12 ülkeden İsrail'e yaptırım: Yasa dışı yerleşim malları giriş yapamayacak

İngiltere'nin başını çektiği 12 ülke, işgal altındaki Batı Şeria'daki yasa dışı İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara yönelik ortak ticaret yaptırımı açıkladı. İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband'ın Avam Kamarası'nda duyurduğu kararla, yerleşim bölgelerinden ülkeye yapılan tüm mal girişi yasaklandı.

Ortak bildiriye 12 ülke imza attı

Aralarında İngiltere, Kanada ve Fransa'nın da bulunduğu 12 ülke, işgal altındaki Filistin köylerine yönelik İsraillli yerleşimci saldırılarının artması üzerine Batı Şeria'daki İsrail yerleşimleriyle yapılan ticarete yaptırım uygulayacaklarını açıkladı. Ortak bildiriye imza atan ülkeler Fransa, Birleşik Krallık, Kanada, Danimarka, İspanya, Finlandiya, İrlanda, İzlanda, Norveç, Polonya, Portekiz ve İsveç oldu.

Bu listeden Kanada, İzlanda ve Norveç Avrupa Birliği üyesi değil; imzacılar arasındaki AB üyesi ülke sayısı 8 (Fransa, Danimarka, İspanya, Finlandiya, İrlanda, Polonya, Portekiz, İsveç), İngiltere ise AB dışında.

İngiltere Dışişleri Bakanı: İsrailli yerleşimci şiddetine göz yumuluyor

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İsrail hükümetini Batı Şeria'daki yerleşimcilerin gerçekleştirdiği ve kendisinin "etnik temizlik" olarak nitelendirdiği eylemlere göz yummakla suçladı. Miliband, parlamentoda yaptığı konuşmada diğer ülkelerle koordineli bir adım çerçevesinde İngiltere hükümetinin işgal altındaki topraklarda yer alan yasa dışı yerleşim birimlerinden gelen mallara ithalat yasağı getireceğini bildirdi.

Açıklanan kararlar kapsamında, Batı Şeria'da bulunan yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerinden İngiltere'ye yapılan tüm malların ithalatı yasaklandı.

Kararın kapsamı ve gerekçesi

Yasaklama sadece Batı Şeria'daki yerleşimlerde üretilen ürünleri hedef alıyor; İsrail'in uluslararası kabul gören sınırları içindeki şirket ve üreticilerin malları kapsam dışında kalıyor. Mevcut sistemde bu ürünler zaten İsrail menşeli mallara tanınan düşük veya sıfır gümrük avantajından yararlanamıyordu; yeni karar ise vergisel avantajı kaldırmanın ötesine geçerek ticareti doğrudan yasaklıyor.

Miliband geçen hafta yaptığı açıklamada, İsrail'in Batı Şeria'daki E1 yerleşim projesinin Filistinlilerin gelecekte kuracakları devlet için talep ettiği toprakları böleceğini ve iki devletli çözümü riske atacağını belirtmişti. Birleşmiş Milletler kurumları ve İngiltere dahil çok sayıda ülke, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerini uluslararası hukuk kapsamında yasa dışı kabul ediyor.

Ticaret hacmi sınırlı etkilenecek

İngiltere ile İsrail arasındaki toplam mal ve hizmet ticareti 2025'te yaklaşık 6 milyar sterlin seviyesinde gerçekleşti; İngiltere'nin İsrail'e ihracatı yaklaşık 3,5 milyar sterlin, İsrail'den ithalatı ise yaklaşık 2,5 milyar sterlin oldu. Yeni yasak bu hacmin tamamını değil, yalnızca yerleşim kaynaklı ürünleri kapsıyor. Miliband, kararın İsrail'in İngiltere için önemli bir ticaret ortağı olduğunu vurgulayarak, "Bu, tüm İsrail mallarına yönelik bir boykot amacı taşımamaktadır" dedi.

ABD'den sert tepki

ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, BBC'ye yaptığı açıklamada İngiltere'nin planlanan yaptırımlarına sert çıktı ve İngiliz şirketlerinin ABD'nin bazı eyaletlerinde iş yapamayacağını söyleyerek üstü kapalı bir yaptırım tehdidinde bulundu. Huckabee, "İngiltere egemen bir ülke, istediğini yapabilir ancak ABD de egemen bir ülke" ifadesini kullandı. İsrail Başbakanlık Ofisi ve Dışişleri Bakanlığı ise kararla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.