Jandarma okulunda lise başarı puanı devreden çıkıyor

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisine giriş sıralamasında, lise diploma notuna dayanan ortaöğretim başarı puanı artık dikkate alınmayacak. Kanun teklifi, başarı sıralamasına esas puanı üç kalemle sınırlıyor: sınav puanı, fiziki yeterlilik ve mülakat. Yürürlükteki yönetmelik ise bu üç kalemin yanında ortaöğretim başarı puanına da yüzde 5 ağırlık veriyor. Düzenlemeyle fakülte ve meslek yüksekokulu için ayrı ayrı uygulanan iki formül de tek formüle indiriliyor.

Lise başarı puanı jandarma okulu sıralamasından neden çıkıyor?

Ak Parti tarafından TBMM'ye sunulan Kanun teklifinin gerekçesi Anayasa Mahkemesi kararına dayanıyor. Mahkeme, 12 Şubat 2026 tarihli ve E:2025/257, K:2026/44 sayılı kararıyla 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesindeki "nitelikleri" ibaresini iptal etti.

Kararda, akademiye alınacak öğrencilerin devletten maaş alan görevliler olmadığı belirtilerek, bu kişilerde aranacak şartların idareye bırakılmasının eğitim ve öğrenim hakkına sınırlama getirdiği ifade edildi.

Teklif bu karar üzerine, yalnızca aranan şartları değil seçme sınavının aşamalarını ve puan hesaplama yöntemini de kanun metnine yazıyor. Puanlama kanun düzeyine çıkarılırken yeni bir formül kuruluyor ve ortaöğretim başarı puanı bu formülde yer almıyor.

Ak Parti tarafından TBMM'ye sunulan Kanun teklif metninde "ortaöğretim başarı puanı", "lise başarı puanı" veya "diploma notu" ifadelerinden hiçbiri geçmiyor.

Mevcut yönetmelikte giriş puanı nasıl hesaplanıyor?

Yürürlükteki Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Meslek Yüksekokulları Temin Yönetmeliği, giriş puanını iki ayrı formülle hesaplıyor.

Fakülteye girişte puan, yazılı sınav puanının yüzde 60'ı, ortaöğretim başarı puanının yüzde 5'i, fiziki yeterlilik puanının yüzde 15'i ve mülakat puanının yüzde 20'sinin toplamı olarak belirleniyor.

Meslek yüksekokuluna girişte ağırlıklar farklı: yazılı sınav puanının yüzde 45'i, ortaöğretim başarı puanının yüzde 5'i, fiziki yeterlilik puanının yüzde 15'i ve mülakat puanının yüzde 35'i.

Yönetmelik ayrıca puanların virgülden sonra iki hane dikkate alınarak hesaplanmasını ve eşitlik halinde sırasıyla yazılı sınav, mülakat ve fiziki yeterlilik puanının yüksekliğine bakılmasını öngörüyor.

Kanun teklifine göre başarı sıralaması nasıl hesaplanacak?

Teklif tek bir formül getiriyor. Başarı sıralamasına esas puan, başvuru sıralamasına esas puanın yüzde 50'si, fiziki yeterlilik sınavı puanının yüzde 25'i ve mülakat sınavı puanının yüzde 25'inin toplamı olacak.

Fakülte ve meslek yüksekokuluna başvuran adaylar için başvuru sıralamasına esas puan, yükseköğretim kurumları sınav puanı olarak tanımlanıyor. Bu puanın yüz tam puan üzerinden oranlanarak hesaplanacağı da kanunda belirtiliyor.

Sınava çağrılacak aday sayısı ve baraj da kanuna yazılıyor. Eğitime alınacak aday sayısının en fazla on katı kadar aday iki aşamalı seçme sınavına tabi tutulacak; fiziki yeterlilik ve mülakat sınavlarının her birinden yüz tam puan üzerinden en az 60 puan alınması şart olacak.

Yönetmelik bu barajı 500 tam puan üzerinden en az 300 puan olarak belirliyor. Oran her iki metinde de yüzde 60; değişen yalnızca ölçek.

Mülakatın ve fiziki yeterliliğin ağırlığı artıyor mu?

Fakülteye girişte artıyor, meslek yüksekokulunda tablo karışık.

Fakültede fiziki yeterlilik ve mülakatın toplam ağırlığı yüzde 35'ten yüzde 50'ye çıkıyor. Fiziki yeterlilik yüzde 15'ten yüzde 25'e, mülakat yüzde 20'den yüzde 25'e yükseliyor. Sınav puanının ağırlığı ise yüzde 60'tan yüzde 50'ye iniyor.

Meslek yüksekokulunda fiziki yeterlilik ve mülakatın toplamı yüzde 50'de sabit kalıyor, ancak kompozisyonu değişiyor. Fiziki yeterlilik yüzde 15'ten yüzde 25'e çıkarken mülakat yüzde 35'ten yüzde 25'e düşüyor. Sınav puanının ağırlığı yüzde 45'ten yüzde 50'ye yükseliyor.

Dolayısıyla düzenleme, meslek yüksekokulu adayları bakımından mülakatın ağırlığını azaltıyor. Fakülte adayları bakımından ise hem mülakatın hem fiziki yeterliliğin ağırlığını artırıyor.

Ortaöğretim başarı puanının kaldırılmasıyla boşalan yüzde 5'lik pay, her iki grupta da fiziki yeterlilik ve mülakat tarafına aktarılmış oluyor.

Hangi branşlarda sınav puanı hiç dikkate alınmayacak?

Teklif, dört branş için ayrı bir rejim kuruyor. Kendi nam ve hesabına yükseköğretim kurumunu bitirip muvazzaf subay veya astsubay olmak için başvuranlardan tabip, diş tabibi, güverte ve makine branşlarına müracaat edenlerin tamamı seçme sınavlarına çağrılacak. Bu branşlarda başarı sıralamasına esas puan, fiziki yeterlilik sınavı puanının yüzde 50'si ile mülakat sınavı puanının yüzde 50'sinin toplamından oluşacak. Yani bu dört branşta yalnızca ortaöğretim başarı puanı değil, merkezi sınav puanı da sıralamada hiç dikkate alınmayacak. Sıralama tamamen fiziki yeterlilik ve mülakat sonucuna bağlanacak.

Diğer branşlarda ise kontenjanın on katına kadar aday sınırı uygulanırken, bu dört branşta başvurusu kabul edilen her aday sınava girecek.

Yönetmelik lise başarı puanını yeniden ekleyebilir mi?

Teklif, 2803 sayılı Kanunun 13/A maddesinde yönetmeliğe bırakılan yetkiyi daraltıyor.

Maddenin yürürlükteki halinde "Akademiye alınacak öğrencilerin nitelikleri ile giriş usul ve esasları yönetmelikle belirlenir" hükmü bulunuyor. Teklif bu cümleden "nitelikleri ile" ibaresini çıkarıyor. Böylece yönetmeliğe yalnızca giriş usul ve esaslarını belirleme yetkisi kalıyor.

Puan hesaplama yöntemi ise kanun metnine yazıldığı için, yönetmeliğin kanunda sayılmayan bir kalemi formüle eklemesi hukuken mümkün görünmüyor. Kanunun açık hükmüne aykırı bir yönetmelik düzenlemesi yapılamaz.

Teklifin kanunlaşması halinde mevcut yönetmeliğin puanlama maddesinin kanuna uyumlu hale getirilmesi gerekecek. Bu uyum düzenlemesi için teklifte bir geçiş hükmü veya süre öngörülmemiş.