Türkiye plastik atıkta dünya ortalamasının yüzde 44,9 üzerinde

Sıfır Atık Vakfı, plastik kirliliğiyle mücadelede yol gösterici nitelik taşıdığını belirttiği "Uluslararası Veriler ve Türkiye Göstergeleriyle Plastik Atık Raporu"nu İstanbul'daki basın toplantısıyla kamuoyuna açıkladı.

Toplantıya Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ile İstanbul Valisi Davut Gül katıldı.

Küresel Tablo: Üretim İkiye Katlandı, Geri Dönüşüm Yüzde 9'da Kaldı

Rapora göre 2000 yılında 234 milyon ton olan küresel plastik kullanımı bugün 460 milyon tona ulaştı. Aynı dönemde plastik atık miktarı ise 156 milyon tondan 353 milyon tona yükseldi. Buna karşın oluşan atıkların yalnızca yaklaşık yüzde 9'u geri dönüştürülebiliyor.

Rapor, plastik kirliliğinin yalnızca bir atık yönetimi sorunu olmadığını; plastik yaşam döngüsünün küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 3,3'ünü oluşturduğunu ortaya koyarak konuyu iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma boyutuyla da ele alıyor.

Türkiye Dünya Ortalamasının Yüzde 44,9 Üzerinde

Rapordaki Türkiye verileri dikkat çekici bulgular içeriyor. Türkiye'de kişi başına plastik atık üretimi 48 kg/yıl olarak ölçüldü. Bu rakam dünya ortalamasının yüzde 44,9 üzerinde. Raporda Türkiye'ye ilişkin plastik mamul üretimi, nehir kaynaklı plastik deşarjı ve plastik atık ticaretine yönelik kapsamlı analizler de yer aldı.

Samed Ağırbaş, rakamları şöyle değerlendirdi: "Bu rapor bize yalnızca plastik miktarını anlatmıyor. Aslında geleceğimizin fotoğrafını gösteriyor. Eğer üretim biçimimizi değiştirmez, tüketim alışkanlıklarımızı dönüştürmez ve atıkları kaynağında azaltmazsak, gelecekte çocuklarımız doğadan miras değil, plastik devralacak."

31 Ağustos'ta İstanbul'da Büyük Çalıştay

Toplantıda 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında İstanbul'da düzenlenecek Plastik Atık Çalıştayı da gündeme geldi. Ağırbaş, 14 bakanlık, 40'tan fazla genel müdürlük, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla gerçekleştirilecek çalıştayda 5, 10, 15 ve 30 yıllık planların tartışılacağını ve çalıştay sonunda bir plastik eylem planının kamuoyuna duyurulacağını açıkladı.

İstanbul Valisi: "Çevre Meselesi Milli Güvenlik Sorunudur"

İstanbul Valisi Davut Gül, çevre ve sıfır atık meselesinin yalnızca milli güvenlik değil dünyanın en önemli sorunlarından biri olduğunu vurgulayarak İstanbul'un bu alanda önemli bir potansiyele sahip olduğuna dikkat çekti.

Gül, "Bizim 60 üniversitemiz, 3 bin civarında okulumuz, 2 milyon 800 bin öğrencimiz var. Sıfır atık toplumda karşılık bulacaksa 170 bin öğretmenimizin rehberliğinde, üniversitelerimizde, okullarımızda ve 20 binin üzerinde sivil toplum kuruluşumuzda karşılık bulacaktır" dedi. Vali Gül, yapılacak çalışmalar ve uygulamalarla rapordaki rakamların iyileşeceğini de ifade etti.

Rapor 7 Eylem Alanı Öneriyor

Rapor, Türkiye'de sürdürülebilir plastik yönetiminin güçlendirilmesi için yedi temel eylem alanı belirledi:

Problemli ve gereksiz plastik kullanımının kaynağında azaltılması, ayrı toplama, geri dönüşüm ve güvenli atık yönetimi altyapısının güçlendirilmesi, plastik atıklara yönelik bağımsız resmi istatistik ve izleme sisteminin oluşturulması, nehir, göl, kıyı ve kentsel alanlarda standart izleme mekanizmalarının kurulması, plastik atık ithalatının kalite ve risk esasına göre yeniden yapılandırılması, geri dönüşüm tesislerinde performans esaslı denetim ve kota sisteminin geliştirilmesi ile mali sorumluluk mekanizmalarının güçlendirilerek kaynakların çevresel önceliklere yönlendirilmesi.

Raporda ayrıca 2035 yılına kadar geri kazanım oranının yüzde 60'a yükseltilmesi, dijital izlenebilirlik sistemlerinin güçlendirilmesi ve Türkiye'nin düşük kaliteli plastik atık ithalatına bağımlılığının azaltılması da temel stratejik hedefler arasında gösterildi.