Devlet fon krizinde 2 milyon TL'ye kadar ödeyecek iddiası doğru mu?

Sosyal medyada yayılan görüntü, 24 TV'de yayınlanan "Masada Ne Var?" programından alınmış. TV'de konuşan isim Avukat Şükrü Aksu. Programa İbrahim Güneş, Yusuf Alabarda ve Dr. Fatih Muslu da konuk olarak katılmış. Ekran başlıklarında "kapatılan fonların tasfiye süreci" ile "YTM formülü nasıl işler?" ifadeleri yer alıyor.

Programda kapatılan fonlardaki sürecin paranın silinmesi anlamına gelmediği, bunun bir tasfiye süreci olduğu anlatılıyor. YTM'nin yatırımcı başına bir üst sınırı olduğu ve bu tavanın 2026 yılında 2 milyon lira civarında bulunduğu belirtiliyor. SPK'nın üç ay içinde tazmin kararı alabileceğine de değiniliyor.

Kesiti paylaşan hesap ise bu bilgileri tek cümlede birleştirdi. Paylaşım metninde YTM'nin "2.000.060 bin TL'ye kadar" ödeme yapacağı ve SPK'nın bu konuda "3 ay içinde karar vereceği" yazıyor. Metinde kanal adı "TV100" olarak geçse de görüntüler 24 TV yayınına ait.

YTM hangi durumda ödeme yapar?

YTM, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile kurulmuş, kamu tüzel kişiliğine sahip bir kurum. Görevi, bir yatırım kuruluşu yatırımcıya ait nakdi ödeyemediğinde veya sermaye piyasası aracını teslim edemediğinde SPK'nın aldığı tazmin kararını uygulamak.

Fon fiyatının düşmesi, yatırımcının yanlış yatırım kararı vermesi ya da tasfiye bakiyesinin beklenenin altında kalması tek başına YTM ödemesi doğurmuyor. Başka bir deyişle YTM, fonun değer kaybını sigortalayan bir kurum değil.

Üç aylık süre otomatik ödeme takvimi değil

Kanunda yer alan üç aylık süre de paylaşımda yanlış yorumlandı. SPK, bir yatırım kuruluşunun nakit ödeme veya kıymet teslim yükümlülüğünü yerine getiremediğini tespit ederse, tazmin kararını bu tespitten itibaren üç ay içinde alıyor.

Karar alındıktan sonra YTM hak sahiplerini belirliyor ve ödemeyi kural olarak üç ay içinde yapıyor. Zorunlu hallerde bu süre üç ay daha uzatılabiliyor. Bu mekanizma, tasfiye edilen her fonda "üç ay sonra tavan tutar hesaba yatar" anlamına gelmiyor.

30 Eylül 2026 itibarıyla, eylülde tasfiyeye alınan 131 fon için SPK veya YTM tarafından yapılmış, "tazmin kararı alındı, her yatırımcıya tavan tutar ödenecek" yönünde kamuya açık bir duyuru bulunmuyor.

131 fon tasfiyeye alındı, 455 bin yatırımcı etkilendi

SPK, 17 Eylül 2026'da yedi portföy yönetim şirketine bağlı fonları TEFAS'ta işleme kapattı ve 131 fonu tasfiye sürecine aldı. Kurulun aktardığı Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

Tasfiye işlemleri için Tera Portföy fonlarında Türkiye İş Bankası, diğer altı şirketin fonlarında ise Ziraat Bankası görevlendirildi.

Tasfiye süresi altı aya uzatıldı

İlk düzenlemede tasfiye için en fazla üç aylık süre öngörülmüştü. SPK, 20 Eylül 2026 tarihli kararla bu süreyi portföy yapısı ve piyasa koşullarını gerekçe göstererek altı aya çıkardı.

Kurul, bu sürenin her dosyada mutlaka altı ay dolacağı anlamına gelmediğini de açıkladı. Fondaki varlıklar daha erken nakde çevrilirse ödemeler de daha erken yapılabilecek.

Yatırımcıya ödeme nasıl hesaplanacak?

SPK'nın açıklamasına göre ödeme, yatırımcının yatırdığı anapara veya kriz öncesindeki fon fiyatı üzerinden yapılmayacak. Fondaki varlıklar satılacak ve elde edilen tasfiye bakiyesi, yatırımcılara katılma payı oranında dağıtılacak.

17 Eylül'de TEFAS'a iletilip platform tarafından iptal edilen alım satım talimatları da bu bakiyeden karşılanacak. Daha önce verilip temerrüt veya fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen işlemler için de aynı yöntem uygulanacak.

Portföydeki varlıklar düşük fiyattan satılırsa yatırımcının eline geçecek tutar, son görülen fon fiyatının altında kalabilir.

Karışıklığın kaynağı üç farklı mekanizma

Kafa karışıklığı, birbirinden bağımsız üç ayrı mekanizmanın tek cümlede birleştirilmesinden kaynaklanıyor.

Birincisi fon tasfiyesi. Bu süreçte fondaki varlıklar satılıyor ve kalan nakit, yatırımcılara pay oranında dağıtılıyor. Tasfiyede garanti edilen bir tutar yok.

İkincisi YTM tazmini. Bu yol, yatırım kuruluşu nakdi veya kıymeti teslim edemediğinde ve SPK tazmin kararı verdiğinde açılıyor. 2026 yılı için kişi başı tavan 2 milyon 65 bin 145 lira.

Üçüncüsü kanundaki üç aylık süreler. Bunlar tazmin kararının alınması ve karar sonrasında ödemenin yapılması için öngörülen yasal süreler. Fon tasfiyesinin fiili takvimi ise SPK kararıyla altı aya uzatılmış durumda.

Yatırım fonu mevduat değil

Hukuki düzenlemeler ve piyasa açıklamaları aynı noktanın altını çiziyor: Yatırım fonu mevduat değil ve TMSF güvencesine benzer genel bir anapara koruması bulunmuyor. YTM de fonun değer kaybını karşılamıyor.

Sonuç olarak videoda anlatılan hukuki çerçevenin bir kısmı doğru. YTM gerçekten var, 2026 tavanı yaklaşık 2,07 milyon lira, kanunda tazmin kararı için üç aylık bir süre öngörülmüş ve kapatılan fonlarda tasfiye süreci işliyor. Ancak paylaşımdaki "YTM herkese üç ay içinde 2 milyon lira ödeyecek" sonucu doğru değil. Bugünkü resmi yol, varlıkların satılması ve bakiyenin pay oranında dağıtılması. YTM'nin devreye girmesi ancak farklı bir durumda mümkün. Yatırımcının fon paylarını aldığı aracı kurum veya banka, müşterisine ait payları ya da tasfiye sonunda hesabına geçmesi gereken nakdi teslim edemezse, SPK bu durumu tespit ederek tazmin kararı alabilir. Bu halde YTM, kişi başı 2 milyon 65 bin 145 liralık tavanla sınırlı olarak ödeme yapabilir. Fondaki varlıkların satışından beklenenden az para çıkması ise tek başına bu kapsama girmiyor, çünkü mevzuat piyasadaki fiyat hareketlerinden doğan zararları tazmin dışında tutuyor.