Devlet memuru dergide köşe yazarlığı yapabilir mi?

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun "amaç" başlıklı 1'inci maddesine göre;

Bu Kanunun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımları tespit etmektir.

5846 sayılı Kanunun "hakların kullanılması" başlığında;

Mali hakları kullanma yetkisi münhasıran eser sahibine aittir. Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır. Tüzel kişilerin uzuvları hakkında da bu kural uygulanır. Bir eserin yapımcısı veya yayımcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı sözleşmeye göre mali hakları kullanabilir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "tarafsızlık ve devlete bağlılık" başlıklı 7'nci maddesine göre;

Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti, kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamazlar; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar.

Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetindedirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlikeye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılamazlar, bunlara yardım edemezler.

657 sayılı Kanunun "ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı" başlıklı 28'inci maddesine göre;

Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (tacir) veya (esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak olamazlar (görevli oldukları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç). Memurlar, mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait herhangi bir iş yerinde veya vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışamaz.

Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyelikleri ile özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.

657 sayılı Kanunun "çalışma saatleri" başlıklı 99'uncu maddesine göre;

Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir. Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir. Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir. Cumhurbaşkanı, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.

Yukarıda bahse konu mevzuat birlikte analiz edildiğinde; memurların 657 sayılı Kanunda yer alan ödev ve sorumluluklar ile yasaklara ilişkin hükümlerine dikkat etmek şartıyla 5846 sayılı Kanun kapsamında mesai saatleri dışında hizmet akdine bağlı olmaksızın köşe yazarlığı yapabilecekleri değerlendirilmektedir.

Konu hakkında mülga DPB görüşleri de (29.03.2010-5574; 31.05.2012-8276; 13.07.2015-31292642) aynı yöndedir.

Bu itibarla, memurun mesai saatleri dışında ve hizmet akdine bağlı olmaksızın gerçekleştirdiği köşe yazarlığı faaliyetinin, somut olayın özellikleri de dikkate alınmak kaydıyla, 657 sayılı Kanun'un 28'inci maddesinde düzenlenen ticaret yapma veya diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı kapsamında değerlendirilmemesi gerekir. Dolayısıyla yalnızca bu faaliyetin yürütülmüş olması nedeniyle, 657 sayılı Kanun'un 125'inci maddesinde düzenlenen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının uygulanması hukuken mümkün görünmemektedir. Bununla birlikte, köşe yazarlığı faaliyetinin memurun asli görevini aksatması, göreviyle bağdaşmayacak nitelikte olması veya Kanun'da düzenlenen diğer yasak ve yükümlülükleri ihlal etmesi halinde, fiilin ayrıca disiplin hukuku bakımından değerlendirilmesi gerekecektir.