OVP'ye göre bütçenin dörtte biri personel maaşlarına gidecek

Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Orta Vadeli Program'ın (OVP) Merkezi Yönetim Bütçesi tablosuna göre, önümüzdeki dönemde bütçe giderlerinin yaklaşık dörtte biri kamu personelinin maaş ve ücretlerine ayrılacak. 2025-2029 döneminde personel giderlerinin toplam bütçe harcamaları içindeki payının yüzde 23 ile yüzde 26 arasında seyretmesi öngörülüyor.

Personel giderleri 2029'da 9 trilyon TL'yi aşacak

OVP'de yer alan verilere göre personel giderlerinin (maaş ve ücretler) 2025 yılında 3 trilyon 634 milyar TL olarak gerçekleşmesi beklenirken, bu tutarın 2026'da 5 trilyon 90,3 milyar TL'ye, 2029 yılına gelindiğinde ise 9 trilyon 36,2 milyar TL'ye yükselmesi öngörülüyor. Bu artışın büyük ölçüde memur ve kamu görevlilerine yapılan maaş zamlarından kaynaklanması bekleniyor.

Bütçe giderleri içindeki pay yüzde 23-26 bandında sabit kalıyor

Toplam merkezi yönetim bütçe giderlerinin;

2025'te 14 trilyon 640,4 milyar TL,

2029'da ise 36 trilyon 519,1 milyar TL'ye

ulaşması öngörülüyor.

Personel giderlerinin bu toplam içindeki payı yıllar itibarıyla şöyle hesaplanıyor:

2025'te yüzde 24,8,

2026'da yüzde 25,9,

2027'de yüzde 23,2,

2028'de yüzde 24,0,

2029'da ise yüzde 24,7.

Yani personel giderlerinin bütçe içindeki payı, dönem boyunca belirgin bir yükseliş ya da düşüş göstermeden yüzde 23-26 aralığında, kabaca dörtte bir seviyesinde kalıyor.

Personel giderleri GSYH'ye oranla da benzer bir seyir izliyor

Personel giderlerinin milli gelire (GSYH) oranı da OVP'de ayrıca yer aldı. Bu oran 2025'te yüzde 5,7 iken 2026'da yüzde 6,0'a çıkıyor, 2027'de yüzde 5,7'ye geriliyor, 2029'da ise yüzde 5,9 seviyesinde bekleniyor. Bu veri, personel giderlerindeki artışın büyük ölçüde ekonominin büyüklüğüyle orantılı seyrettiğini, nominal TL tutarındaki yükselişin esas olarak enflasyon ve maaş artışlarından kaynaklandığını gösteriyor.

En büyük harcama kalemi cari transferler oldu

Bütçe giderleri içinde personel giderlerinden daha büyük payı cari transferler alıyor. Analitik bütçe sınıflandırmasına göre cari transferler, cari nitelikli mal ve hizmet alımlarının finansmanı amacıyla yapılan karşılıksız ödemeleri kapsıyor; memur maaşları bu kalemde değil, ayrı bir kalem olan personel giderlerinde yer alıyor. Cari transferlerin başlıca bileşenleri arasında sosyal güvenlik kurumlarının açığını kapatmak için Hazine tarafından yapılan yardımlar (görev zararı ödemeleri), sosyal yardımlar, tarımsal destekler ve mahalli idarelere aktarılan paylar bulunuyor.

OVP verilerine göre cari transferlerin 2025'te 5 trilyon 408,6 milyar TL olması, 2029'da ise 13 trilyon 606,8 milyar TL'ye ulaşması öngörülüyor.

Bu kalemin toplam bütçe giderleri içindeki payı;

2025'te yüzde 36,9,

2026'da yüzde 35,8,

2027'de yüzde 37,6,

2028'de yüzde 38,0,

2029'da ise yüzde 37,3 olarak hesaplanıyor.

Yani cari transferler, bütçenin yaklaşık üçte birini aşan bir bölümünü oluşturarak personel giderlerinin önünde en büyük harcama kalemi konumunda bulunuyor.

Kamu yatırımları payı azalıyor

OVP verileri, bütçe içinde doğrudan kamu yatırımına ayrılan payın azalma eğiliminde olduğunu da ortaya koyuyor. Sermaye giderlerinin (yol, okul, hastane gibi kalıcı yatırımlar) toplam bütçe harcamaları içindeki payı 2025'te yüzde 9,2 iken 2026'da yüzde 9,1 seviyesinde kalıyor, ancak 2027'de yüzde 6,8'e kadar geriliyor. Bu oranın 2028'de yüzde 7,3'e, 2029'da ise yüzde 8,0'e yükselerek kısmen toparlanması öngörülüyor. Sermaye transferlerini de (belediyelere, KİT'lere ve üniversitelere yatırım amacıyla aktarılan kaynaklar) kapsayan geniş tanımlı kamu yatırımının bütçe içindeki payı ise 2025'teki yüzde 11,7 seviyesinden 2028'de yüzde 8,6'ya kadar geriliyor. Bu düşüş, programın odağında yer alan bütçe disiplini ve tasarruf politikalarıyla uyumlu bir tablo ortaya koyuyor.