Üniversite, yurt dışına uzun süreli görevlendirme şartlarını böyle aşmış!

Sayıştay Başkanlığının TBMM'ye sunduğu Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2025 Yılı Denetim Raporu'nda, öğretim üyelerinin yurt dışı görevlendirmelerine ilişkin bir bulgu yer aldı. 2547 sayılı Kanun'un 39'uncu maddesine dayanan yönetmelik, üç aya kadar olan görevlendirmeleri kısa süreli, üç aydan uzun olanları ise uzun süreli olarak ayırıyor. Uzun süreli görevlendirme; onaylanmış bir çalışma programı, belirli şartlar ve bekleme süreleri gerektiriyor. Sayıştay'ın incelemesinde iki öğretim üyesinin TÜBİTAK-BİDEB 2219 Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı kapsamında, bursu 12 ay olarak belirlenmiş olduğu halde, üniversite yönetim kurulunun dört ayrı kararıyla 87 ve 89'ar günlük dilimler halinde yurt dışına gönderildiği görüldü. Toplam süre 354 güne ulaştı. Sayıştay, görevlendirmelerin kesintisiz olduğunu, aynı ülke ve kurumda geçtiğini ve burs programının 12 ay sürdüğünü dikkate alarak uzun süreli görevlendirme yapılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca bu iki öğretim üyesinin ve yurt dışına giden diğer bazı öğretim elemanlarının, dönüşten sonra bir ay içinde vermeleri gereken faaliyet raporlarını teslim etmediğini tespit etti.

12 aylık burs, dört ayrı görevlendirmeye bölündü

Raporda iki öğretim üyesinin görevlendirme takvimi ayrıntılı olarak yer aldı. Her iki öğretim üyesi de aynı tarihlerde, 2547 sayılı Kanun'un 39'uncu maddesi uyarınca yolluksuz ve yevmiyesiz olarak şu dilimlerle görevlendirildi:

1. görevlendirme: 15 Ekim 2024 - 10 Ocak 2025 arasında 87 gün, TÜBİTAK 2219 programı kapsamında bilimsel araştırma için.

2. görevlendirme: 11 Ocak 2025'ten itibaren 89 gün, "proje çalışmalarının devam etmesi" gerekçesiyle.

3. görevlendirme: 10 Nisan 2025'ten itibaren 89 gün, "çalışmalarının devam etmesi" gerekçesiyle.

4. görevlendirme: 8 Temmuz 2025'ten itibaren 89 gün, "devam eden eğitimi" gerekçesiyle.

Böylece her görevlendirme üç ayın altında kaldı, ancak toplam süre 354 güne ulaştı. Sayıştay tespitini şöyle özetledi:

"Üniversitede iki öğretim üyesinin yaklaşık bir yıl yurt dışında bilimsel araştırma yapmak üzere görevlendirildiği ancak bu görevlerin üç aydan az süreleri kapsayacak şekilde dört ayrı Üniversite Yönetim Kurulu kararınca onaylandığı görülmüştür."

Raporda burs belgelerine ilişkin şu bilgilere de yer verildi. Öğretim üyelerinden biri önce bir başvuru dilekçesi ve davet mektubuyla başvurmuş, bu başvuru iptal edildikten sonra TÜBİTAK 2219 programı kapsamında gönderilmiş. Diğer öğretim üyesi doğrudan bu program kapsamında gönderilmiş. Sayıştay, burs programı evraklarından bursun 12 ay olarak kararlaştırıldığını tespit etti.

Yurtdışında Görevlendirme Yönetmeliği ne diyor?

Sayıştay, 7 Kasım 1983 tarihli Yurtiçinde ve Yurtdışında Görevlendirmelerde Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik'e dayandı. Yönetmeliğin 2'nci maddesi görevlendirmeleri ikiye ayırıyor:

Kısa süreli görevlendirme: Bilimsel toplantıya katılmak, inceleme, araştırma ve uygulama yapmak için süresi üç aya kadar (üç ay dahil) olan görevlendirme.

Uzun süreli görevlendirme: İnceleme, araştırma ve uygulama için üç aydan uzun süren ve yönetim kurullarınca onaylanan bir çalışma programına göre yapılan görevlendirme.

İnceleme, araştırma ve uygulama amaçlı görevlendirmelerde ayrıca konuyla ilgili bir ön raporun fakülte yönetim kurulunca kabul edilmesi gerekiyor. Uzun süreli görevlendirmenin şartları ise yönetmeliğin 5'inci maddesinde ayrıca sayılıyor.

Sayıştay: Uzun süreli görevlendirme yapılmalıydı

Sayıştay, görevlendirmelerin niteliğine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"İlgili Yönetmelik uyarınca bu görevlendirmelerin fasılasız ve aynı ülke ve kurumda olduğu ve burs programının 12 ay süreli olduğu dikkate alınarak uzun süreli görevlendirme kapsamında yapılması gerekmektedir."

Raporda, görevlendirmenin kısa süreli dilimlere bölünmesinin bir sonucuna da dikkat çekildi. Yönetmeliğin 5'inci maddesine göre uzun süreli yurt dışı görevlendirmesi yapılan öğretim üyeleri, durumlarına göre en az iki yıl veya altı yıl görev yapmadan yeniden uzun süreli görevlendirilemiyor. Sayıştay, bu kuralın söz konusu öğretim üyelerine de uygulanması gerektiğini değerlendirdi. Görevlendirmeler kısa süreli olarak kayda geçtiğinde bu bekleme süresi de fiilen işlemez hale geliyor.

Faaliyet raporları teslim edilmedi

Yönetmeliğin 7'nci maddesine göre yurt dışında görevlendirilenler, onaylanmış çalışma programlarına göre hazırlayacakları ayrıntılı faaliyet raporunu yurda döndükten sonra bir ay içinde, bilimsel bir toplantıda sunulmak üzere rektörlüğe vermekle yükümlü. Sayıştay'ın tespitine göre bu yükümlülük de yerine getirilmedi:

"Üniversitede yapılan denetimlerde ilgili kişilerin faaliyet raporu vermediği görülmüştür. Ayrıca yurt dışına giden bazı öğretim elemanlarının da faaliyet raporlarını teslim etmediği tespit edilmiştir."

Faaliyet raporu eksikliği yalnızca bu iki öğretim üyesiyle sınırlı değil. Raporda, yurt dışına giden diğer bazı öğretim elemanlarının da raporlarını teslim etmediği belirtildi.

Üniversite: Bu tür talepler artık dikkate alınmayacak

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sayıştay'a verdiği cevapta öğretim elemanlarının uzun süreli görevlendirme talep etmek yerine kısa süreli görevlendirmelerle dolaylı olarak bir yılı tamamlama şeklindeki taleplerinin bundan sonra dikkate alınmayacağını bildirdi. Faaliyet raporlarının takibi için de gerekli kontrollerin yapılacağını belirtti.

Sayıştay, bulgunun sonucunda yurt dışı görevlendirmelerin yönetmeliğe uygun olarak onaylanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca yapılan inceleme ve araştırmaların yurt içine katkı sunmasını sağlayacak uygulamaların takip edilmesini istedi.