Anayasa Mahkemesi'nden noterleri sevindiren karar
Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin taşınmaz satış sözleşmelerinden doğan zararlardan doğrudan sorumlu tutulmasına ve kendilerine dava açılabilmesine olanak tanıyan kanun hükmünü iptal etti. Yüksek Mahkeme, noterlerin "kamu görevlisi" statüsünde olduğuna dikkat çekerek, tazminat davalarının ancak idare aleyhine açılabileceğine hükmetti.
Anayasa Mahkemesi, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nda yapılan ve noterlerin taşınmaz satış işlemlerindeki hukuki sorumluluğunu ağırlaştıran düzenlemeyi mercek altına aldı. 25 Aralık 2025 tarihinde verilen ve bugün Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, noterlerin bu işlemlerden dolayı şahsen sorumlu tutulması anayasaya aykırı bulundu.
İşte milyonlarca vatandaşı ve noterlik camiasını yakından ilgilendiren kararın detayları:
Noterlerin "Kamu Görevlisi" Olduğu Tescillendi
AYM kararının gerekçesinde, noterliğin bir kamu hizmeti olduğu ve noterlerin hukuki işlem güvenliğini sağlamak üzere devlet tarafından atanan "kamu görevlileri" olduğu vurgulandı. Mahkeme; noterlerin atama, denetim ve çalışma usullerinin Adalet Bakanlığı tarafından belirlendiğini hatırlatarak, bu kişilerin özel teşebbüs olarak kabul edilemeyeceğini belirtti.
"Doğrudan Notere Dava Açılamaz"
İptal edilen düzenleme, taşınmaz satış sözleşmesi nedeniyle zarar görenlerin doğrudan notere dava açabilmesine imkan tanıyordu. Ancak Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 129. maddesinin beşinci fıkrasına atıfta bulunarak şu önemli tespiti yaptı:
"Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları... ancak idare aleyhine açılabilir."
Bu hüküm uyarınca, noterlerin görevleri sırasında verdikleri zararlar için vatandaşların muhatabının noter değil, Devlet (İdare) olması gerektiği karara bağlandı.
Devlet Önce Ödeyecek, Sonra Kusurlu Görevliye Rücu Edecek
Yüksek Mahkeme, kamu görevlilerinin kişisel mali güçlerinin büyük zararları karşılamaya yetmeyebileceğini, bu nedenle zararın devlet tarafından karşılanmasının vatandaş için bir "güvence" olduğunu belirtti. Karara göre, taşınmaz satışındaki zararlarda öncelikle devlet sorumlu olacak; devlet ödediği tazminatı ancak kusuru bulunan görevliye rücu edebilecek.
İptal Edilen Maddeler Neler?
Anayasa Mahkemesi, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 162. maddesine eklenen şu hükümleri iptal etti:
- "Taşınmaz satış sözleşmesinin düzenlenmesinden dolayı oluşan zarardan noterler de sorumludur." cümlesi.
- Zararın devlet tarafından ödenmesi halinde notere rücu edilmesini ve davaların tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülmesini düzenleyen kısımlar.
Karar Ne Zaman Yürürlüğe Giriyor?
Anayasa Mahkemesi'nin bu iptal kararı, oy birliğiyle alınmış olup Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte hukuki sonuçlarını doğurmaya başlayacaktır. Bundan böyle, noterlerin taşınmaz satış işlemleri nedeniyle doğacak tazminat taleplerinde doğrudan noterin şahsi sorumluluğuna gidilmesi anayasal olarak mümkün olmayacak