürlüğe konulduğundan ve ek 24. madde yukarıda yer verilen Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olduğunu gözeterek iptal kararı verdi.

T.C.
DANIŞTAY
İKİNCİ DAİRE

Esas No: 2022/1185
Karar No: 2025/6069

DAVANIN KONUSU:

01/03/2022 günlü, 31765 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Müfettişleri Yönetmeliği'nin;
1. "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (t) bendinin, (ee) bendininde geçen "...sözlü..." ve "...sözlü sınavı..." ibareleri ile (gg) bendinde geçen "...sözlü sınavı..." ibaresinin,
2. "Yarışma sınavı" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...sözlü..." ve "...sözlü sınavdan..." ibarelerinin, 2. fıkrasında geçen "...ile en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat ve işletme fakülteleri veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içi ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar..." ibaresinin ve 3. fıkrasının,
3. "Yazılı sınava katılacaklarda aranacak şartlar" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde geçen "...veya en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat ve işletme fakülteleri veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içi ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak," ibaresinin, (b) bendinin, (ç) bendinde geçen "Bakanlık kadrolarında öğretmenlik yapanlar dışında..." ibaresinin ve aynı maddede "adaylık süresini özel eğitim kurumlarında tamamlamış sayılan ve şu anda resmi eğitim kurumlarında öğretmenlik yapanlar" bakımından oluşan eksik düzenlemenin,
4. "Yazılı sınav konuları ve puan ağırlıkları" başlıklı 10. maddesinin 1. ve 2. fıkralarının,
5. "Yazılı sınav" başlıklı 11. maddesinin 3. fıkrasında geçen "... Yazılı sınav sonuçları, 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ve atama alanları itibarıyla öğretmenler için ayrı ayrı listelenir. Yazılı sınavda alanları itibarıyla en yüksek puan alan adaylardan başlamak üzere, ilan edilen kadro sayısının iki katı aday sözlü sınava girmeye hak kazanır. Son adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava çağrılır." ibaresinin,
6. "Sözlü sınav" başlıklı 12. maddesinin, maddenin tamamının iptal edilmemesi halinde, aynı maddede "komisyondaki üyeler arasında adayın mensup olduğu sendika temsilcisinin yer almamasına" ilişkin eksik düzenlemenin, 3. fıkrasında geçen "... Bu sınavda sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerinin 100 tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalaması sonucunda 70 ve daha fazla puan alanlar başarılı sayılır." ibaresinin,
7. "Yarışma sınavının değerlendirilmesi, ilanı ve geçerlik süresi" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında geçen "...her adayın kendi sınav sonucunu görebileceği şekilde..." ibaresinin,
8. "Eğitim müfettiş yardımcılarının yetiştirilmesi" başlıklı 19. maddesinin 10. fıkrasında geçen "... Söz konusu forma dayalı olarak yeterli oldukları belirlenen eğitim müfettiş yardımcıları başkanın önerisi, il milli eğitim müdürünün uygun görüşü ve valinin onayı ile rehberlik ve iş başında yetiştirme, denetim, izleme ve değerlendirme, araştırma, inceleme, soruşturma ve ön inceleme hizmetlerini bağımsız olarak yürütmekle yetkili kılınabilirler." ibaresi ile 11. fıkrasının,
9. "Yeterlik sınavı" başlıklı 20. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve sözlü sınav olmak üzere iki aşamadan..." ve "... Sözlü sınav yazılı sınav sonuçlarının ilanından itibaren en az yirmi iş günü sonra yapılır." ibarelerinin,
10. "Sözlü sınav" başlıklı 24. maddesinin, maddenin tamamının iptal edilmemesi halinde, aynı maddede "sözlü sınav komisyonunda adayın mensup olduğu sendika temsilcisine yer verilmemesine" ilişkin eksik düzenlemenin, 3. fıkrasında geçen "... Bu sınavda sözlü sınav komisyon üyelerinin 100 tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalaması sonucunda 70 ve daha fazla puan alanlar başarılı sayılır." ibaresinin,
11. "Yeterlik sınavına girmeyenler ile başarılı olamayanlar" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve sözlü sınavlar..." ibaresinin,
12. "Eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcılarının görev ve yetkileri" başlıklı 53. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin eğitim müfettiş yardımcıları yönünden,
13. "Görevlendirme emirleri" başlıklı 54. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve eğitim müfettiş yardımcılarına..." ibaresinin,
14. "Eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcılarının bilgi ve belge isteme yetkileri" başlıklı 55. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve eğitim müfettiş yardımcıları..." ibaresinin ve maddenin başlığında geçen "...ve eğitim müfettiş yardımcılarının..." ibaresinin,
15. "Düzenlenecek raporların çeşidi ve kapsamı" başlıklı 68. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve eğitim müfettiş yardımcıları...." ibaresinin iptali istenilmektedir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;
1. 01/03/2022 günlü, 31765 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Müfettişleri Yönetmeliği'nin dava konusu 4. maddesinin 1. fıkrasının (t) bendinin, (ee) bendininde geçen "...sözlü..." ve "...sözlü sınavı..." ibareleri ile (gg) bendinde geçen "...sözlü sınavı..." ibaresinin; 7. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...sözlü..." ve "...sözlü sınavdan..." ibarelerinin, 2. fıkrasında geçen "...ile en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat ve işletme fakülteleri veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içi ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar..." ibaresinin ve 3. fıkrasının; 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde geçen "...veya en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat ve işletme fakülteleri veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içi ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak," ibaresinin, (ç) bendinde geçen "Bakanlık kadrolarında öğretmenlik yapanlar dışında..." ibaresinin ve aynı maddede "adaylık süresini özel eğitim kurumlarında tamamlamış sayılan ve şu anda resmi eğitim kurumlarında öğretmenlik yapanlar" bakımından oluşan eksik düzenlemenin; 10. maddesinin 1. ve 2. fıkralarının; 11. maddesinin 3. fıkrasında geçen "... Yazılı sınav sonuçları, 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ve atama alanları itibarıyla öğretmenler için ayrı ayrı listelenir. Yazılı sınavda alanları itibarıyla en yüksek puan alan adaylardan başlamak üzere, ilan edilen kadro sayısının iki katı aday sözlü sınava girmeye hak kazanır. Son adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava çağrılır." ibaresinin; 12. maddesinin; 14. maddesinin 3. fıkrasında geçen "...her adayın kendi sınav sonucunu görebileceği şekilde..." ibaresinin; 19. maddesinin 10. fıkrasında geçen "... Söz konusu forma dayalı olarak yeterli oldukları belirlenen eğitim müfettiş yardımcıları başkanın önerisi, il milli eğitim müdürünün uygun görüşü ve valinin onayı ile rehberlik ve iş başında yetiştirme, denetim, izleme ve değerlendirme, araştırma, inceleme, soruşturma ve ön inceleme hizmetlerini bağımsız olarak yürütmekle yetkili kılınabilirler." ibaresi ile 11. fıkrasının; 20. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve sözlü sınav olmak üzere iki aşamadan..." ve "... Sözlü sınav yazılı sınav sonuçlarının ilanından itibaren en az yirmi iş günü sonra yapılır." ibarelerinin; 24. maddesinin, 26. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve sözlü sınavlar..." ibaresinin; müfettiş yardımcıları yönünden 53. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin; 54. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve eğitim müfettiş yardımcılarına..." ibaresinin; 55. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve eğitim müfettiş yardımcıları" ibaresinin ve maddenin başlığında geçen "...ve eğitim müfettiş yardımcılarının..." ibaresinin ve 68. maddesinin 1. fıkrasında geçen "...ve eğitim müfettiş yardımcıları...." ibaresinin İPTALİNE;
2. Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE;
3. Aşağıda dökümü yapılan...TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan ...-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, yargılama giderinin...-TL'lik kısmı ile ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine;
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2022/1741 E. , 2025/6070 K.

"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1741
Karar No : 2025/6070

DAVACI : ... Sen
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU:

01/03/2022 günlü, 31765 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Müfettişleri Yönetmeliği'nin;
1. "Yarışma sınavı" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...sözlü..." ve "...sözlü sınavdan..." ibareleri ile 2. fıkrasında yer alan "...en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat ve işletme fakülteleri veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içi ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar katılabilir." şeklindeki düzenlemenin,
2. "Yazılı sınava katılacaklarda aranacak şartlar" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bentlerinin,
3. "Sözlü sınav" başlıklı 12. maddesinin,
4. "Denetim hizmetlerinin çeşitleri, kapsamı ve uygulanması" başlıklı 65. maddesinin 2. fıkrasının (h) bendinin iptali istenilmektedir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;
1. 01/03/2022 günlü, 31765 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Müfettişleri Yönetmeliği'nin dava konusu 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...sözlü..." ve "...sözlü sınavdan..." ibareleri ile 2. fıkrasında yer alan "...en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat ve işletme fakülteleri veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içi ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar katılabilir." şeklindeki düzenlemenin; 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bentlerinin; 12. maddesinin ve 65. maddesinin 2. fıkrasının (h) bendinin İPTALİNE;
2. Aşağıda dökümü yapılan ...TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, ...-TL YD itiraz harcının davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine;
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Her iki kararda da iptal gerekçesi aynı

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 24. maddesinde; Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında bakanlık, kurum ya da birim düzeyinde müfettiş, denetmen, denetçi, kontrolör, aktüer ile müfettiş yardımcısı, denetmen yardımcısı, denetçi yardımcısı, aktüer yardımcısı ve stajyer kontrolör istihdamına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş; bu madde kapsamında istihdam edileceklerin mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma ve yeterlik sınavları, çalışma usul ve esasları, hizmetin gerektirmesi halinde birim veya görev yeri itibarıyla yer değiştirme esasları ile diğer hususların Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumlarınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Uyuşmazlık konusu Yönetmeliğin iptali istenilen madde ve ibareleri, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24. maddesi dayanak alınarak hazırlanmış olup; 04/06/2024 günlü, 32566 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 07/12/2023 günlü, E:2018/117, K:2023/212 sayılı kararıyla, söz konusu ek 24. maddenin 1. fıkrasının, Anayasa'da yapılan değişikliklere uyum sağlamak amacı taşımadığından ve KHK çıkarma yetkisinin amaç ve kapsamı içinde değerlendirilmediğinden Anayasa'nın mülga 91. maddesine aykırı bulunarak iptaline; maddenin diğer fıkralarının da, 1. fıkranın iptali nedeniyle uygulanma imkanı kalmadığından 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesinin 4. fıkrası gereğince iptaline karar verilmiştir.
Bu itibarla; dava konusu olan söz konusu düzenlemeler, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24. maddesine dayanılarak hazırlanıp yürürlüğe konulduğundan ve ek 24. madde yukarıda yer verilen Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olduğundan, hukuki dayanağı kalmayan dava konusu Yönetmelik hükümlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.