'Kadro ve atamalara yeni kısıtlama' haberleri doğru mu?
027-2029 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi'nin yayımlanmasının ardından bazı haberlerde "yeni kadro kısıtlaması" ve "yeni tasarruf kuralları" başlıkları atıldı. Oysa rehberdeki kadro ihdas hükmü, 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'yle Mayıs 2024'te yürürlüğe girdi ve o tarihten bu yana kelimesi kelimesine aynı şekilde uygulanıyor. Geçen yılki rehberle karşılaştırmalı metin bunu gösteriyor.
2
12 Eylül 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan 2027-2029 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi'nin ardından bazı yayın organları, kamuda personel alımına ilişkin hükümleri "yeni kriterler" ve "yeni tasarruf kuralları" olarak duyurdu. Bazı okuyucular bu başlıkları "2027'de kamuya personel alınmayacak" şeklinde yorumladı.
Ancak 2026- 2028 bütçe rehberi ve 2027-2029 bütçe rehberinin ilgili bölümü karşılaştırmalı incelendiğinde tablo farklı: Kadro ihdasına ilişkin kural yeni değil, iki yıldan uzun süredir değişmeden uygulanıyor.
Söz konusu hüküm ilk kez, 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2024/7 sayılı "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'yle yürürlüğe girdi. Genelgenin "Personel Giderleri" bölümündeki ifade şöyle:
"Kanundan doğan mecburi yükümlülüklerin yerine getirilmesi hariç olmak üzere bir önceki mali yılda kadro ve pozisyon sayılarında emeklilik, istifa ve ölüm gibi nedenlerle meydana gelen azalma kadar yeni kadro ve pozisyon ihdas ya da kullanım talebinde bulunulabilecektir."
Yani kural basitçe şunu söylüyor: kurumlar, bir önceki yıl emeklilik, istifa veya ölüm nedeniyle boşalan kadro sayısı kadar yeni kadro talep edebilir - ne fazlası ne azı. Buna ek olarak açıktan atama taleplerinin asgari düzeyde tutulması isteniyor.
Bütçe Rehberlerinde birebir aynı metin
Bu hüküm, 2024/7 sayılı Genelge'den bu yana hazırlanan bütçe hazırlama rehberlerine aynen taşınıyor. 2026-2028 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi'ndeki madde ile 2027-2029 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi'ndeki madde karşılaştırıldığında, yıl ibareleri dışında tek kelime fark bulunmuyor:
2026-2028 rehberi: " İdarelerin, Tasarruf Tedbirleri ile ilgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereğince Kanundan doğan mecburi yükümlülüklerin yerine getirilmesi hariç olmak üzere bir önceki mali yılda kadro ve pozisyon sayılarında emeklilik, istifa ve ölüm gibi nedenlerle meydana gelen azalma kadar yeni kadro ve pozisyon ihdas ya da kullanım talebinde bulunabileceğini dikkate alarak 2026-2028 yılları için ödenek tekliflerini belirlemeleri gerekmektedir."
2027-2029 rehberi: Aynı cümle, sadece "2026-2028" ibaresi "2027-2029" olarak güncellenmiş.
Fazla mesai, ikramiye ödemeleri, atıl personel oluşturulmaması maddeleri de geçen yıl ile aynı
Aynı durum, haberlerde bu döneme özgü gösterilen diğer maddeler için de geçerli: fazla mesai ve ikramiye ödemelerinde asgari talep kuralı, atıl personel oluşturulmaması, döner sermaye kadrolarında bütçeden ödenek istenmemesi - bunların hepsi 2024/7 sayılı Genelge'nin doğrudan tekrarı ve rehberden rehbere değişmeden aktarılıyor.
Bütçe rehberinde tek gerçek kısıtlama personel servisleri:
Rehberler arasında kadro/atama başlığında fark yok, ama personel servisi konusunda gerçek bir sıkılaştırma var: geçen yılki rehberde toplu taşıması olmayan yerler için istisna tanınırken, bu yılki rehberde o istisna kaldırılıp her türlü servis talebi Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı görüşü ve Cumhurbaşkanlığı iznine bağlandı. Öğle yemeği yardımı ve giyecek yardımı tutarları da her yıl olduğu gibi güncellendi.
Dolayısıyla "kadro kısıtlaması getirildi" ifadesi yanıltıcı; doğrusu "kadro kısıtlaması iki yıldan uzun süredir sürüyor, bu yıl da aynen devam ediyor" olurdu.