İzinsiz Eğitim ve Öğrenci Barınma Faaliyeti Gösteren Yerler hakkında yeni tedbirler alan genelge yayımlandı

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 2026/67 genelge hakkında yapılan açıkla ise şunlardır.

"Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 42'nci maddesi ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu 17'nci maddesine göre ülkemizdeki eğitim ve öğretim faaliyetleri Devletin gözetim ve denetimi altında yürütülmesi gerekmekte olup; resmi, özel ya da gönüllü her türlü kuruluşun eğitimle ilgili faaliyetleri Bakanlığımızın denetimine tabidir. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu 2'nci maddesinde özel öğretim kurum türleri ve bu kurumlar tarafından verilebilecek eğitim faaliyetleri belirlenmiş, 3'üncü maddesinde gerçek ve tüzel kişiler tarafından Kanun kapsamında belirtilen faaliyetlerin Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamayacağı, her ne ad altında olursa olsun eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetlerin Bakanlığın izin ve denetimine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yetkili makamlardan kurum açma izni almadan yapılan eğitim ve öğretim faaliyetleri izinsiz faaliyet olarak adlandırılmaktadır. Söz konusu faaliyetleri yürüten yerlerle ilgili devletin milli güvenliğine tehdit oluşturmaları, kayıt dışı olması, birçok ekonomik ve sosyal problemleri beraberinde getirmesi dolayısıyla bu tür merdiven altı yerlerin tespiti ve ortadan kaldırılması önemli bir zorunluluk haline gelmektedir. Bu amaçla Bakanlığımız, mevcut mücadele uygulamalarına ek olarak Genel Müdürlüğün internet sayfasında "İzinsiz Eğitim Faaliyeti İhbarı" linki oluşturmak suretiyle kapsamlı bir mücadele başlatmıştır.

Ayrıca 2015 ve 2023 yılında yayımlanan genelgeye ek olarak;

Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle; yurt dışı eğitim danışmanlığı hizmeti Yönetmelik kapsamına alınmış ve faaliyetin usul ve esasları Bakanlığımızca belirlenmiş; çocuk etkinlik ve oyun evi aynı Yönetmelikte sayılan kurum türleri arasına eklenmiştir. Bakanlığımızca yapılan incelemeler sonucunda Yönetmelikte kurum türü olarak sayılmamış adlar altında, içerik itibariyle eğitim ve öğretim faaliyeti yürütüldüğü yönünde tespitler yapılmıştır. Bakanlığımızın denetim ve gözetim görevi gereğince izinsiz eğitim, öğretim ve barınma faaliyetlerine ilişkin incelemeler düzenli olarak yürütülmekte, gerekli görülen hallerde mevzuatta güncelleme çalışmaları yapılmakta ve mevzuat hükümlerinin ihlaline sebebiyet veren durumların tespitinde idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Daha önce Anayasa Mahkemesince verilen Belediyelerin anaokulu açamayacaklarına ilişkin karar gereği, okul öncesi dönemdeki çocuklara eğitim vermek amacıyla yerler açamayacakları veya farklı adlar altında eğitim hizmetini sunamayacakları açıktır. Ancak buna rağmen özellikle belediyeler başta olmak üzere gerçek ve tüzel kişiler tarafından okul öncesi ve ilköğretim çağındaki çocuklara yönelik farklı adlar altında eğitim hizmetinin Bakanlığımızdan izin alınmaksızın verildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca gerçek/tüzel kişilerce ilgili düzenlemelere rağmen yurt dışı eğitim danışmanlığı hizmetinin Bakanlığımızca belirlenen usul ve esaslara uyulmaksızın yürütüldüğü görülmektedir.

Bu doğrultuda;

Mülki idare amirlerince görevlendirilen; milli eğitim müdürlüğü, ilgili belediye başkanlığı, defterdarlık, SGK il müdürlüğü, il özel idaresi, emniyet müdürlüğü ve mülki idare amirinin uygun gördüğü diğer kurumlardan yetkililerin katılımıyla oluşturulan izleme ve koordinasyon komisyonları çalışmalarına devam edeceği,

Özel kanun ve bağlı mevzuatlarında bu faaliyetleri yapmaya kamu kurum ve kuruluşlarınca açıkça yetkili kılınanlar hariç olmak üzere; eğitim merkezi, eğitim danışmanlığı, yurt dışı eğitim danışmanlığı, kariyer rehberliği, eğitim koçluğu, koçluk merkezi, ödev evi/merkezi, test evi, eğitim rehberliği, öğrenci apartı, dil konuşma bozuklukları merkezi, konuşma terapisi, kekemelik tedavisi, etüt merkezi, matematik kulübü, kitap kafe gibi adlar altında veya herhangi bir ad belirtmeden faaliyet yürüten yerlerde incelemeler yapılacaktır. Bu incelemelerde yürütülen faaliyetin mahiyetine, hizmet alan ve sunan kişilere, verilen ilanlara ve kullanılan materyallere bakılarak yürütülen çalışmanın bir eğitim faaliyeti olup olmadığı belirlenecektir. Tutanaklarda bu hususlara ayrıntılı bir şekilde yer verilecektir. Yapılan tespit sonucunda, Bakanlığımız uhdesindeki eğitimlerin izinsiz yürütüldüğünün anlaşılması halinde, mevzuat hükümleri gereğince bu yerleri kuran veya işletenlere idari para cezası uygulanacak olup, söz konusu yerlerin faaliyetlerini sürdürmelerine hiçbir şekilde müsaade edilmeyeceği,

Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatları verilirken tereddüt edilmesi halinde ilgili milli eğitim müdürlüklerinden, yürütülecek faaliyetin eğitim, yurtdışı eğitim danışmanlığı ve/veya öğrenci barınma hizmeti kapsamında olup olmadığı sorulacağı,

Aynı yetkili idareler ile milli eğitim müdürlüklerince; ruhsat verilen işyerlerinde, verilen ruhsata aykırı eğitim, yurtdışı eğitim danışmanlığı ve/veya öğrenci barınma faaliyetlerinin yürütüldüğünün tespiti halinde, ivedilikle yasal işlem yapılması, gerektiğinde bu yerlerin kapatılarak ruhsatlarının iptal edileceği,

Diğer bakanlıkların denetim elemanlarınca işyerlerinde yapılan denetimlerde, işyerlerinin eğitim, yurtdışı eğitim danışmanlığı ve/veya öğrenci barınma faaliyetlerini sürdürdüğü tespit edildiğinde veya bu yönde bir kanaat oluştuğunda, durum ilgili valiliklere ve yetkili idarelere bildirmeleri gerektiği,

Komisyon tarafından tutulan tutanaklar, komisyondaki diğer birimlerin kendi mevzuatları doğrultusunda idari işlem yapabilmeleri amacıyla ilgili birimlere göndermeleri gerektiği,

Belediye zabıtaları ve kolluk güçlerince, işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının olup olmadığı kontrol edilecek ve gerektiğinde ilgili makamlara bilgi vermeleri gerektiği,

hususları önem arz etmektedir.

Komisyonlarda ilgili tüm kamu idarelerinin yer alması izinsiz eğitim ve öğretim ile barınma hizmeti faaliyetleriyle etkin bir mücadelenin sağlanmasını amaçlamaktadır. Komisyon çalışmaları, ilgili kamu idarelerinin kendi mevzuatları bağlamında mali ve sigorta hükümleri başta olmak üzere gerekli yaptırımları takip ve uygulamalarına da imkan sağlamaktadır. Ayrıca illegal yapı ve oluşumlarla mücadele edebilmek için kamu idareleri ile eşzamanlı çalışmak bir zorunluluktur. İzinsiz eğitim faaliyeti yürüten yerlerin varlığı illegal yapı ve oluşumlar için bir fırsata dönüşme riski taşımaktadır. Kaldı ki izinsiz eğitim ve öğretim ile öğrenci barınma hizmeti faaliyeti sadece Milli Eğitim Bakanlığı'nın sorunu olarak bakılmamalı, ilgili tüm devlet kurumlarının öncelikli bir meselesi olarak ele alınmalıdır."

İşte o genelge;

Ahmet KANDEMİR