Yurtdışında eğitim gören öğrencilerin proje okullarına kabul edilebilir mi?

Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 25/09/2026 tarih ve 2026/19352-S.26.26412 sayılı kararında aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; ailesinin resmi yurt dışı görevi nedeniyle ortaokul eğitimini Tunus'taki International Maarif School bünyesinde Cambridge müfredatıyla tamamlayan ve sınav merkezinin bulunmaması sebebiyle LGS'ye katılamayan oğlunun, Bakanlıkça düzenlenen UDSP sınavından 94/100 puan alarak yabancı dil yeterliliğini ispatlamasına rağmen MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından "LGS puanı bulunmadığı" gerekçesiyle IB (Uluslararası Bakalorya) programı uygulayan proje lisesine nakil talebinin reddedildiğini, 11 ve 12. sınıflarda İngilizce okutulan bu programa geçişte 8. sınıf LGS şartının aranmasının mücbir sebep, liyakat, eğitim hakkı, ölçülülük ve çocuğun yüksek yararı ilkeleriyle bağdaşmadığını, idari girişim ve CİMER başvurularına rağmen şekilci bir mevzuat engeline takıldıklarını belirterek idarenin ret işleminin kaldırılmasını ve yeni eğitim-öğretim dönemi başlangıcı gözetilerek öğrencinin ilgili proje lisesinin boş kontenjanına naklinin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun yazısına istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü'nün E-- - sayılı cevabi yazısında özetle;

2.1. MEB Uluslararası Diploma ve Sertifika Programları Uygulama Yönergesi'nin 8/1 maddesi uyarınca aranan yabancı dil seviye tespit sınavı puanının (en az 70 puan) yalnızca bu programlara kabul için bir ön şart niteliği taşıdığı, doğrudan ortaöğretim kurumlarına geçişi/nakli sağlayan bir sınav olmadığı,

2.2. Ortaöğretim kurumlarına geçiş koşullarının MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 20. maddesinde açıkça düzenlendiği; geçişlerin merkezi sınav (LGS) puanı, kayıt alanı (adrese dayalı), pansiyonlu okul tercihi veya yetenek sınavı puanı esaslarına göre yapılabileceği,

2.3. UDSP kapsamında yapılan yabancı dil sınavının ortaöğretim kurumlarına kabul/nakil şartları arasında yer almadığı, açıklamalarına yer verildiği görülmüştür.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

9. Başvuran; resmi yurt dışı görevi nedeniyle LGS'ye katılamayan oğlunun 11. sınıf IB programı uygulayan proje lisesine naklini talep etmektedir.

10. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü cevabi yazısında; Uluslararası Diploma ve Sertifika Programları Uygulama Yönergesi'nin 8'inci maddesinde yer alan yabancı dil sınavı puan şartının yalnızca programa kabulde bir ön koşul olduğunu ve doğrudan ortaöğretim kurumlarına geçişi sağlamadığını, ortaöğretime geçiş ve nakil esaslarının ise Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 20'nci maddesinde merkezi sınav (LGS), yerel yerleştirme veya yetenek sınavı gibi yöntemlerle tahdidi olarak düzenlendiğini belirterek, UDSP kapsamında yapılan yabancı dil sınavının ortaöğretime kabul/nakil şartları arasında sayılmaması gerekçesiyle başvuranın talebinin olumsuz değerlendirildiğini ifade etmiştir.

16. Başvuranın yabancı dil yeterliliği ve yurt dışı eğitim geçmişi gibi somut durumuna özgü olarak mevzuatta istisnai bir düzenlemeye gidilmesi talebi değerlendirildiğinde; merkezi sınav sistemini etkisiz kılmak suretiyle sınavsız veya alternatif yeterliliklerle merkezi puanlı okullara geçiş kapısının aralanmasının, yerleştirme sisteminin genel işleyişini zedeleyeceği ve öngörülemez bir muafiyet alanı oluşturacağı açıktır. Yurt dışında edinilen yabancı dil ve akademik kazanımların sistemin dışına çıkılarak korunmaya çalışılması; aynı okullara ve programlara yerleşebilmek adına yıllarca merkezi sınava hazırlanmış, yarışma sınavı sürecinde emek sarf etmiş yüz binlerce öğrencinin haklı beklentileri ve fırsat eşitliği karşısında hakkaniyete uygun düşmeyecektir. Nesnel ve ölçülebilir bir merkezi sınav yerine bireysel mazeretler üzerinden merkezi okullara geçiş tanınması, kamu vicdanını ve eşitlik prensibini zedeleyici niteliktedir.

7. Sonuç olarak, yurt dışında öğrenimi devam ederken ülkemiz eğitim sistemine nakledilen öğrencilerin, merkezi sınav puanlarının bulunmaması durumunda yürürlükteki Bakanlık mevzuatı uyarınca yerel yerleştirme kapsamındaki okullara yönlendirilmesi ve merkezi sınavla öğrenci alan proje liselerine doğrudan nakillerinin yapılmaması yönündeki idari uygulamada mevzuata, kamu yararına, eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık görülmemiştir. İdarenin tesis ettiği işlemde hukuki bir sakatlık bulunmadığı anlaşıldığından, öğrencinin proje lisesine naklinin yapılması yönündeki başvurusunun reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.

VII. KARAR

-Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,

-Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Bu bilgiler haricinde hukuki gerekçeler ve mevzuat yönünden konuyu detaylı olarak inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 25/09/2026 tarih ve 2026/19352-S.26.26412 sayılı kararını bilgisayarınıza indirmek için tıklayınız.

Ahmet KANDEMİR