Memur emeklisinin kamuda işçi olarak çalışması aylığı artırır mı?
Kamuda işçi olarak çalışmaya başlayan memur emeklisinin aylığı kesilir. Çalışma bitince memur aylığı yeniden ödenir ama işçilikte geçen süre bu aylığa eklenmez.
Memur statüsünden emekli olduktan sonra işçi statüsünde çalışmak, memur emekli aylığını yükseltmiyor. Bu statüden aylık, işçi olarak çalışılan süre eklenmeden ödeniyor. memurlar.net'e soru gönderen okur, TSK'dan 33 yıl hizmetle, 1. derece 4. kademeden ve 4200 ek göstergeyle 5434 sayılı Kanun'a tabi olarak emekli oldu. Ardından sermayesi devlete ait bir kurumda kamu işçisi statüsünde mühendis olarak çalışmaya başladı ve 4/c emekli aylığı kesildi. Okur, 4-5 yıl sonra işten ayrıldığında aylığının 4/c'den mi yoksa 4/a'dan mı bağlanacağını ve tutarın değişip değişmeyeceğini sordu. Emeklilik editörünün değerlendirmesine göre memur emekli aylığı yeniden ödenmeye başlayacak. İşçi statüsünden şartlar sağlanırsa ayrıca ikinci bir aylık da bağlanabilecek.
5335 sayılı Kanun'a göre kamuda çalışan emeklinin aylığı kesilir mi?
2005 yılından beri yürürlükte olan 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesi bu konuda açık bir hüküm içeriyor. Buna göre herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar, bu aylıkları "kesilmeksizin" kamuda "herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde" çalıştırılamıyor. Hükmün kapsamındaki kurumlar şunlar:
- Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler
- Döner sermayeler ve fonlar
- Belediyeler, il özel idareleri ve bunların kurduğu birlik ve işletmeler
- Sosyal güvenlik kurumları ve bütçeden yardım alan kuruluşlar
- Özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları
- Kamu iktisadi teşebbüsleri, bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri
- Sermayesinin yüzde 50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklar
Bu nedenle memur statüsünden emekli olan biri bu kurumlardan birinde işçi olarak çalışmaya başladığında memur emekli aylığı kesiliyor. Okurun 4/c aylığının kesilmesinin nedeni de bu hüküm.
Kamudaki işçilik bitince memur emekli aylığı nasıl ödenir?
İşçi statüsündeki çalışma sona erdiğinde memur emekli aylığı güncel hükümler uygulanarak yeniden ödenmeye başlıyor. Okurun durumunda aylık; 33 yıl hizmet, 1. derece 4. kademe ve 4200 ek gösterge esas alınarak güncel tutarlar üzerinden ödenecek. Ancak işçi statüsünde geçen süreler bu aylığa eklenmiyor. Yani işçi olarak çalışılan 4-5 yıl, memur emekli aylığını artırmıyor.
Hizmetlerin birleştirilmemesinin nedeni de mevzuatta yer alıyor. 1 Ekim 2008 tarihinden önce farklı statülerde çalışması olanların hizmet birleştirme işlemlerinde 2829 sayılı Kanun hükümleri uygulanıyor. Bu işlemlerde son 7 yıl hizmet içinde 840 veya 1260 gün kuralı geçerli oluyor. Aynı kanuna göre aylık bağlanmış hizmet süreleri birleştirmeye tabi tutulmuyor.
Memur emeklisi işçi statüsünden ikinci emekli aylığı alabilir mi?
İşçi statüsünde geçen hizmetler, işçi emeklilik mevzuatına göre ayrıca değerlendiriliyor. Bu statüden emeklilik için gerekli şartlar yerine getirilirse memur emekli aylığından ayrı olarak işçi statüsünden de emekli aylığı alınabiliyor. Editörün verdiği örneğe göre bu şartlar 5400 gün ve 63 yaş gibi olabiliyor. 5400 günün daha sonraki bir tarihte tamamlanması halinde ise 1 Ocak 2048 tarihinde 65 yaş şartı söz konusu olabiliyor.
İşçi statüsünden bağlanacak aylık, prime esas kazançlar üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle memur statüsündeki aylık ile işçi statüsündeki aylığın tutarları birbirinden farklı olabiliyor. Okurun sorusundaki iki seçenek de bu yüzden birbirini dışlamıyor. Memur aylığı 4/c'den ödenmeye devam ederken şartlar sağlandığında 4/a'dan ikinci bir aylık bağlanabiliyor.
Benzer durumdaki memur emeklileri ne yapmalı?
İşçi statüsünden aylık bağlanma şartları, hizmetin başladığı ve prim günlerinin tamamlandığı tarihlere göre değişiyor. Okurun sorusunda bu tarihler belirtilmediği için durumun SGK'dan öğrenilmesi gerekiyor. İşçi statüsünden bağlanacak aylığın tutarı da prime esas kazançlara göre hesaplandığından bu bilgi yine SGK'dan alınabiliyor.
Benzer konulardaki değerlendirmeler için şu haberler incelenebilir:
https://www.memurlar.net/haber/1133959/