Her yıl 12 bin sınıf öğretmeni açığa çıkacak

TÜİK'in "Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Dönemlik Nüfus ve Nüfus Oranları" istatistiğine göre, ülke genelinde 0-4 yaş grubunda 4 milyon 765 bin 588 çocuk bulunuyor. Bu grubun her yaş dilimine eşit dağıldığı varsayımıyla yapılan hesaplamada, önümüzdeki dönemde ilkokula başlayacak çocuk sayısının yaklaşık 953 bine karşılık geldiği görülüyor.

Yarım asır önceki seviyeye dönüş

Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi'nde 2023 yılında yayımlanan "Cumhuriyet'in Yüzüncü Yılında Türk Milli Eğitim Sistemi (İstatistiksel Gelişmeler)" başlıklı akademik çalışmaya göre, ilkokul eğitiminin 5 yıl sürdüğü 1970-1971 eğitim öğretim yılında ilkokullarda toplam 4 milyon 939 bin 556 öğrenci kayıtlıydı.

Söz konusu dönemde yıllık ortalama girişler hesaplandığında, 1970-1971'de ilkokula başlayan öğrenci sayısının yaklaşık 987 bin olduğu, izleyen eğitim öğretim yılında bu rakamın yeniden 1 milyonu aştığı görülüyor. Güncel TÜİK verileri, aradan geçen yaklaşık 55 yılın ardından ilkokula başlayan çocuk sayısının bir kez daha 1 milyonun altına ineceğine işaret ediyor.

Hesaplamaya göre 12 bin sınıf açığa çıkacak

TÜİK'in 10-14 yaş grubuna ilişkin 6 milyon 562 bin 310 kişilik verisi esas alındığında, bir eğitim öğretim yılına şu an ortalama 1 milyon 312 bin çocuğun başladığı hesaplanıyor. Aynı yöntemle 0-4 yaş grubundaki güncel nüfus üzerinden yapılan projeksiyon, önümüzdeki yıllarda ilkokula başlayacak çocuk sayısının yaklaşık 953 bine, yani bugüne kıyasla 360 bin civarında bir azalışa işaret ediyor.

360 bin öğrencilik bu azalış, 30 kişilik sınıf mevcutlarına oranlandığında okullarda yaklaşık 12 bin sınıfın boşa çıkacağı anlamına geliyor. Bu da her yıl yaklaşık 12 bin sınıf öğretmeninin daha az istihdam edilmesi ihtimalini gündeme getiriyor.

Okul öncesi ve ilkokul kademelerindeki öğrenci sayısındaki azalışın, ilerleyen yıllarda ortaokul ve lise kademelerine de kademeli biçimde yansıması bekleniyor.

Doğurganlık hızı geriliyor

TÜİK'in 2025 verilerine göre Türkiye'de toplam doğurganlık hızı kadın başına 1,42 çocuğa geriledi. Nüfusun kendini yenileyebilmesi için bu oranın kadın başına 2,1 çocuk düzeyinde olması gerekiyor. Türkiye'deki mevcut oran, Avrupa ülkelerinin genel ortalamasının da altında seyrediyor.