En azından dışarıdan kadrolar genel şartla ilan edilmeli!
Iğdır Üniversitesi'nin Sanat Tarihi kadrosu için belirlediği "Arhavi Serenderleri üzerine çalışmış olmak" şartı, dışarıya açık akademik kadrolarda fırsat eşitliği ve adrese teslim ilan tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Dışarıdan atamalarda çalışma konusunun tek bir tez başlığına indirgenmesini eleştiren Memurlar.net, ilanların kişiye özel değil, akademik rekabeti artıracak objektif ve genel şartlarla yayımlanması çağrısında bulundu.
Iğdır Üniversitesinin öğretim üyesi alım ilanında yer verdiği oldukça spesifik
bir özel şart dikkat çekti. Fen-Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Türk
İslam Sanatları Anabilim Dalına alınacak Doktor Öğretim Üyesi için; "Doktorasını
Sanat Tarihi ABD'nda yapmış olmak, Arhavi Serenderleri konularında çalışmış
olmak" şartı getirildi.
İlanda doktora alanının belirlenmesi anlaşılabilir olmakla birlikte, adayın
çalışma konusunun doğrudan "Arhavi Serenderleri" şeklinde isimlendirilmesi
akademik ilanların amacı bakımından ciddi soru işaretleri doğuruyor.
BİR ARAŞTIRMA KONUSU NEDEN KADRO ŞARTINA DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR?
Arhavi serenderleri, Doğu Karadeniz'in geleneksel kırsal mimarisi içerisinde
oldukça spesifik bir araştırma konusu. Nitekim yaptığımız taramada "Kırsal
Mimarlıkta Yaşayan Miras: Arhavi Serenderleri" adıyla doğrudan bu konuya
özgülenmiş akademik nitelikte bir çalışma da bulunuyor.
Tam da bu nedenle şu soruyu sormak gerekiyor:
Bir Sanat Tarihi Doktor Öğretim Üyesi kadrosunda neden adayın doktora alanıyla
yetinilmeyerek, çalışmış olması gereken araştırma konusu dahi ilanda ismen belirtiliyor?
Bir üniversitenin gerçekten belirli bir uzmanlık alanına ihtiyacı bulunabilir.
Ancak uzmanlık alanının, potansiyel aday havuzunu neredeyse belirli bir akademik
özgeçmişe kadar daraltacak şekilde tanımlanması, akademik rekabet ve fırsat
eşitliği bakımından tartışmaya açıktır.
ÜSTELİK BU BİR İÇERİDEN YÜKSELTME KADROSU DEĞİL
İlanı daha önemli hale getiren hususlardan biri de kadronun niteliği. Eğer
bir üniversitede görev yapan akademisyenin akademik yükseltilmesi söz konusuysa,
mevcut sistemin oluşturduğu sorunları daha önce defalarca gündeme getirdik.
Ancak dışarıdan atamaya açık bir Doktor Öğretim Üyesi kadrosunda, çalışma konusunun
"Arhavi Serenderleri" seviyesinde özelleştirilmesi çok daha
fazla sorgulanmalıdır.
Bugün Türkiye'de doktorasını tamamlamış ve akademik kadro bekleyen çok sayıda
genç bilim insanı bulunuyor.
Dışarıya açık akademik kadroların mümkün olduğunca alanın gerçek ihtiyacını
tarif eden, objektif ve daha geniş bir aday kitlesinin yarışmasına imkan sağlayan
şartlarla ilan edilmesi gerekir.
IĞDIR ÜNİVERSİTESİ İLANI GÖZDEN GEÇİRMELİ
Burada herhangi bir akademisyenin çalışmalarının niteliğini tartışmıyoruz.
Tartıştığımız konu, bir akademik kadro ilanının nasıl hazırlanması gerektiğidir.
Iğdır Üniversitesi, gerçekten Türk İslam Sanatları alanında yetişmiş bir Sanat
Tarihi doktoruna ihtiyaç duyuyorsa, kadronun özel şartları da bu akademik ihtiyacı
objektif ve kapsayıcı biçimde ortaya koymalıdır.
"Arhavi Serenderleri" gibi son derece spesifik bir çalışma konusunun
ayrıca kadro şartına dönüştürülmesinin zorunlu akademik gerekçesi bulunmuyorsa,
ilan başvuru süresi içerisinde düzeltilmeli veya gerektiğinde iptal edilerek
daha genel şartlarla yeniden yayımlanmalıdır.
Çünkü akademik kadro ilanlarında sorulması gereken soru;
"Bu şartları taşıyan kim var?" değil, "Bu bölümün gerçekten
hangi akademik uzmanlığa ihtiyacı var?" olmalıdır.
Türkiye'de kadro bekleyen çok sayıda doktora mezunu varken, özellikle dışarıya
açık akademik kadrolar rekabeti artıracak şekilde düzenlenmelidir.