Rize'de iklim değişikliğine karşı seferberlik: Çay bahçeleri yenilenecek

Rize Belediyesi tarafından bu yıl 6'ncısı düzenlenen Rize Gastronomi Günleri'ne iklim değişikliği damgasını vurdu.

"Sofrada Yaşayan Miras" temasıyla gerçekleştirilen etkinlikler kapsamında iklim değişikliğine karşı dünyanın en büyük horon halkası oluşturuldu. Rize'nin 12 ilçesinin 100 yemeği de festival alanında ziyaretçilere sunuldu.

Gastronomi günleri kapsamında gazetecilerle bir araya gelen ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, 100 yıla uzanan mevcut çay bahçelerinin yenilenmesi zamanının geldiğini belirterek bu sürecin 20-25 yıl içinde tamamlanacağını söyledi. Gastronomi Günleri'nde ağırlıklı olarak iklim değişikliğine yönelik farkındalık etkinlikleri gerçekleştirildi. Bu amaçla öncelikle Sıfır Atık Hareketi'ne destek için rekor sayıda kişinin katılımıyla dev bir "İklim İçin Horon" halkası kuruldu.

Rize'nin yemek kültürüne yönelik hazırlanan Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü kitabında yer alan 100'ün üzerindeki yemek; şehrin 12 ilçesinden gelen katılımcılar ve ünlü mutfak şefleri tarafından ziyaretçilere sunuldu.

Etkinlikler kapsamında gazetecilerle buluşan ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, 100 yılı aşan yaşlı çay bahçelerinin gençleştirilmesine ilişkin projeden bahsetti. Bölgede 60 hatta 100 yıllık çay bahçeleri bulunduğunu ifade eden Alim, bunların sökülerek yenilenmesine yönelik bir çalışma başlattıklarını bildirdi. Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde her bölgeden çay fidanları yetiştirildiğini söyleyen Yusuf Ziya Alim, en erken dönüşümün 20-25 yılda tamamlanabileceğini kaydetti.

Buna karşılık üreticilerin çay bahçelerinde kalması için finansmana ihtiyacı olduğunun altını çizen Alim, "Üreticiyi bahçeden çıkarmamak için söktürülen yerin maddi kaybının 2-4 yıl üreticiye verilmesi gerekiyor ki üretici bahçeden çıktıktan sonra 'bir daha girmiyorum' demesin. Dönüşüm gerçekleştiğinde çay verimi artacaktır" diye konuştu.

Üreticiye verilen çay fiyatlarının diğer ürünlere kıyasla daha iyi seviyede olduğunu vurgulayan Alim, yıllık ortalama 25 milyon dolarlık ihracat geliri elde ettiklerini kaydetti. Türkiye'nin kişi başına çay tüketiminde dünyada ilk sırada yer aldığını dile getiren Yusuf Ziya Alim, iç tüketime yetecek miktarda üretim yapıldığını ve şu an yeni çay bahçelerine ihtiyaç olmadığını belirtti. Alim ayrıca stoklarında 30 milyar lira değerinde 100 bin ton çay bulunduğunu aktardı.

İklime dayanıklı mandalina çeşidi geliştiriliyor

Türkiye, olası afetlerde dünyaya C vitamini kaynağı sağlayacak iklime dayanıklı mandalina çeşidini yetiştirmek üzere harekete geçti. Bu kapsamda, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na bağlı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) ile Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi ortaklığında bir çalışma başlatıldı. Projede Rize mandalinası üzerinde mutasyon ıslahı ve biyoteknolojik çalışmalar gerçekleştirilecek.

Gazetecilere değerlendirmede bulunan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Keziban Yazıcı, ÇAYKUR'a ait Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde 9 mandalina çeşidinin fidanlarının bulunduğu bir gen havuzu oluşturduklarını kaydetti. Yazıcı, "Dünya herhangi bir afette kaybolmasın diye Kuzey Kutbu'nda tohum gen bankaları kuruluyor. Dünya bu şekilde bir hareketlilik yaşarken bizler de özellikle ziraat fakülteleri olarak bölgemizdeki ürünlere sahip çıkmalıyız. Bu kapsamda Rize mandalinası, dünyanın iklim değişikliğine dayanıklılıkta oluşturacağı stratejinin baş aktörüdür" dedi.