Vali Nevzat Tandoğan da 80 yıl önce bir cinayeti örtbas etmişti

Gülistan Doku cinayeti soruşturmasında dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel'in suç delillerini yok etme şüphesiyle gözaltına alınması, Türkiye'de kamuoyunu derinden sarstı. Ancak bu gelişme, tarihin tozlu sayfalarında kalmış başka bir davayı daha gündeme taşıdı: 1945 yılında Ankara'da işlenen ve dönemin en güçlü isimlerinin adının karıştığı "Ankara Cinayeti."

Seksen yılı aşkın bir süre arayla yaşanan bu iki olayın ortak paydası çarpıcı: Her ikisinde de güç sahibi isimler, cinayetin üzerini örtmeye çalışmakla itham ediliyor.

1945 Ankara Cinayeti: Vali Emretti, Masum Adam Teslim Oldu

16 Ekim 1945'te Ankara Ulus Samanpazarı'ndaki bir muayenehanede Dr. Neşet Naci Arzan, Genelkurmay Başkanı Kazım Orbay'ın oğlu Haşmet Orbay tarafından öldürüldü. Ne var ki asıl skandal cinayetin kendisi değil, sonrasında yaşananlardı.

Dönemin Ankara Valisi Nevzat Tandoğan devreye girdi. Haşmet Orbay'ın Robert Kolej'den arkadaşı ve ev arkadaşı Reşit Mercan'ı yanına çağırarak cinayeti üstlenmesini istedi. Mercan, bu baskıya boyun eğdi ve ertesi gün karakola giderek "Cinayeti ben işledim" dedi.

İlk mahkemede Mercan'a 20 yıl, Haşmet Orbay'a ise yalnızca bir yıl ceza verildi. Ancak basının davayı bırakmaması üzerine Yargıtay ilk kararı bozdu ve davayı Ankara'dan alarak Bolu Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderdi. Bolu'daki yargılamada gerçek katil Haşmet Orbay olduğu gibi, cinayetin Vali Tandoğan tarafından örtbas edildiği ve başkasının üzerine yıkıldığı da ortaya çıktı.

Davayı Bozan Savcı Arabasında Ölü Bulundu

Olayın en karanlık boyutu ise sonrasında yaşandı. Yargıtay'da kararı bozan ve gelişmelerin seyrini değiştiren dönemin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Fahrettin Karaoğlan, 16 Haziran 1946'da otomobilinde ölü bulundu.

Sanık konumuna düşen Vali Nevzat Tandoğan ise 9 Temmuz 1946 gecesi yaşamına son verdi. Ardından 30 Temmuz 1946'da Genelkurmay Başkanı Kazım Orbay görevinden istifa etti.

Gülistan Doku Cinayetindeki Paralellik: Deliller Yine Silindi

Aradan 80 yıl geçmesine karşın Gülistan Doku cinayeti soruşturması, 1945'teki olayı akıllara getiren benzerlikler taşıyor.

Gülistan Doku, 2020 yılında Tunceli'de kayboldu. Yıllarca "kayıp şahıs" olarak takip edilen dosya, son gelişmelerle birlikte cinayet soruşturmasına dönüştü. Soruşturmada ortaya çıkan en kritik bulgu ise silinen hastane kayıtları oldu. Gülistan'ın kaybolduğu günlerde tespit edilen hastane kaydının dijital verisi sonradan silinmişti; ancak dosyada kalan fiziksel kopya sayesinde bu iz kaybedilmedi. Savcılık, silme işleminin nasıl ve kim tarafından gerçekleştirildiğini araştırıyor.

Dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel, 17 Nisan 2026'da gözaltına alınarak Erzurum'a götürüldü. Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı 65 soruluk ayrıntılı bir sorgulama listesi hazırlarken Sonel, İçişleri Bakanlığı tarafından daha önce görevden uzaklaştırılmıştı.

Soruşturma kapsamında tutuklanan Mustafa Türkay Sonel ise savcılıktaki ifadesinde tüm suçlamaları reddetti. Pertek ilçesine bağlı Koçpınar Köyü'nde yapılan teknik arama çalışmasında ise bölgede daha önce kazı yapıldığına ve alanın sonradan boşaltıldığına dair bulgular elde edildi.

Tarih Tekerrür mü Ediyor?

1945 Ankara Cinayeti'nde adalet, ancak yıllar süren yargı mücadelesi ve basının ısrarcı takibi sayesinde tecelli edebildi. O davada da deliller karartıldı, tanıklar baskı altına alındı ve güçlü isimler yargıdan kaçmaya çalıştı.
Gülistan Doku cinayeti soruşturması, benzer bir dirençle karşı karşıya. Ancak dijital çağın getirdiği teknik imkanlar, fiziksel bulgular ve kamuoyunun yoğun ilgisi soruşturmayı canlı tutmaya devam ediyor. Seksen yıl önceki davada olduğu gibi, bu kez de adaletin önündeki engellerin aşılıp aşılamayacağı yakından izleniyor.