Otizmde erken tanı çalışmalarıyla 206 bin çocuğa ulaşıldı

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, hazırlanan "Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik II. Ulusal Eylem Planı (2023-2030) 2023-2025 Yılı Faaliyet İzleme Raporu"na göre, otizmli bireylerin erken tanı ve müdahale hizmetlerine erişiminin artırılması, ailelerin desteklenmesi ve toplumsal farkındalığın güçlendirilmesi amacıyla çalışmalar yürütüldü.

Eylem planı kapsamında yürütülen çalışmalarla, otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik hizmetlerin geliştirilmesi, erken tanı ve müdahale imkanlarının güçlendirilmesi, ailelerin desteklenmesi ve kurumlar arası işbirliğinin artırılması hedefleniyor.

Erken tanı ve müdahale çalışmalarının güçlendirilmesi kapsamında Dijital İzleme ve Tarama Programı'nın Hastalık Yönetim Platformu (HYP) modülü 15 Eylül 2025'te kullanıma açıldı. Program aracılığıyla geçen yıl 206 bin 746 çocuğun gelişimi izlenip bireysel müdahale programları uygulanırken, aile hekimlerinin vaka takibi de sistematik hale getirildi.

Çok disiplinli eğitim programlarıyla sağlık personelinin erken müdahale, davranış analizi, beslenme ve acil sağlık müdahalesi konularındaki bilgi ve becerileri geliştirildi.

- Otizmli çocuğu bulunan ailelerin sosyal yardımlara erişimleri amacıyla çalışmalar yapıldı

Otizm spektrum bozukluğu olanlara yönelik hizmetler kapsamında 14 ilde Çok Disiplinli Hizmet Modelleri ve Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) ile 876 kamu ruh sağlığı polikliniğinde otizmli bireylere yönelik hizmet sunuldu.

Otizmli çocuğu bulunan ailelerin ihtiyaçlarının belirlenmesi, psikososyal destek ve sosyal yardımlara erişimlerinin kolaylaştırılması amacıyla Bireysel Hizmet Danışmanlığı çalışmaları da yürütüldü. Pilot uygulamalar kapsamında 503 kişiye danışmanlık hizmeti sunuldu.

- 4 ilde 301 aileye destek

Bakanlığın yürüttüğü Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesi Pilot Uygulaması kapsamında, 0-8 yaş grubundaki gelişimsel riski veya engeli bulunan çocukların erken dönemde tespit edilmesi, gelişimlerinin izlenmesi ve aileleriyle birlikte desteklenmesine yönelik çalışmalar yapıldı.

Pilot uygulamanın gerçekleştirildiği 4 ilde 801 aileyle görüşme yapılarak gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda 301 çocuk ve ailesine destek sağlandı. Pilot uygulamanın aşamalı olarak ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.

- 81 ilde izleme komisyonları oluşturuldu

Eylem planı kapsamında toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla ülke genelinde eğitim, seminer, panel, atölye ve sosyal etkinlikler düzenlendi. Aileler, öğretmenler, sağlık çalışanları ve diğer meslek gruplarına yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirildi.

Otizm alanındaki çalışmaların takibi için 81 ilde vali yardımcılarının başkanlığında İl Otizm İzleme Komisyonları oluşturuldu.

Yılda en az üç kez toplanması öngörülen komisyonlar aracılığıyla faaliyetlerin izlenmesi ve kurumlar arası işbirliğinin güçlendirilmesi amaçlandı.

- Psikososyal destek sağlanmasını amaçlayan model kapsamında 16 bin 278 aileye ulaşıldı

Bakanlıkça, eylem planı ve saha faaliyetlerinin yanı sıra otizmli bireyler ve ailelerine yönelik bilgilendirme ve yönlendirme çalışmaları "otizm.gov.tr" platformu üzerinden sürdürülüyor.

Platform aracılığıyla, otizmli çocuğu bulunan ailelere ücretsiz destek sağlayan "Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı" projesine ilişkin detaylı bilgilere erişilebiliyor. 34 ilde uygulanan ve tanı anından itibaren otizmli bireylerin en uygun hizmete erişimini ve ailelere psikososyal destek sağlanmasını amaçlayan model kapsamında bugüne kadar 16 bin 278 aileye ulaşıldı.

Platformda ayrıca bakım kuruluşları ve hizmet modelleri, ÇÖZGEM'ler, Milli Eğitim Bakanlığının eğitim hizmetleri, diğer kamu hizmetleri ve sosyal projelere ilişkin bilgilere yer alıyor.