Fon soruşturmaları konut alıcılarını durdurdu
Fon soruşturmalarının ardından bazı tasarruf finansman şirketleriyle sözleşmelerini iptal etmek isteyen vatandaşlar için uzmanlardan önemli uyarılar geldi. Hukukçular, konut veya tasarruf finansmanı sözleşmesi imzalanmadan önce şirketin mali yapısı, BDDK izni, sözleşme şartları, teslim süresi ve cayma hükümlerinin incelenmesi gerektiğini belirtti. Tasarruf finansmanında sözleşmeden 14 gün içinde cayılması halinde organizasyon ücreti dahil ödemelerin iade edilmesi gerekiyor.
Konut sahibi olmak isteyenler, son dönemde fon soruşturmaları çerçevesinde adı geçen bazı şirketler olunca, beklemeye geçti.
Birçok vatandaş da bu kuruluşlardaki sözleşmelerini iptal sürecine girdi.
Uzmanlar, bu tür projelere dahil olmadan önce şirketin mali yapısından sözleşme şartlarına, teslim süresinden cayma şartlarına kadar birçok detayın dikkatle incelenmesi gerektiğine dikkati çekiyor.
Gayrimenkul hukukçusu Murat Tezcan "Önce iki farklı modeli ayırmak gerekiyor. Birincisi, inşaat şirketinden henüz tamamlanmamış bir konutu satın almak, yani ön ödemeli konut satışı. Tasarruf finansman şirketiyle sözleşme yapmak ise doğrudan bir ev satın almak değil, belirli şartlarla ileride konut alımında kullanılacak finansmanı edinmek. Bu ayrım önemli. Şirketin yükümlülükleri ve vatandaşın hakları ve izleyeceği hukuki yol, buna göre değişiyor. Projeden konut alırken arsanın kime ait olduğu, tapudaki ipotek ve hacizler, yapı ruhsatı ve sözleşmenin şekli mutlaka incelenmeli. Ön ödemeli konut satışında ruhsat alınmadan sözleşme yapılamaz; satış vaadinin de noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir. Ancak noterde sözleşme yapılması da tek başına inşaatın tamamlanacağının garantisi değil. Vatandaş ne kadar taksit ödeyeceğine değil hak güvencesinin olup olmadığına bakmalı" dedi.
14 GÜNLÜK SÜREYE DİKKAT
Sistemden çıkış şartlarına da değinen Tezcan, "Tasarruf finansmanında sözleşmenin imzalanmasını takip eden 14 gün içinde cayılırsa organizasyon ücreti dahil bütün ödemelerin iadesi gerekir. Bu süre geçtikten sonra tasarruf döneminde kullanılan olağan fesih hakkı ise aynı sonucu doğurmaz; organizasyon ücreti kural olarak iade kapsamı dışında kalır. Dolayısıyla 'Vazgeçersem paramın tamamını hemen alırım' düşüncesiyle hareket edilmemeli. Soruşturma haberlerinden hareketle bütün sektörü aynı kefeye koymayı doğru bulmam. Ancak şirketin tanınırlığını da hukuki güvence yerine koyamayız. Benim tavsiyem, sözleşmenin ödeme yapılmadan önce hukuken incelenmesi" ifadelerini kullandı.
VADE UZUN OLSA DA TESLİM 48 AYI AŞAMAZ
Ödeme ve teslim süresinin birbirinden ayrı olduğunu söyleyen Tezcan "Vatandaşın 10 yıl taksit ödeyecek olması, konutun 10 yılda teslim edileceğini göstermez. Ön ödemeli satışta teslim süresi sözleşme tarihinden itibaren 48 ayı aşamaz" dedi.
Tasarruf finansman şirketlerinin BDDK izninin mutlaka kontrol edilmesini öneren Tezcan "BDDK denetimi 'devlet yatırdığım parayı garantiye alıyor' diye değerlendirilmemeli. Bu paralar banka mevduatı sütatüsünde değil. Yani banka mevduatı gibi sigorta kapsamında değil" uyarısını yaptı.
Olayın ceza hukuku boyutunu değerlendiren hukukçu Çağla Gül Bulut ise mağduriyet halinde dolandırıcılık suçundan 10 yıla kadar hapis cezası öngörülebildiğini belirterek "Suç örgütlüyse ceza daha da artar. Sözleşmeler, ödeme dekontları, teslim tarihi ve ödeme planları, reklam ve tanıtım materyalleri ile şirketle yapılan yazışmaların mutlaka saklanması gerekiyor. Vazgeçme ya da taahhütlerin yerine getirilmemesi halinde ceza soruşturmasına başvurulabilir" dedi.