İstifa Eden Memurun Emeklilik Aylığı Ne Zaman Bağlanır?

Soru: 8 Eylül 1999 tarihinden sonra çalışmaya başladım. 25 yıl hizmetimi tamamladım. 60 yaşın dolumu şartına tabi olduğumu biliyorum. 25 yıl hizmetten sonra istifa etsem, emekli aylığımın bağlanması için en geç ne zaman müracaat etmeliyim.

Mevzuat ve Değerlendirmeler:

8 Eylül 1999 tarihinden sonra çalışmaya başlamış olan ve bu tarih ile 1 Ekim 2008 tarihleri arasında Devlet memuru olanlardan kadın ve erkeklerin mutlaka 25 tam hizmet yıllarını (işçi, esnaf, memurluk hizmetleri dahil) tamamlamaları, kadın ise 58 yaşını, erkek ise 60 yaşını doldurmaları gerekir. Bu kural, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu Madde 39 hükmünde yer alır.

Bugün için de, genel olarak 5434 kapsamında olan memurların 9 Eylül 1999 tarihi ve sonrası esas alındığında en erken 25 hizmet yıllarını tamamlamaları 2026 yılı Ağustos ayı görev aylıklarını aldıklarında mümkün olmaktadır. Yani, 15 Ağustos görev aylığını alan kişinin hizmeti 14/9/1999 tarihine kadar geçerli olur. 5434 sayılı Kanun Madde 14,15,16,17,31-657 sayılı Kanun Md. 164))

Görevde iken emeklilik talebinde bulunan bir memurun emekli aylık başlangıç tarihi emekli olduğu tarihi takip eden aybaşından başlar. Çünkü, memurların aylıkları 15 Ekim 1987 tarihinden bu yana 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 164 hükmü uygulanmak suretiyle peşin ödenir, yani bir aylık ödeme yapıldığında bu ödeme takip eden ayın 14 üne kadar olan süredir. Örnek, 15 Mart 20206 görev aylığını alan memurun emeklilik hizmet süresi ve peşin ödeme aldığı çalışma kabul edilen süresi 14 Nisan 2026 arasındaki dönem olur. Bu durum çalışırken emekli olanlar için uygulanır.

Hem görevde hem de açıkta iken emeklilik talebinde aylık başlangıç tarihlerini belirleyen 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununda bir hüküm bulunur. Bu hüküm şöyledir.

"Madde 91- Bu kanuna göre bağlanan çeşitli mahiyetteki aylıkların ödenmesi aşağıdaki fıkralarda yazılı tarihlerden başlar:

b) Emeklilik hakkı tanınan bir vazifede iken bu kanunda yazılı çeşitli sebeplerle emekliye ayrılanların emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylıklariyle ölenlerin dul ve yetimlerine bağlanacak aylıklar hizmet aylıklarının kesildiği tarihi takip eden ay başından; (Emekliliklerini kendileri istemiş olanlar bu istemelerinin kabul edildiği salahiyetli makamlarca kendilerine yazı ile bildirilmezse isteklerini yaptıkları tarihten itibaren bir aydan evvel olmamak üzere vazifelerini terk edebilirler. Bunların emeklilik isteklerinin kabul edildiğinin salahiyetli makamlarca yazı ile bildirilmesi tarihinden itibaren en çok bir ay içinde vazifelerinden ayrılmaları mecburidir. Erlerin vazife malullüğü aylıklarının başlangıcı bu husustaki müracaatlarını takip eden ay başıdır.

c) Her ne suretle olursa olsun açıkta bulunanlardan emekli aylığına müstahak olanların veya ölenlerin emekli ve adi malullük aylıklariyle dul ve yetimlerine bağlanacak aylıklar, son ayrıldıkları kurumlara kendileri veya dul ve yetimleri tarafından yazı ile yapılacak müracaat tarihlerini takip eden ay başından;"

Ayrıca, değerlendirmelerimiz istifa sonrası hiçbir statüde çalışmayanlarla ilgili olmaktadır. Ancak, istifa sonrası işçi, esnaf olarak çalışanlardan bu çalışmaları 1260 gün ve daha fazla olursa memur statüsünden emekli olunamaz, işçi veya esnaf statüsündeki emeklilik şartlarına tabi olunur. Az olursa, yine memur statüsünden emeklilik olur. Bu konudaki değerlendirmelerimiz için aşağıdaki adreslerimiz ziyaret edilebilir.

https://www.memurlar.net/haber/1132890/https://www.memurlar.net/haber/1139421/Hükümlerin Yorumu:

Görevde iken emekli olanlarla ilgili yukarıdaki maddenin birinci paragrafı uygulanır. Buradaki hükümde hizmet aylıklarının kesildiği tarihi takip eden aybaşı memurun emekli aylık başlangıç tarihi olur. Yani emekli olduğu tarihi takip eden ayın 15'i aylık başlangıç tarihi olur.

Ancak, açıkta iken emekli olanlarla ilgili ise yine yukarıdaki maddenin ikinci paragrafı uygulanır. Buradaki hükümde ise müracaat tarihini takip eden aybaşı açıkta emeklilik talebinde bulunan kişinin aylık başlangıç tarihi olur. Yani müracaat tarihini takip eden ayın 1'i aylık başlangıç tarihi olur.

Bu durumun, 5510 kapsamında olanlar için de 5510 sayılı Kanun Madde 30 hükmü gereği geçerli bir işlem olduğunu söyleyebiliriz.

Bu minvalde sonuç değerlendirmemiz;

Açıklamalarımız bağlamında sizin en geç 60 yaşınızı ay ve gün olarak doldurduğunuz tarihten hemen sonra, yani bir gün sonra Sosyal Güvenlik Kurumuna aylık bağlanması talebinde bulunmanızı özellikle belirtebiliriz. Şayet, hemen aylık talebinde bulunmayıp bir iki ay gibi bir süre sonra bulunursanız, bu defa bulunduğunuz tarihi takip eden aybaşından itibaren tarafınıza aylık bağlanır, dolayısıyla aradaki süreler için emekli aylığı bakımından hak kaybı yaşarsınız.

Müracaatınızı E-Devlet kanalıyla yapabileceğiniz gibi PTT kanalıyla da yapmanızın mümkün olabileceğini de belirtmek isteriz.

Ayrıca, istifa sonrası da yine işçi, esnaf olarak çalışma düşünceniz olduğunda da son 1260 gün hizmet kuralına dikkat etmenizi önemle tavsiye etmekteyiz.