Uzman Erbaş hangi durumda açıktan memur olabilir?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, 31.08.2026 tarihli ve E-53773008-622.02-16599954 sayılı yazısıyla, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu kapsamında istihdam edilmekteyken sözleşmesi "kendilerinden istifade edilememe" gerekçesiyle feshedilen bir uzman erbaşın, 657 sayılı Kanunun 92'nci maddesi uyarınca açıktan memur kadrosuna atanıp atanamayacağı hususunda görüş bildirdi. Konu, hem uzman erbaşlıktan sivil memuriyete geçişi düşünen personel hem de bu tür başvuruları değerlendirecek kamu kurumları açısından emsal niteliği taşıyor.

Uzman Erbaşın Hizmet Cetvelinde Neler Var?

Bakanlık yazısında, görüş talep edilen personelin hizmet cetveli ayrıntılı biçimde aktarıldı. Buna göre ilgili, 21.07.2015 tarihinde göreve başladı, 26.05.2021 tarihinde sözleşmesi sağlık nedeniyle idarece feshedildi, 07.02.2022 tarihinde mahkeme kararı uyarınca görevine iade edildi, 18.03.2022 tarihinde sözleşmesi yeniden sağlık nedeniyle feshedildi, 24.06.2022 tarihinde tekrar mahkeme kararı uyarınca görevine iade edildi ve nihayet 03.11.2022 tarihinde sözleşmesi "Kendilerinden İstifade Edilememe" gerekçesiyle feshedildi. Yazıda bu süreç şöyle özetlendi: "Dosya kapsamındaki hizmet belgesinin incelenmesi neticesinde; ilgilinin görevinin kendi isteğiyle sona ermediği, sözleşmesinin 3269 sayılı Kanunun 12 nci maddesi kapsamında 'kendilerinden istifade edilememe' nedeniyle idarece feshedildiği anlaşılmaktadır."

657 Sayılı Kanunun 92'nci Maddesi Açıktan Atamada Ne Diyor?

Değerlendirmenin dayanağı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları" başlıklı 92'nci maddesi oldu. Söz konusu maddede yer alan hükme yazıda şöyle yer verildi: " 657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden çekilmiş olanlar, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydı ile bu Kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler." Maddenin merkezinde yer alan şart, kişinin görevinden "kendi isteğiyle" ayrılmış olmasıdır; idarece görevine son verilenler bu kapsamda değerlendirilmiyor.

3269 Sayılı Kanunda Yedi Yıllık Hizmet Şartı

Uzman erbaşlar açısından 92'nci maddeden yararlanma imkanı, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunuyla ayrıca bir süre şartına bağlanmış durumda. Yazıda aktarılan hükme göre, "3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 5 inci maddesinin son fıkrasında, ' Uzman erbaşların 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi hükmünden yararlanabilmeleri için en az yedi hizmet yılı tamamlamış olmaları gerekir.' hükmü yer almaktadır."

Bakanlık, bu düzenlemenin 92'nci maddedeki diğer şartları ortadan kaldırmadığını, yalnızca ilave bir süre şartı getirdiğini vurguladı: " Söz konusu düzenleme, 92 nci madde kapsamından yararlanabilmek için uzman erbaşlar yönünden ilave bir hizmet süresi şartı öngörmekte olup, 92 nci maddede yer alan diğer şartları ortadan kaldıran veya değiştiren müstakil bir atama hakkı tanımamaktadır."

Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kendi İsteğiyle Ayrılma Şartını Aradı

Bakanlığın kendi Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 09.06.2026 tarihli görüşünde konuyu ayrıntılı biçimde değerlendirdi. Görüşte, ilgilinin 3269 sayılı Kanuna tabi uzman erbaş statüsünde görev yaptığı ve hizmet süresinin yedi yılı aştığı ancak sözleşmesinin "kendilerinden istifade edilememe" nedeniyle feshedilerek görevden ayrıldığı tespit edildikten sonra şu değerlendirmeye yer verildi: " Anılan düzenlemede yer alan temel unsur, kişinin görevinden kendi iradesiyle ayrılmış olmasıdır. Madde metni incelendiğinde, kamu görevinden idarece çıkarılan veya görevine son verilen kişilerin bu kapsamda değerlendirilmesine imkan bulunmadığı görülmektedir."

Aynı görüşte, yedi yıllık hizmet süresinin tek başına yeterli olmadığı da özellikle belirtildi: "Başka bir ifadeyle, uzman erbaşların 92 nci maddeden yararlanabilmeleri için hem 92 nci maddede öngörülen genel şartları hem de 3269 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde düzenlenen yedi yıllık hizmet şartını birlikte taşımaları gerekmektedir."

Bu çerçevede Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, "ilgilinin her ne kadar 3269 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde öngörülen yedi yıllık hizmet şartını sağladığı anlaşılmakta ise de, görevinden kendi isteğiyle ayrılmamış olması nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi kapsamında açıktan atanmasının mümkün bulunmadığı " sonucuna ulaştı.

Cumhurbaşkanlığından da Aynı Yönde Görüş Geldi

Bakanlık, konuyu yalnızca kendi hukuk biriminin görüşüyle sınırlı tutmadı; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 25.08.2026 tarihli ve E-74073113-045.02-404338 sayılı görüş yazısına da başvurdu. Bu yazıda, 657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelin kendi isteğiyle görevinden çekilmesi halinde memur kadrolarına atanabileceği hükmü ile 3269 sayılı Kanunun 5'inci maddesindeki yedi yıllık hizmet şartına birlikte yer verildikten sonra şu değerlendirme yapıldı: " Bu itibarla, uzman erbaş olarak görev yapan personelin kendisinden istifade edilmemesi sebebiyle ilişiğinin kesilmesi durumunda 657 sayılı Kanunun 92 nci maddesi kapsamında memur kadrolarına atanmasının mümkün bulunmadığı mütalaa edilmektedir ." Böylece iki farklı kurumun görüşü de aynı sonuca ulaşmış oldu.

Bakanlıktan Açıktan Atama Talebine Ret Yanıtı

Tüm bu değerlendirmeler ışığında Bakanlık, dağıtımı yapılan yazısında nihai değerlendirmesini şöyle özetledi: "Bu itibarla, 3269 sayılı Kanuna tabi uzman erbaş olarak yedi hizmet yılını dolduran ilgilinin, sözleşmesinin hizmet cetvelinde 'Kendilerinden İstifade Edilememe' gerekçesiyle feshedildiği ve kendi isteğiyle istifa etmediği dikkate alındığında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi kapsamında açıktan atanmasının mümkün olmadığı mütalaa edilmektedir." Buna göre, uzman erbaşlıkta geçirilen sürenin yedi yılı aşmış olması tek başına yeterli görülmüyor; açıktan atama için sözleşmenin idare tarafından değil, ilgilinin kendi isteğiyle sona erdirilmiş olması şartı da aranıyor.