Engelli memur emekliliğinde 15, 16 ve 18 yıl nasıl hesaplanır?
Engelli memurun memurluk öncesi işçilik ve esnaflık süreleri, hem sigortalılık başlangıcında hem de 3960, 4320 ve 4680 gün hesabında dikkate alınıyor.
5510 sayılı Kanun kapsamında memur olan engellilerin memurluktan önce işçi veya esnaf olarak çalıştığı süreler, engellilikten emeklilikte dikkate alınıyor. memurlar.net emeklilik editörünün değerlendirmesine göre SGK primleri tam ödenmiş hizmetler; normal, engellilikten veya malulen emeklilik fark etmeksizin emeklilik işlemlerinde kabul ediliyor. Bu süreler, ilk sigortalılık başlangıcının belirlenmesinde de önem taşıyor. İşçi veya esnaf olarak ilk kez çalışmaya başlanan tarih, sigortalılık süresinin başlangıcı sayılıyor. Bu yüzden önceki çalışmalar, 15, 16 ve 18 yıllık sigortalılık süresinin dolmasını doğrudan etkiliyor.
İşçilik ve esnaflık süreleri memurlukla birleştirilir mi?
1 Ekim 2008 tarihinden önce herhangi bir statüde çalışması olan ve bu tarihten sonra 5510 sayılı Kanun kapsamında memur olanların hizmetlerinin birleştirilmesi zorunlu. Bu zorunluluk hem 5510 sayılı Kanun'un geçici maddelerinden hem de bu maddelere dayanarak 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun'un 3, 4 ve 6. maddelerinden kaynaklanıyor.
Editöre göre SSK'lı veya Bağ-Kur'lu hizmetler ile Devlet memurluğu hizmetleri emeklilik işlemlerinde birleşik olarak değerlendirilmeli. Dolayısıyla halen Devlet memuru olarak çalışan engellilerin göreve başlamadan önceki işçi veya esnaf süreleri, 15, 16 veya 18 yılın doldurulmasında hesaba katılmalı.
Engelli memur emekliliğinde 15, 16 ve 18 yıl şartı nedir?
Engellilikten yaşlılık aylığı bağlanması 5510 sayılı Kanun'un 28. maddesinde düzenleniyor. Memur olarak ilk kez çalışmaya başladığı tarihten önce malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalığı veya engelliliği bulunan ve bu nedenle malullük aylığından yararlanamayan memur için öncelikli şartlar şöyle:
En az 15 yıldan beri sigortalı olmak
En az 3960 gün SGK primi yatırılmış hizmeti bulunmak
Göreve başlamadan önce yüzde 60 oranında veya meslekte kazanma gücünü yitirecek derecede bir engelin bulunmadığı tespit edilirse bu kez çalışmaya başladıktan sonraki duruma bakılıyor. Memurun çalışma gücü kaybı oranı SGK Sağlık Kurulunca karara bağlanıyor ve şartlar bu orana göre belirleniyor:
- Kayıp oranı yüzde 50 ile yüzde 59 arasındaysa: en az 16 yıldan beri sigortalı olmak ve 4320 gün
- Kayıp oranı yüzde 40 ile yüzde 49 arasındaysa: en az 18 yıldan beri sigortalı olmak ve 4680 gün
Bu şartları yerine getiren memur, engelliliği nedeniyle yaşlılık aylığına hak kazanıyor.
Engelli memurun sigortalılık süresi nasıl hesaplanır?
Sigortalılık süresinin nasıl belirleneceği 5510 sayılı Kanun'un 38. maddesinde düzenleniyor. Buna göre sigortalılık süresi, ilk kez bir işyerinde işe başlanıp malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları uygulanarak SGK'ya ilk prim ödemesinin yapılacağı tarihte başlıyor. 18 yaşından önce bu sigortalara tabi olanların sigortalılık süresi ise 18 yaşını doldurdukları tarihte başlıyor. Ancak 18 yaşından önceki süreler için ödenen primler, prim ödeme gün sayısına dahil ediliyor.
Memurlar için sigortalılık süresi, ilk işe giriş yani SGK primlerinin ödenmeye başlandığı tarih ile emekliye sevk onayıyla görevle ilişiğin kesildiği ayın son günü arasındaki süre. Editöre göre sigortalılık süresi iki tarih arasını kapsıyor ve bu sürenin tamamının prim ödenerek doldurulması şartı yok. Bu iki tarih arasında çalışılmayan dönemler olsa bile olumsuz bir sonuç doğmuyor.
Benzer durumdaki engelli memurlar nelere dikkat etmeli?
Engellilikten yaşlılık aylığı bağlanmasında yaş şartı bulunmuyor. Memurluktan önce işçilik veya esnaflık süresi olanlar için bu sürelerin başlangıcı, hem sigortalılık süresinin başlangıcında hem de prim ödeme gün sayısında dikkate alınıyor. SGK primleri tam ödenmiş bu süreler 3960, 4320 ve 4680 gün hesabına da giriyor.
Göreve başladıktan sonra oluşan engellilik halinde, çalışma gücü kaybı oranının SGK Sağlık Kurulunca karara bağlanması gerekiyor. Hangi şartın uygulanacağı, yani 16 yıl ve 4320 gün mü yoksa 18 yıl ve 4680 gün mü aranacağı bu orana göre belirleniyor.