Öğretmen ve müdürlere iklim ve enerji konularında hizmet içi eğitim

Öğretmen ve okul yöneticilerine iklim değişikliği, çevre, atık yönetimi, enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji konularında hizmet içi eğitim verilecek. Düzenleme, Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın 2026-2030 dönemi için güncellenen metninde yer alıyor. Plan, 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle yürürlüğe konuldu. Eğitim başlığı plana ilk kez eklendi ve bu başlık altında 2 ana hedefle 12 eylem belirlendi.

Eylem planına eğitim başlığı neden eklendi?

Önceki planda eğitim ayrı bir başlık değildi.

Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2021 yılında 2021/15 sayılı Cumhurbaşkanı Genelgesiyle yürürlüğe girmişti. O plan 9 ana başlık ve 81 eylemden oluşuyordu.

Güncellenen ve 10 Kasım 2026 tarihi itibariye yayımlanan plan ise 11 ana başlık, 41 hedef ve 142 eylemden oluşuyor. Eylem sayısı yüzde 75 artmış durumda.

Plana eklenen iki yeni başlıktan biri "Eğitim ve Öğretimde Yeşil Dönüşüm", diğeri "Adil Geçiş ve Toplumsal Mutabakat".

Plan metni, eklemenin gerekçesini Avrupa Birliği'ndeki gelişmeye bağlıyor. Metinde, Avrupa Komisyonu'nun oluşturduğu Avrupa Eğitim Alanı girişiminin iki temel ekseninin dijital dönüşüme uyum ve yeşil dönüşüme uyum olarak belirlendiği belirtiliyor.

Plan, Türkiye'nin bütüncül bir "yeşil ve dijital eğitim" stratejisine ihtiyaç duyduğunu ve müfredat reformu, öğretmen eğitimi, kurumsal dönüşüm ile yeşil beceri temelli mesleki eğitim reformlarını içeren bir strateji inşa edilmesinin temel önceliklerden biri haline geldiğini kaydediyor.

Öğretmenlere hangi konularda hizmet içi eğitim verilecek?

Planda hizmet içi eğitime iki ayrı eylem ayrılmış durumda.

Birinci eylem 9.1.3 numarasını taşıyor. Bu eylem, iklim değişikliği, çevre, döngüsel ekonomi ve atık konularında öğretmen ve okul yöneticilerine hizmet içi eğitim verilmesini öngörüyor.

İkinci eylem 9.1.4 numarasıyla yer alıyor. Bu eylemde enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji konuları düzenlenmiş.

Her iki eylemin de sorumlu kurumu Milli Eğitim Bakanlığı. Takvimleri 2026-2030 dönemini kapsıyor.

Eğitimlerin kapsamına öğretmenlerin yanında okul yöneticileri de dahil edilmiş durumda. Planda her iki eylemde de "öğretmen ve okul yöneticilerine" ifadesi kullanılıyor.

Hizmet içi eğitimlerde sertifika verilecek mi?

Planın çıktılar bölümü sertifikaya atıf yapıyor.

Eylem 9.1.3'ün çıktısı şu şekilde yazılmış: "Öğretmen ve okul yöneticilerine iklim değişikliği, çevre, döngüsel ekonomi ve atık konularında verilen hizmet içi eğitim sertifika sayısı."

Eylem 9.1.4'ün çıktısı ise "verilen hizmet içi eğitim sertifika sayısının artırılması" biçiminde belirlenmiş.

Buna göre eğitimlerin başarı ölçütü sertifika sayısı olacak. Plan, sertifikanın türü, süresi veya özlük haklarına etkisine ilişkin bir hüküm içermiyor.

Eğitimlerin hangi modülle, hangi merkezlerde ve hangi sürede yapılacağı da plan metninde yer almıyor. Bu ayrıntıların Milli Eğitim Bakanlığı'nın hizmet içi eğitim planlarında belirlenmesi bekleniyor.

Öğretim programları ve ders kitapları değişecek mi?

Planın ilk eğitim eylemi doğrudan müfredata ilişkin.

Eylem 9.1.1, öğretim programlarında ve ders kitaplarında yeşil dönüşümü destekleyecek içeriklerin yer almasını öngörüyor. Sorumlu kurum Milli Eğitim Bakanlığı, takvim 2026-2030.

Eylemin çıktısı olarak çevreyi korumanın öneminin erken yaşlardan itibaren öğretilmesi ve çevre bilincinin yaşam boyunca devam ettirilmesi belirlenmiş.

Planda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne de atıf var. Buna göre "Yeşil ve Dijital Dönüşüm" teması kapsamında, modelin öğrenme çıktıları doğrultusunda ders bazlı etkinlik kartları geliştirilecek.

Eylem 9.2.1 ise öğrencilere yönelik sosyal, sportif, bilimsel, kültürel ve akademik etkinliklerde yeşil beceriler konusunun ağırlıklandırılmasını düzenliyor. Eylem 9.2.2 ise sosyal sorumluluk ve toplum hizmeti çalışmalarını kapsıyor.

Ayrıca eylem 9.1.2 ile çevre ve iklim değişikliği konusunda yaygın eğitim kurs programları düzenlenmesi öngörülüyor.

Mesleki ve teknik ortaöğretimde hangi değişiklikler yapılacak?

Eğitim başlığındaki en kısa vadeli eylem bu alanda.

Eylem 9.2.3, yeşil becerilerin mesleki ve teknik ortaöğretim okullarındaki alan ve dallara ait çerçeve öğretim programlarına aktarılmasını öngörüyor. Aktarım, Ulusal Meslek Standartları ve sektör talepleri doğrultusunda yapılacak.

Bu eylemin takvimi yalnızca 2026 olarak belirlenmiş. Eğitim başlığındaki diğer 11 eylemin tamamı 2026-2030 dönemine yayılmış durumda.

Eylemin çıktısı "Güncellenen mesleki ve teknik ortaöğretim programları" biçiminde yazılmış.

Eylem 9.2.7 ise mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında iş gücü piyasasının ihtiyaç duyduğu yeni alan ve dalların açılmasını düzenliyor. Bu eylemin sorumlu kurumları Milli Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.

Paydaşlar arasında meslek kuruluşları, organize sanayi bölgeleri ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği yer alıyor.

Üniversitelerde yeşil dönüşüm programları açılacak mı?

Yükseköğretim tarafında üç eylem bulunuyor.

Eylem 9.1.5, yükseköğretimde yeşil dönüşüme ilişkin bilgilendirme faaliyetleri düzenlenmesini öngörüyor. Sorumlu kurum Yükseköğretim Kurulu, paydaş olarak üniversiteler gösterilmiş.

Bu eylemin çıktıları arasında "Yükseköğretim için Yeşil Dönüşüm Rehberi hazırlanması" yer alıyor. Yeşil becerilerin tanımlanması ve yükseköğretim programlarının akademik müfredatına entegrasyonu da çıktılar arasında.

Eylem 9.2.5 ile üniversitelerde sürdürülebilirlik kapsamında yeni programlar açılması ve mevcut programların geliştirilmesi düzenlenmiş. Bu eylemin sorumlu kurumu da Yükseköğretim Kurulu.

Eylem 9.2.4 ise yeşil dönüşümde ihtiyaç duyulacak teknolojilere yönelik üniversite-özel sektör iş birliklerini kapsıyor. Çıktılarda hidrojen, nükleer füzyon ve enerji depolama teknolojileri örnek olarak sayılmış.

Bu eylemin çıktıları arasında "Yeşil Beceri İş Birliği Platformu" kurulmasına yönelik çalışma yürütülmesi de bulunuyor.

Eğitim eylemlerinin takvimi nedir?

Eğitim başlığındaki 12 eylem iki hedef altında toplanmış.