Yerli kanser ilacı adayı moleküller Türkiye ve Avrupa'da tescillendi

Türk bilim insanları, kanser tedavisinde kullanılmak üzere meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerinde etkili yeni ilaç adayı moleküller geliştirdi. Yerli ve milli ilaç üretimi yolunda kritik bir eşik olarak görülen buluş, hem Türkiye'de hem de Avrupa'da tescillenerek çifte patent aldı.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zuhal Gerçek ile İstanbul Medipol Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Güzel ve araştırmacı Betül Yeşil, kanser tedavisinde kullanılabilecek yeni ilaç adayları geliştirmek amacıyla "Yeni Tirozin Kinaz İnhibitörlerinin Sentezi ve Biyolojik Aktivitelerinin Araştırılması" başlıklı çalışma yaptı.

Çalışmada sentezlenen moleküllerin, meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerindeki biyolojik etkileri laboratuvar ortamında incelendi. Moleküllerin farklı kanser hücreleri üzerindeki etkileri bilgisayar destekli analizlerle de araştırıldı.

Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2024 yılında tescillenen buluşun Avrupa patent başvurusu da tescile uygun bulundu.

Prof. Dr. Gerçek, gazetecilere, çalışmanın amacının kanser ilacı olmaya aday moleküllerin sentezini gerçekleştirmek ve bunların antikanser aktivitelerini kanıtlamak olduğunu söyledi.

Projenin, Bilimsel Araştırma Projeleri tarafından desteklendiğini belirten Gerçek, projenin iki kısımdan oluştuğunu kaydetti.

Gerçek, moleküllerin sentezinin kendisi tarafından tamamlandığını anlatarak, "İkincisi de bunların antikanser aktivitelerinin araştırılması. O da Prof. Dr. Mustafa Güzel ve Betül Yeşil tarafından gerçekleştirildi. Yaptığımız çalışmalar neticesinde bu yeni moleküllerin özellikle meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerinde etkili olduğunu kanıtlamış olduk. Bu özelliklerini gerek deneysel gerekse teorik olarak ortaya koyduk. Neticesinde bir ulusal, bir de Avrupa patenti olmak üzere iki patentle de bu fikrimizi koruma altına aldık. Böylece yerli ve milli ilaç üretiminde ufak bir adım atmış olduk." ifadelerini kullandı.