Yurt Dışında Bulunan Kişi 21 Yıl Memurluk Hizmetini 25 Yıla Tamamlayabilir Mi?
İsteğe bağlı iştirakçilik, yani çalışmadan memur statüsünde hizmet kazanma 5434'e tabi memurlar içindir ve zorunlu çalışma olmadan emeklilik hizmet süresini tamamlamaya katkı sağlar.
Mevzuat ve Değerlendirmeler:
İsteğe bağlı iştirakçilik, kamuoyundaki ifadesi ile çalışmadan hizmet tamamlama sistemi 5434 sayılı Kanun Madde 12 hükmünde bulunur ve sadece 1 Ekim 2008 tarihinden önce memurluk hizmeti olanlar, yedek subaylık, vekil öğretmenlik gibi memurluk hizmetinden sayılan görevlerde bulunanlar için uygulanır ve memurluk hizmetinden sayılan süreleri kapsar.
Değerlendirmelerimizi de 5434 kapsamında olan, yani 1 Ekim 2008 tarihinden önce memuriyet, yedek subaylık, vekil öğretmenlik vb. gibi hizmetleri olanlar açısından yapmaktayız.
Madde 12 hükmüne göre de;
Devlet memuru olarak, yani 5434 sayılı Kanuna tabi olarak en az 10 yıl fiili olarak çalışılmış olması gereklidir.
10 yıl hizmeti olduktan sonra mevzuata uygun istifa etmek suretiyle veya müstafi duruma düşmek suretiyle görevden ayrıldıktan sonra 6 ay içerisinde SGK na bu sistemden yararlanmak için müracaat edilmesi gerekmektedir. Göreve son vb. gibi durumlarda yararlanılma imkanı bulunmuyor.
Bu sistemden yararlanmak için zorunlu olarak SGK prim ödemeleri zorunlu olan görevlerde çalışılmaması gereklidir.
Her ay içerisinde hem kişi hem de Kurum payı olarak hesaplanan primlerin tamamını ve genel sağlık sigortası karşılık tutarını (toplam % 20 kurum karşılık tutarı + % 16 şahıs karşılık tutarı + % 12 genel sağlık sigortası karşılık tutarı) SGK na ödenmesi gerekmektedir.
Sonuç bağlamında madde hükümlerine bakıldığında bu sistemden yararlanmaya başladıktan sonra yurtdışında yaşamaya başlanılması halinde bu sistemden yararlanmamaya engel bir hüküm bulunmadığını anlamaktayız. Ancak yurtdışında zorunlu bir işte çalışılması halinde bu sistemden yararlanılamayacağını da ayrıca değerlendirmekteyiz.
NOT: 1 Ekim 2008 sonrası göreve başlamış olanlar hakkında 5510 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaktadır. Bu hükümlere göre de isteğe bağlı iştirakçilik, yani 5434 kapsamı hariç isteğe bağlı sigortalılık şartları arasında Türkiye'de ikamet şartı arandığı için (sosyal güvenlik sözleşmesi hükümleri hariç) bu durumda olanların isteğe bağlı sigortalı olamayacağını değerlendirmekteyiz.
Bu kapsamda olanların öncelikli olarak Sosyal Güvenlik Kurumundan bilgi alınmasını da ayrıca tavsiye etmekteyiz.
Ayrıca, konularla ilgili detaylı değerlendirmelerimiz için aşağıdaki adreslerimiz ziyaret edilebilir.
https://www.memurlar.net/haber/1038524/
https://www.memurlar.net/haber/1173366/
İsteğe bağlı iştirakçilik hükmü (5434 SK.Md.12);
"657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak en az on yıl çalıştıktan sonra, memurluktan çıkarılmış olanlar ile aynı Kanunun 96 ncı maddesi kapsamına girenler ve anılan Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde aranan nitelikleri kaybedenler hariç olmak üzere herhangi bir nedenle memurluktan ayrılmış olanlar, memurluktan ayrıldıkları tarihten itibaren altı ay içinde yazılı olarak Sandığa başvurmaları ve emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarını ait olduğu ay içinde Sandık hesabına yatırmaları şartıyla başvuru tarihini takip eden aybaşından itibaren Sandıkla ilgilendirilirler...."
İsteğe bağlı sigortalılık hükmü (5510 SK.Md.5);
"g) Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır ve bunlar hakkında kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır. Bu sigortalıların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri halinde, 50 nci maddenin ikinci fıkrasındaki Türkiye'de yasal olarak ikamet etme şartı ile aynı fıkranın (a) bendinde belirtilen şartlar aranmaksızın haklarında isteğe bağlı sigorta hükümleri uygulanır. Bu kapsamda, isteğe bağlı sigorta hükümlerinden yararlananlardan ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz.(Ek cümle: 13/2/2011-6111/24 md.) Bu bent kapsamında yurt dışındaki işyerlerinde çalışan sigortalıların, bu sürede ödedikleri isteğe bağlı sigorta primleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık sayılır."
İsteğe bağlı sigortalılık hükmü (5510 SK.Md.50);
"İsteğe bağlı sigorta; kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tabi olmalarını sağlayan sigortadır.
İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye'de ikamet edenler ile Türkiye'de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşlarından;
a) Bu Kanuna tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak,
b) Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak,
c) 18 yaşını doldurmuş bulunmak,
d) İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma başvuruda bulunmak,"