Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'a dijital itibar suikastı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan hakkında hiçbir resmi dayanağı bulunmayan "görevden alındı" iddiası, dijital reklam ağları üzerinden yürütülen organize bir dolandırıcılık kampanyasının parçası haline getirildi.

Reklam Ağı Üzerinden Sahte Haber Trafiği Yaratılıyor

Tespit edilen örneklerde "FATİH KARAHAN KOVULDU" başlıklı reklam bantları, memurlar.net ve sozcu.com.tr gibi Türkiye'nin en çok ziyaret edilen sitelerinin reklam alanları hedef alınarak yayımlanıyor. Söz konusu reklamlar, sitelerin kendi altyapısından değil, üçüncü taraf bir reklam ağından sunucularına akıyor. Bu yapı, Google AdSense ve benzeri programatik reklam sistemlerinin, reklam veren tarafın kimliğini ve içeriğini büyük ölçüde otomatik onay mekanizmalarıyla yayına aldığı gerçeğini bir kez daha gündeme getiriyor. Memurlar.net ve diğer internet siteleri, Google üzerinden ilgili URL adresini yasaklamasına rağmen, dolandırıcı ağı bu kez kez yeni bir URL adresi alıp, bu url adresini Google Adsense reklam ağına girerek itibar suikastine devam ediyorlar. Uluslara arası platformlar, (Google adsense, x, instagram gibi ağların) Türkiye ile bilgi paylaşımı yapmadığından, Türkiye'nin önde gelen isimlerine yapılan bu türden itibar suikastının failleri bulunamıyor.

Altyapının Yurt Dışı Kaynaklı Olduğuna İşaret Eden Bulgular

Kampanyanın son adımında kullanıcıyı yönlendiren bağlantı, ".sbs" gibi Türkiye'de yaygın kullanılmayan, uluslararası ölçekte ise özellikle kısa ömürlü reklam ve yönlendirme siteleri için tercih edilen bir üst düzey alan adı uzantısı taşıyor. Bu tür uzantılar genellikle yurt dışı kayıt şirketleri (registrar) üzerinden, kısa süreli kullanım ve tespit edilmeme amacıyla toplu halde satın alınıyor. Adres satırındaki uzun ve şifreli parametre yapısı da, kullanıcı bazında izleme yapan ve farklı ülkelerden gelen trafiği ayrı sahte sayfalara yönlendirebilen otomatik bir altyapının varlığına işaret ediyor. Bu özellikler bir arada değerlendirildiğinde, kampanyanın Türkiye sınırları dışında konumlanan sunucular ve alan adları üzerinden yürütüldüğü, buna karşın Google AdSense gibi küresel reklam ağları aracılığıyla yerel hedef kitleye -bu örnekte Türkçe okuyucuya ve özellikle kamu personeli/memur kesimine- ulaştırıldığı değerlendiriliyor.

Türkiye'nin Önde Gelen Siteleri Neden Hedefte?

Kampanyanın memurlar.net gibi yüksek trafikli kamu personeli sitelerini, Hürriyet, Sabah ve Sözcü gibi büyük haber portallarını hedef alması tesadüf değil. Bu siteler hem geniş, düzenli okuyucu kitlesine hem de reklam envanterinin büyük bölümünü otomatik reklam ağlarına açan bir yapıya sahip. Dolandırıcılık odaklı reklam kampanyaları için bu tip siteler, hem güvenilirlik algısı hem de erişim hacmi açısından öncelikli hedef haline geliyor. Aynı reklam ağının farklı zamanlarda farklı isimler ("Fatih Karahan kovuldu" örneğinde olduğu gibi) kullanarak benzer kampanyaları tekrarladığı, böylece tespit edilip engellendiğinde yeni bir başlıkla yeniden devreye girdiği görülüyor.

Fatih Karahan Görevde: İddianın Hiçbir Aslı Yok

TCMB'nin resmi kayıtlarına göre Karahan, 3 Şubat 2024'te Merkez Bankası Başkanlığı'na atandı ve görevini sürdürüyor. Karahan'ın son resmi temaslarından biri, Konya'da iş dünyası ve sivil toplum kuruluşu temsilcileriyle bir araya geldiği "Para Politikası ve Makroekonomik Görünüm" toplantısı oldu; bu toplantıda TCMB rezervlerindeki artışa ve Kur Korumalı Mevduat (KKM) bakiyesinin sıfıra yaklaştığına dair açıklamalarda bulundu. Görevden alınmasına dair ne Resmi Gazete'de ne de TCMB'nin resmi kanallarında herhangi bir kayıt bulunuyor.