Türkiye'de 33 bin kişi organ nakli bekliyor

Türkiye'de 33 bin kişi organ nakli bekliyor.

2026'nın ilk 10 ayında beyin ölümü gerçekleşen hastaların sadece yüzde 18'inde organ bağışı gerçekleşti.

Hasta yakınları, "Ya hastam uyanırsa?" korkusuyla kaygı yaşarken uzmanlar, organ bağışını bir "iyilik hareketi"ne dönüştürmeye çağırıyor.

Nefes'in haberine göre; Organ Bağışı Haftası işte bu sloganla başladı. Konusunda uzman hocalar, doğru bilginin yaygınlaştırılması, aile içinde organ bağışının konuşulması ve beyin ölümüne ilişkin yanlış inanışlarla mücadele edilmesinin önemine dikkat çekiyor.

Böbrek nakli konusunda canlı vericide dünyada birinci sırada olduğumuzu söyleyen Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, kadavradan böbrek naklinde ise alt sıralarda olduğumuzu belirtti. Her yıl diyaliz tedavisi gören hasta sayısına 14 bin kişinin eklendiğini, yılda yalnızca 3 bin 500 böbrek nakli gerçekleştirildiğini ifade eden Prof. Türkmen, "Diyaliz hastalarının yaşam kaliteleri düşük ve organ nakline kıyasla devlete yüzde 50 daha fazla maliyet çıkarıyor. Organ bağışı konusunda toplum olarak el birliğiyle toplumsal farkındalık oluşturmalıyız" diye konuştu. Türkmen, ülkemizde 800 nefrolog bulunduğunu belirterek bu sayının yetersizliğine dikkat çekti.

HASTALAR UMUTSUZ!

Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Fethi Gül, beyin ölümünde farkındalığı artırmak gerektiğini belirterek şunları söyledi: "Beyin ölümünün tıbben ve hukuken yönleri vardır. 1978'de organ ve doku alınması yasalaştı. Hasta yakınları 'Ya uyanırsa?' kaygısı taşıyorlar. Altını çizmek istiyorum ki beyin ölümü ile bitkisel hayat aynı şey değildir. 2 hekimin onayıyla tanı konur. Bu gerçeğin toplum tarafından doğru anlaşılması gerekir. 2026'da beyin ölümü gerçekleşen 2078 kişiden sadece 375'inde organ bağışı gerçekleşti. Bu çok düşük bir oran."

Organ Nakli Koordinatörleri Derneği Başkanı Öğr. Gör. Nilgün Bilal ise organ bağışı konusunda çok yetersiz olduğumuzu ifade ederek, "Hasta var, doktor var, kanun var, hastane var, koordinasyon var, organ yok. Bir de şöyle bir sıkıntı var. Diyalize giden birçok hasta 'bana çıkmaz' diyerek organ nakli için başvuruda bulunmuyor. Yani hastalar umutsuz" diye konuştu.

28 bin hasta böbrek bekliyor

2025 yılında Türkiye'de toplam 5 bin 226 organ nakli gerçekleştirildi. Organ nakli bekleyen 33 bini aşkın kişinin 28 bini böbrek nakli bekliyor. 2 bin 500'ü karaciğer, bin 500'ü ise kalp nakli sırasında. 2025 yılında 14 bin 294 yeni hasta böbrek replasman tedavisine başladı, bu hastaların bin 905'ine ise diyalize başlamadan önce böbrek nakli yapıldı.

e-Devlet üzerinden bağışçı olabilirsiniz

Prof. Türkmen, Sağlık Bakanlığı'nın temmuzda uygulamaya koyduğu yeni sistemin önemli bir fırsat olduğunu söyledi. Türkmen, "Organ bağışçısı olma kararının e-Devlet ve e-Nabız üzerinden kolaylıkla beyan edilebilmesi, bağışçı sayısında üç kat artış sağladı, toplam bağışçı sayısı 1 milyona yaklaştı. İkinci ve en kritik adım ise ailelerin bilgilendirilmesi" dedi.