İdare mahkemesi kararının uygulanması sonucu manevi tazminat - mahkeme masrafının ödenmesi kamu zararı sayılır mı?
657 sayılı Kanun, İlgili Yönetmelik ve Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı birlikte ele alındığında, idare mahkemesi kararın uygulanmaması ödenen manevi tazminat, yargılama giderleri buna sebebiyet verenlerden kamu zararı olarak tazmin ettirilmelidir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "kişisel sorumluluk ve zarar" başlıklı 12'nci maddesine göre;
Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır. Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.
657 sayılı Kanunun "kişilerin uğradıkları zararlar" başlıklı 13'üncü maddesine göre;
Kişiler kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para hükmündeki değerli kağıtların ilgili personel tarafından zimmete geçirilmesi halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine tarafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.
Memurların kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizlik sonucu idareye verdikleri zararlar ile kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak kişilerin uğradıkları zararların nevi ve miktarlarının tespiti, takibi, amirlerin sorumlulukları, yapılacak işlemlerle ilgili usul ve esaslar Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir. Yönetmeliğin "memurların sorumlulukları ve zararları tazmin mükellefiyeti" başlıklı 4'üncü maddesine göre; memurlar görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek; Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almakla görevli ve sorumludurlar. Memurlar, bu görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesi sebebiyle doğan zararları bu yönetmelikte belli edilen usul ve esaslar uyarınca tazminle mükelleftirler. Sayıştay'a karşı sorumlu olanların sorumlulukları hakkında 6085 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri saklıdır.
Sayıştay Temyiz Kurulu Kararında (Tutanak Tarihi: 17.04.2019, Tutanak No: 46125, Dairesi: 2, Dosya No: 44427);
İdare Mahkemesinin yürütmeyi durdurma kararının uygulanmaması neticesinde Rektörlüğün manevi tazminat ve mahkeme masrafı ödemesi nedeniyle tazmin hükmü verilmiştir.
İdare Mahkemesince hükmedilen manevi tazminat öncelikle Üniversite bütçesinden ödenmiş, ancak söz konusu tutarın mahkeme kararını uygulamayan ve kusurlu davranan kamu görevlilerine rücu edilmesi gerekmektedir.
Bu karar, kamu görevlilerinin yalnızca yaptıkları işlemler nedeniyle
değil, yapmaları gereken bir işlemi yerine getirmemeleri veya kesinleşmiş bir
yargı kararını uygulamamaları nedeniyle de idareyi zarara uğratabileceklerini
göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Özellikle idare mahkemesi kararlarının
süresi içinde ve gereği gibi uygulanmaması sonucunda ortaya çıkan tazminat,
faiz ve yargılama giderleri, şartları oluştuğunda kusurlu kamu görevlileri bakımından
kişisel mali sorumluluk ve rücu konusu olabilecektir.