AB'de yeni dönem: Üreticilere 7-10 yıl yedek parça bulundurma zorunluluğu

Almanya'da ve Avrupa Birliği genelinde tüketici haklarını baştan sona değiştirecek devrim niteliğinde bir adım atıldı.

Akıllı telefon, çamaşır makinesi ve buzdolabı gibi elektronik cihazlar için üreticilere tamir yükümlülüğü getiren yeni yasa resmen yürürlüğe girdi. Deutsche Welle'nin haberine göre, yeni düzenleme sayesinde üreticiler artık cihazları alışılmış kullanım ömrü boyunca makul bir fiyatla tamir etmek ve gerekli yedek parçaları stokta bulundurmak zorunda kalacak.

Almanya'da tamir masraflarının yüksekliği nedeniyle tüketicilerin bozulan cihazları yaptırmak yerine yenisini alma eğilimini tersine çevirmeyi hedefleyen bu yasa, aynı zamanda çevre dostu bir tüketim modelini teşvik ediyor.

Tüketicilerin haklarında yaşanan radikal değişimler

Yeni yasayla birlikte tüketicilerin ve üreticilerin hak ile sorumluluklarında önemli gelişmeler sağlandı. Tüketiciler artık üreticiden cihazın tamir edilebilir olmasını doğrudan talep edebilecek. Üreticilerin; yazılım güncellemeleri, özel vidalar veya karmaşık tasarımlar yoluyla cihazların tamir edilmesini zorlaştırmasının önüne geçildi. Üretici firmalar, kullanıcıları tamir seçenekleri ve süreçleri hakkında açıkça bilgilendirmekle yükümlü tutulurken, tamir işlemlerinin ücretsiz ya da makul bir ücret karşılığında gerçekleştirilmesi şart koşuldu.

Yasa kapsamına giren ürünler ve istisnalar

Yedek parça bulundurma zorunluluğu oldukça geniş bir ürün yelpazesini içine alıyor. Çamaşır makineleri, kurutucular, bulaşık makineleri, buzdolapları, televizyonlar, monitörler, akıllı telefonlar ve tabletler yedek parça zorunluluğunun eksiksiz uygulanacağı cihazlar arasında yer alıyor. Elektrikli süpürge gibi bazı ev aletlerinde tüketicilerin tamir hakkı bulunsa da, üreticilerin bu ürün grubu için henüz yedek parça stoklama zorunluluğu yer almıyor.

Yedek parça bulundurma süreleri nasıl belirlenecek?

Adalet ve Tüketici Koruma Bakanı Stefanie Hubig tarafından hazırlanan düzenlemeye göre yedek parça temin süreleri cihaz kategorisine göre değişiklik gösteriyor. Çamaşır makineleri ve kurutucular için belirlenen süre yaklaşık 10 yıl iken, akıllı telefonlar ve tabletler için üretimin sona ermesinden itibaren en az 7 yıl olarak uygulanacak. Bu sürelerin hesaplanmasında tüketicinin ürünü satın aldığı tarih değil, ilgili ürün modelinin piyasaya sürülen son serisinin üretiminin bittiği tarih esas alınacak.

Garanti koşullarında tüketici lehine düzenlemeler

Yasa, garanti haklarında da tüketici lehine önemli esneklikler sunuyor. Tamir hakkı yasal garantiden tamamen bağımsız bir şekilde değerlendiriliyor. Tüketici cihazı kendi hatasıyla bozsa dahi üreticiden tamir talep etme imkanına sahip oluyor. Yeni alınan ürünlerde satıcının 2 yıllık yasal garanti sorumluluğu devam ederken, tüketicinin arıza durumunda tamir seçeneğini tercih etmesi halinde satıcının yasal sorumluluk süresi 1 yıl daha uzuyor. Üretici tarafından tamir edilemeyen cihazlar ise doğrudan ayıplı mal kapsamında değerlendirilerek tüketicinin garanti haklarını kullanabilmesine olanak sağlanıyor.

Düzenleme tüm vrupa Birliği'nde uygulanacak

Tüketici haklarını büyük ölçüde iyileştiren ve elektronik atık miktarını azaltmayı amaçlayan bu kararlar, sadece Almanya ile sınırlı kalmayacak. Avrupa Birliği Komisyonu'nun aldığı düzenleme kararı gereğince söz konusu yasalar, Birlik üyesi tüm ülkelerde de eş zamanlı olarak geçerlilik kazanmış bulunuyor.