Engelli Memurun Engelli Bakım Merkezindeki Programlara Katıldıkları Sürece İzinli Sayılır mı?
Anayasamızın 10.maddesi, 5378 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik birlikte ele alındığında engelli memurların engelli bakım merkezindeki programlara katılmalarını sağlamaları durumunda ücretli izinli sayılmaları kurumlarının takdirindedir.
Engelli memurların engelli bakım merkezindeki programlara katıldıkları sürece izinli sayılmalarını gerektirecek bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, Anayasanın 10. maddesinde yer alan "çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz." pozitif ayrımcılık kuralına istinaden engelli memurlara diğer memurların sahip olduğu haklar dışında, engel durumlarına özgü haklar (çalışma süresi, mazeret izni, yer değiştirme suretiyle atama, kurumlar arası nakil, engelli ve malulen emeklilik gibi) getirildiği görülmektedir. Dolayısıyla, engellilerin iş gücü niteliklerini arttıracak önlemlerin alınması, istihdam düzeylerinin arttırılması ve çalışma yaşamında karşılaştıkları güçlüklerin ortadan kaldırılması konularına azami özeni gösterme yükümlülüğü kurumlarına aittir. Durum bu olmakla birlikte başka bir ifade ile, engelli memurların çalıştıkları kurumların yöneticilerinin aşağıdaki yasal düzenlemelere göre yazımız konusu veya buna benzer konularda inisiyatif kullanmaları görülecektir.
5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunu hükümlerine göre; herhangi bir nedenle oluşan engelin etkilerini mümkün olan en az düzeye indirmeyi ve engellinin hayatını bağımsız bir şekilde sürdürebilmesini sağlamayı amaçlayan fiziksel, sosyal, zihinsel ve mesleki beceriler geliştirmeye yönelik hizmetler "rehabilitasyon" kavramı içinde tanımlanmıştır. Engellilerin iş gücü piyasası ve çalışma ortamında sürdürülebilir istihdamı için kendi işini kurmaya rehberlik ve mesleki danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi de dahil olmak üzere gerekli tedbirler alınır. Çalışan veya iş başvurusunda bulunan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve engellilerin çalıştığı iş yerlerinde makul düzenlemelerin, bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işverenler tarafından yapılması zorunludur.
Özel Mesleki Rehabilitasyon Merkezleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre; engellilerin işgücü piyasasında ihtiyaç duyulan, ilgi ve yeteneklerine uygun mesleklerde yetiştirilerek istihdamlarını kolaylaştırmak ve mesleklerinde ilerlemelerini sağlamak amacıyla devamlı ve koordinasyon içinde sosyal ve tıbbi rehabilitasyon, mesleki rehberlik, mesleğe hazırlık, meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimi, işe yerleştirme ve takibi "mesleki rehabilitasyon" kavramı içinde tanımlanmıştır.
Bu bilgilere göre, engelli memurların mesleki rehabilitasyonu dikkate alındığında, kurumların yetkileri dahilinde bahse konu engelli programlarına katılımlarının sağlanarak ücretli izin şeklinde izin verebilecekleri ve bu iznin yıllık izinden mahsup edilmemesi gerektiği değerlendirilmektedir.