Sağlık çalışanlarına dijital başvuru platformu geliyor

Tıp ve Adalet Sempozyumu, 17-18 Ekim 2026 tarihlerinde İstanbul'daki The Grand Tarabya'da sağlık hizmetlerinden doğan hukuki meseleleri farklı meslek gruplarının bakışıyla ele almak üzere toplandı. Açılışta önce Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, ardından Adalet Bakanı Akın Gürlek kürsüye çıktı. Memişoğlu konuşmasında Mesleki Sorumluluk Kurulu, rücu esasları, sigorta teminatları ve başvuru sistemindeki yeniliklere ilişkin bilgi verdi. Bakan, göreve geldiğinden bu yana yaklaşık 170 mevzuat düzenlemesinin hayata geçirildiğini de aktardı.

Sağlıkta Haklar ve İletişim Yönetmeliği neler getirecek?

Bakan Memişoğlu, hasta ve sağlık çalışanlarının haklarını birlikte gözeten bir düzenleme üzerinde çalıştıklarını belirterek "Hasta ve çalışan haklarına ilişkin düzenlemeleri tek çatı altında birleştireceğiz." dedi. Bugün hasta hakları ile çalışan hakları ayrı mevzuatlarla düzenleniyor.

Yönetmeliğin taslak metni Temmuz 2026'da basına yansımıştı. Basında yer alan bilgilere göre Hasta ve Çalışan Hakları Başvuru Sistemi (HÇHBS) adıyla bir yapı kurulacak; başvurular önce yerinde çözüm ve uzlaşıyla sonuçlandırılmaya çalışılacak, uzlaşı sağlanamayan dosyalar komisyonlara, il koordinatörlüklerine ve il kurullarına gönderilecek.

Taslakta şiddete maruz kalan sağlık çalışanına hukuki destek için "Beyaz Yardım" adlı bir mekanizma ve güvenliği tehlikeye giren çalışanın belirli usullerle hizmetten çekilme talep edebilmesi de öngörülüyor. Kurumların yalnızca şiddet olaylarını değil, "ramak kala" olarak tanımlanan riskli durumları da kayda alması ve kök neden analizi yapması planlanıyor. Nihai metnin taslaktan farklı olabileceği unutulmamalı.

Sağlık çalışanları başvurularını nasıl yapacak?

Memişoğlu, sağlık çalışanlarının haklarına ilişkin başvuru ve iletişim mekanizmalarının kamu, özel ve üniversite sağlık kuruluşlarını kapsayacak biçimde genişletileceğini açıkladı. Çalışanların başvuru yapıp süreci takip edebileceği dijital bir platform kurulacak.

Sağlık tesislerinde Hasta ve Çalışan Hakları İletişim Birimleri açılacak. Bakan, Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM), Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) ve bu birimlere gelen başvuruların koordineli şekilde ele alınacağını, böylece mükerrer işlemlerin önleneceğini ve değerlendirme sürelerinin kısalacağını söyledi.

Aydınlatılmış onam elektronik ortamda nasıl alınacak?

Bakan Memişoğlu, "Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik" hazırlıklarının sona geldiğini bildirdi. Düzenlemeyle hastaların aydınlatılmış onamları elektronik ortamda ve güvenli biçimde verilebilecek.

Taslağa ilişkin haberlerde, tıbbi onay süreçlerinin dijital ortamda kayıt altına alınması, doğrulanması ve arşivlenmesinin mümkün olacağı belirtiliyor. Bu uygulama, yargıya taşınan malpraktis dosyalarında onamın ispatı açısından da önem taşıyor.

Tıbbi müdahalede kusur ile beklenmeyen sonuç nasıl ayrılacak?

Memişoğlu, tıbbi uygulamaların hukuki değerlendirmesinde bilimsel verilerin ve her olayın kendi koşullarının esas alınması gerektiğini vurguladı. Bakana göre bir müdahalenin beklenen sonucu vermemesi, tek başına hukuki sorumluluk doğuran kusur anlamına gelmiyor.

Bakan, yapay zeka destekli sistemler ve dijital uygulamalar yaygınlaşırken hukuki süreçlerin, etik ilkelerin ve mesleki sorumlulukların birlikte ele alınması gerektiğini de söyledi.

Mesleki Sorumluluk Kurulu hangi durumlarda devreye giriyor?

Memişoğlu, Bakanlık bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulunun tıbbi işlem ve uygulamalara ilişkin soruşturma izni değerlendirmelerini yürüttüğünü, gerektiğinde uzman görüşüne başvurduğunu belirtti. Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'na eklenen ek 18. madde uyarınca kamu veya özel kuruluşlarda çalışan hekim, diş hekimi ve diğer sağlık meslek mensupları hakkında muayene, teşhis ve tedavi işlemleri nedeniyle soruşturma ancak kurulun izniyle yapılabiliyor.

Bakanlığın daha önceki açıklamasına göre muhakeme şartı niteliğindeki bu izin alınmadan sağlık çalışanı hakkında adli süreç başlatılamıyor ve koruma tedbirine karar verilemiyor. Kurulun başkanı bakan yardımcısı; izin sürecinde 4483 sayılı Kanun'daki süreler iki kat uygulanıyor ve kurul kararlarına karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebiliyor.

Rücu ve malpraktis sigortasında ne değişti?

Bakan Memişoğlu, kamuda görev yapan sağlık meslek mensuplarının rücu sorumluluğuna ilişkin esasların yeniden düzenlendiğini ve sigorta teminat limitlerinin güncellendiğini hatırlattı. Yürürlükteki yönetmeliğe göre idarenin ödediği tazminat önce sigorta şirketinden talep ediliyor; ilgili personele rücu ise ancak görevin gereklerine aykırı davranarak görevi kötüye kullandığının kesinleşmiş ceza mahkemesi kararıyla tespiti halinde yapılabiliyor.

Tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortasında azami teminatlar 1 Kasım 2025'ten itibaren risk grubuna göre 1 milyon, 2 milyon, 3 milyon ve 4 milyon lira olarak uygulanıyor. Sözleşme kapsamında ödenecek toplam tazminat ise hiçbir durumda 9 milyon lirayı aşamıyor