Nemrut Kalderası Milli Parkı ilan edildi: Karar ne anlama geliyor?

Milli parkın sınırları ve büyüklüğü

2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'nun 3'üncü maddesi gereğince alınan karara ekli harita ve koordinat listesine göre milli parkın toplam büyüklüğü 4.804,61 hektar olarak belirlendi. Alan, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün 14. Bölge Müdürlüğü (Van) sorumluluk alanında, Bitlis DKMP Şefliği'ne bağlı Merkez-Ahlat DKMP Şefliği tarafından yönetilecek. Sınırlar UTM 6, ED50, DOM:45 koordinat sistemine göre 141 nirengi noktasıyla tarif edildi.

Nemrut Dağı'nın zirvesindeki kalderayı ve çevresini kapsayan alan, daha önce farklı koruma statüleriyle değerlendiriliyordu; yeni kararla bölge doğrudan milli park statüsüne kavuştu.

Milli park ilan edilince ne değişiyor

Bir alanın milli park ilan edilmesi, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu ve bağlı Milli Parklar Yönetmeliği çerçevesinde bir dizi hukuki sonuç doğurur.

Yapılaşma ve arazi kullanımı sınırlanıyor

Kanuna göre milli park sınırları içinde her türlü yapı ve tesis inşası, ağaç kesimi, bitki örtüsünün tahribi ve arazinin doğal yapısını bozacak müdahaleler yasaktır. İzinsiz yapılan yapı ve tesislere Tarım ve Orman Bakanlığı doğrudan el koyabilir; bu yapılar yıkılabilir.

Gelişme planı zorunlu hale geliyor

Kanunun 4'üncü maddesi uyarınca, ilan edilen milli park için Tarım ve Orman Bakanlığı'nca bir "gelişme planı" hazırlanması gerekiyor. Bundan sonraki her türlü yapılaşma, turizm yatırımı veya kamu projesi ancak bu plana uygun şekilde ve Bakanlık iznine tabi olarak yürütülebilir.

İzin rejimi devreye giriyor

Kamu kurumlarının plan ve yatırımları Tarım ve Orman Bakanlığı iznine bağlanırken, tarihi ve arkeolojik alanlarda yapılacak kazı, restorasyon ve bilimsel araştırmalar için Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izni de aranıyor. Gerçek ve tüzel kişilerin turistik amaçlı yatırımları ise ancak kamu yararı bulunması ve gelişme planına uygunluk şartıyla mümkün.

Koruma ve denetim orman teşkilatına geçiyor

Alandaki koruma hizmetleri ve suçların takibi, 6831 sayılı Orman Kanunu'na dayanılarak orman muhafaza memurları tarafından yürütülüyor. Kanuna aykırı fiiller için hapis ve idari para cezası öngörülüyor.

Avcılık ve su ürünleri faaliyetleri kısıtlanıyor

3167 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamındaki yasaklar, milli park sınırları içinde bir kat artırılmış cezayla uygulanıyor.

Bu çerçevede Nemrut Kalderası'ndaki mevcut yerleşim, tarım ve turizm faaliyetlerinin milli park gelişme planı hazırlanana kadar ne şekilde etkileneceği, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın uygulama kararlarıyla netleşecek.