Bakan Yumaklı: Gıda güvenilirliği kırmızı çizgimiz, kimin ne olduğu umurumda bile değil

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İstanbul'da aralarında Memurlar.net Genel Yayın Yönetmeni Edip Üzen'in de bulunduğu gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Bakan Yumaklı, gıda güvenilirliği konusunda taviz verilmeyeceğini vurguladı ve "Hiç kimsenin size sunduğu ürünü belirttiğinden farklı bir şekilde satması makul karşılanamaz. Böyle bir şeye hiç kimsenin hakkı yok" ifadesini kullandı.

Kamuoyu ifşalarının nasıl yapıldığına da değinen Yumaklı, "Şu yanlış anlaşılıyor: 'Niye ifşa ediyorsunuz? Gereğini yapsanıza.' Biz gereğini yapıyoruz, sonra ifşa ediyoruz. Cezasını kesiyoruz, ürününü çektiriyoruz. Ondan sonra da bunları anlık bir şekilde ifşa ediyoruz. En büyük ceza da aslında o" diye konuştu.

Yumaklı, "Başladığımız gündeki gibi kararlıyız. Kimin ne olduğu benim hiçbir şekilde umurumda bile değil" diyerek, bir marka oluşturmanın ve piyasada tutunmanın kolay olmadığını ancak taklit ve tağşişin tüketicinin sorunu olmadığını söyledi.

"Son 66 yılın en çok yağışını aldık"

İklim değişikliğinin etkilerine dikkati çeken Bakan Yumaklı, 1 Ekim 2025-30 Eylül 2026 döneminde Türkiye genelinde ortalama yağışın 741,6 milimetre olduğunu, bu miktarın 573,4 milimetre olan uzun yıllar ortalamasının yüzde 30, bir önceki yılın ise yüzde 76 üzerinde gerçekleştiğini bildirdi.

Yumaklı, "2025'te kuraklıktan kırılıyorduk. İklim değişikliğinin en önemli etkisi bu. Daha da devam edecek" dedi. Bakanlığın önceliklerinin taşkınları engellemek ve gıda arz güvenliği için kuraklığa dayanıklı tohumlar üretmek olduğunu söyleyen Yumaklı, Taşkın Önleme Sistemi'nin su debilerini ölçerek 72 saat önceden uyarı yaptığını aktardı.

Orman yangınlarında yapay zeka ve İHA

Orman yangınlarıyla mücadelede teknolojinin tüm imkanlarından yararlanıldığını belirten Yumaklı, yapay zeka temelli Karar Destek Sistemi ile yangının seyrinin tahmin edildiğini ve riskli alanların bir hafta önceden belirlenerek ekiplerin buna göre yönlendirildiğini söyledi.

Yumaklı, savunma sanayisiyle birlikte insansız hava araçlarının yangınlara doğrudan müdahale amacıyla kullanılmasına yönelik bir çalışma başlatıldığını da açıkladı. Halihazırda İHA'ların tespit amacıyla kullanıldığını, doğrudan müdahale eden bir sistemin ise dünyada henüz bulunmadığını ifade eden Yumaklı, "Hava araçlarımız kadar etkili, su atabilen araçları insansız şekilde oluşturabilir miyiz? Savunma sanayimizle bu çalışmaya başladık. Tahminim, onların tecrübesiyle çok uzun zaman almaz" diye konuştu.

Tespit çalışmalarında Bayraktar TB2'lerin kullanıldığını hatırlatan Yumaklı, teknik destekleri nedeniyle BAYKAR'a teşekkür etti.

"Ağacın bir suçu yok"

Yanan alanların ağaçlandırılmasında farklı türlerin kullanılması yönündeki önerilere ilişkin soru üzerine Yumaklı, 2023 sonunda uzmanlarla düzenlenen çalıştayın bakanlığın metodolojisini doğruladığını söyledi. Ağaçlandırmanın bölgenin ekosistemine göre ve bilimsel veriler ışığında yapıldığını belirten Yumaklı, "Milyonlarca yıllık bir ekosistemi değiştiremezsiniz. Bu Almanya'da bir dönem yapılmış, ancak daha sonra birçok biyolojik problemle karşılaşmışlar ve vazgeçmişler" dedi.

Yangınların büyük bölümünün orman dışındaki alanlardan başladığını vurgulayan Yumaklı, "Dolayısıyla ağacın bir suçu yok" ifadesini kullandı.

Yumaklı, kış aylarında yangına hassas köylere ve kırsal mahallelere tek tek gidilerek bilgilendirme yapıldığını, orman köylerine acil durumlarda ilk müdahale için su tankerleri verilip eğitim sağlandığını aktardı.

Yangınların yüzde 3'ünün kasıt kaynaklı olduğunu, bunun kolluk raporlarıyla tespit edildiğini belirten Yumaklı, kasten yangın çıkaranlara müdahale masraflarının rücu edildiğini ve bakanlık hukuk biriminin cezalandırma sürecini sonuna kadar takip ettiğini söyledi.

"Hektar başına pestisit kullanımı AB'den düşük"

Avrupa Komisyonu'nun Tarım ve Gıdadan Sorumlu Üyesi Christophe Hansen ile yaptığı görüşmede zirai ilaç kalıntısı konusunun da ele alındığını anlatan Yumaklı, son üç yılda RASFF bildirimlerinde yüzde 74 düşüş sağlandığını belirtti.

Yumaklı, "Türkiye'de çok yoğun pestisit kullanıldığına ilişkin bir algı vardı onların kafasında. Ancak Avrupa Birliği'nde hektar başına kullanılan pestisit 3,2 kilogram, Türkiye'de 2,3 kilogram" dedi. Görüşme sonunda iş birliğinin geliştirilmesi konusunda anlaşıldığını kaydetti.

İklim değişikliğinin yeni zararlıları da ortaya çıkardığını belirten Yumaklı, Karadeniz'de kestane ağaçlarına zarar veren gal arısına karşı ormanlara zarar vermeyen bir karşıt böcekle biyolojik mücadele yürütüldüğünü ve sonuç alındığını söyledi.

Meyve ihracatında "tarım diplomasisi"

Yumaklı, 2023'te yüzde 6'nın altında eğime sahip alanlara meyve ağacı dikiminin yasaklandığını ve stratejik ürünlerden başlayarak üretim planlamasının devreye alındığını hatırlattı.

Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliği sorununun meyve ihracatını zorlaştırdığını belirten Yumaklı, Ticaret Bakanlığı ile birlikte çözüm çalışması yürütüldüğünü söyledi. Rusya'ya yaptığı ziyarette gümrükte kapatılan geçişlerin görüşmelerin ardından açıldığını anlatan Yumaklı, her iki tırdan birine uygulanan analiz sıklığının bazı ürün gruplarında yüzde 20'ye, bazılarında yüzde 10'a indirildiğini bildirdi.

Hal yasası, fındık ve hobi bahçeleri

Hal yasasına ilişkin düzenlemenin AK Parti grubunda son halini aldığını ve komisyona gelmesinin beklendiğini belirten Yumaklı, düzenlemenin üretici birlikleri ve kooperatiflerin hallerde ve pazarlarda daha fazla yer almasını, büyük satış noktalarının belirli miktara kadar doğrudan üreticiden alım yapabilmesini ve sözleşmeli üretimin teşvik edilmesini içereceğini söyledi.

Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) açıkladığı fiyattan belirlenen kriterlere uyan tüm fındıkları almaya devam ettiğini ifade eden Yumaklı, piyasada daha düşük fiyat oluşmasının kaliteyle ilgili olduğunu kaydetti.

Hobi bahçelerine ilişkin soru üzerine ise Yumaklı, konunun bir imar problemi olduğunu belirterek, "Bu ülkede herkes kural neyse ona uymak zorunda" dedi.

Hayvancılıkta "nitelik" vurgusu

Şubat 2024'te açıklanan Hayvancılık Yol Haritası'ndaki tüm başlıkların uygulandığını söyleyen Yumaklı, hayvan sayısındaki artışın yanı sıra sürü yenilemeye ve verime odaklanıldığını belirtti.

Yumaklı, 2025'teki şap salgınının 4 ay içinde atlatılmasının ardından AB Komiseri'nin Türkiye'yi tebrik ettiğini hatırlattı. Ari çiftliklere yönelik Türkiye genelinde tarama başlatıldığını belirten Yumaklı, kurallara uymayan işletmelerin arilik statülerinin iptal edildiğini söyledi ve "Ben ona dört kat daha fazla destek veriyorum. Arilik olsun diye, hayvan hastalığı olmasın diye" dedi.