Sözleşmeli personelde sessiz düşüş: 3 ayda 26 bin 599 kişi azaldı
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın (SBB) kamu istihdamı verilerine göre, sözleşmeli personel sayısı 2026 yılının ilk çeyreğinden ikinci çeyreğine 26 bin 599 kişi azaldı. Düşüşün arkasında yeni bir personel politikası ya da işten çıkarma değil, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamındaki sözleşmeli personelin kadroya geçiş hakkı bulunuyor.
SBB'nin açıkladığı "Kamu Sektörü İstihdam Sayıları" verilerine göre kamuda sözleşmeli personel (4/B) sayısı 2026 yılı Mart ayı itibarıyla 446 bin 400 kişiyken, Haziran ayında 419 bin 801 kişiye geriledi. Bu, üç aylık dönemde yüzde 6'ya yakın bir düşüş anlamına geliyor.
Aynı dönemde kadrolu personel (4/A) sayısı ise 3 milyon 534 bin 981'den 3 milyon 582 bin 25'e yükselerek 47 bin 44 kişilik artış gösterdi. Sözleşmeli personeldeki düşüşün büyük bölümünün, kadrolu personeldeki artışa "taşınmış" olması dikkat çekiyor.
Düşüşün sebebi: 3 yılını dolduran sözleşmeli personel kadroya geçiyor
Sözleşmeli personel sayısındaki bu gerilemenin arkasında, kamuoyunda çok fazla gündeme gelmeyen ama binlerce kamu çalışanını doğrudan ilgilendiren bir düzenleme var: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin, aynı kurumda kesintisiz 3 yıllık çalışma süresini tamamlaması halinde talep etmesi koşuluyla kadrolu memur (4/A) statüsüne geçebilmesi.
Bu hak, 7433 sayılı Kanun'un 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesinin dördüncü paragrafında yaptığı değişiklikle düzenlenmiş durumda. Buna göre:
29 Kasım 2022 tarihi ve sonrasında göreve başlayıp aynı kurumda kesintisiz 3 yılını dolduran sözleşmeli personel bu haktan yararlanabiliyor.
Personel, 3 yıllık sürenin dolmasının ardından 30 gün içinde bağlı bulunduğu birime yazılı dilekçeyle başvurmak zorunda; bu süreyi kaçıranlar hakkını kaybediyor.
Başvuru sonrası atama işlemleri en geç 60 gün içinde tamamlanıyor.
Kadroya geçen personel için aday memurluk hükümleri uygulanmıyor.
Kadroya geçenler, aynı yerde en az 1 yıl daha görev yapmak zorunda; bu süre içinde sadece can güvenliği ve sağlık mazeretiyle nakil talep edilebiliyor.
Yani 2022 sonu ve 2023 başında sözleşmeli olarak göreve başlayan personelin 3 yıllık sürelerini 2026 yılı içinde doldurmaya başlaması, tam olarak bu çeyrekte gözlenen düşüşle örtüşüyor.
Kadroya geçişin getirdiği haklar
4/B statüsünden 4/A'ya geçiş, sadece unvan değişikliği anlamına gelmiyor. Sözleşmeli personelin aksine kadrolu memurlar için:
Kurumlar arası yer değiştirme hakkı doğuyor (belirli bir süre sonunda),
Kurum içi görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına katılma imkanı sağlanıyor.
Bu nedenle sözleşmeli personel için kadroya geçiş, özlük hakları açısından net bir iyileşme anlamına geliyor - düşüş, istihdam kaybı değil, statü değişimi.
Kadrolu personeldeki artışın sözleşmeli personeldeki düşüşten daha yüksek olması, buradaki artışın yalnızca 4/B'den 4/A'ya geçişlerden değil, aynı zamanda yeni memur alımlarından da beslendiğini gösteriyor. Nitekim Haziran 2026 döneminde çeşitli bakanlık ve kurumlarda (Adalet Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, üniversiteler vb.) devam eden kadrolu ve sözleşmeli personel alım ilanları da bu tabloyu destekliyor.
Sözleşmeli personelin kadroya geçişi devam edecek
Kamuda sözleşmeli personel sayısındaki düşüş, ilk bakışta bir istihdam daralması izlenimi verse de, aslında 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında yürürlükte olan "3 yılını dolduran sözleşmeliye kadro" uygulamasının doğal bir sonucu. 2022 sonundan itibaren sözleşmeli statüde göreve başlayanların 3 yıllık sürelerini tamamlamasıyla bu geçişlerin önümüzdeki çeyreklerde de sürmesi bekleniyor.