KDK, YKS'deki optik hata iddiasını kendisi inceledi, işte sonuç

Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nda (YKS) cevap kağıdının optik okuyucuda yanlış okunduğunu ileri süren adayın iddiasını kendi incelemesiyle de denetledi ve hata bulmadı. Kurum, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının (ÖSYM) açıklamasını yeterli görmedi. Adayın optik formlarını ve soru kitapçıklarını dosyaya getirterek iki ayrı karşılaştırma yaptı. 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/21617-S.26.29616 sayılı kararla başvuru reddedildi.

KDK, ÖSYM'nin açıklamasıyla neden yetinmedi?

Bu tür başvurularda idarenin "işlemde hata yoktur" yanıtı çoğu zaman dosyanın kapanması için yeterli görülür. KDK bu dosyada farklı bir yol izledi.

ÖSYM Hukuk Müşavirliği, 23 Eylül 2026 tarihli yazısında adayın cevap kağıtlarını, cevap anahtarlarını ve ham puan bilgilerini incelediğini bildirdi. İdareye göre optik okuma sonrası elde edilen yanıtlar, adayın kağıda yaptığı işaretlemelerle birebir örtüşüyordu. KDK ise bu açıklamanın yanı sıra adaya ait soru kitapçıklarını ve cevap kağıtlarını da ÖSYM'den istedi.

KDK incelemesinde neleri karşılaştırdı?

Kurum incelemeyi iki aşamada yaptı. İlk aşamada, itirazlarda kural olarak esas alınması gereken tek belge olan cevap kağıdını değerlendirdi ve hata bulmadı.

İkinci aşamada bununla yetinmeyip soru kitapçıklarını ve optik formları da karşılaştırdı. Kararda, adayın yanıtlarının cevap kağıtlarındaki işaretlemelerle aynı olduğu ve değerlendirme işleminde herhangi bir hata bulunmadığı tespitine yer verildi. Böylece hem ÖSYM'nin kendi kontrolü hem de KDK'nın bağımsız incelemesi aynı sonuca ulaştı.

Aday neyi iddia etmişti?

Aday, 20-21 Haziran 2026'da yapılan YKS oturumlarına katılmıştı. 2 Eylül 2026'da yaptığı 2026/22584 numaralı başvuruda, cevap kağıdına işaretlediği cevaplarla ÖSYM'nin puanlamaya aldığı cevapların farklı olduğunu ileri sürdü.

Adayın talebi, elle doldurduğu optik form ile sisteme taranan görüntünün karşılaştırılması, okuma ve değerlendirmede hata olup olmadığının araştırılması ve varsa sonucun düzeltilmesiydi. Dosyayı Kamu Denetçisi Özcan Yıldız inceledi; ret kararı Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzasıyla verildi.

Soru kitapçığına işaretlenen cevap puanlamaya alınır mı?

Hayır. KDK'nın kararında aktarılan 2026 YKS Kılavuzu'na göre soru kitapçığında işaretlenen cevaplara hiçbir işlem yapılmıyor. Cevap kağıdında ilgili testin alanı dışına yapılan işaretler de değerlendirilmiyor.

Kılavuz, işaretlemelerin sınav süresi içinde eksiksiz ve doğru yapılmasının sorumluluğunu adaya veriyor. 6114 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre de itirazlarla ilgili işlemlerde ÖSYM kayıtları esas alınıyor.

İyi silinmemiş işaret neden sorun yaratır?

Kararda dikkat çekilen bir başka kılavuz hükmü, silme uyarısı. Kılavuz, optik okuyucunun iyi silinmemiş işareti de okuyabileceğini açıkça belirtiyor.

Bu nedenle cevabını değiştiren adayın ilk işareti temiz biçimde silmesi gerekiyor. Soru boş bırakılmak isteniyorsa silmenin daha da özenli yapılması gerekiyor. Aday kendi işaretiyle okunan cevap arasında fark gördüğünü düşünebilir; ancak bu fark okuma hatasından değil, kağıtta kalan izden kaynaklanabilir.

Aday kendi cevap kağıdını görebilir mi, ücreti ne kadar?

Evet, ama yalnızca Ankara'da ve şahsen. Kılavuza göre ÖSYM'deki sınav evrakının aslı veya sureti, yargı kararı olmadıkça aday dahil kimseye verilmiyor. Adayın kendi soru kitapçığı ve cevap kağıdının görüntüsünü ÖSYM'de incelemesi ise mümkün.

ÖSYM'nin 5 Ocak 2026 tarihli duyurusuna göre her bir oturum için bu incelemenin ücreti 450 TL. TYT ve AYT ayrı oturumlar olduğundan ikisini de incelemek isteyen aday iki kez ücret ödüyor.

İnceleme, imha süresi dolmadan yapılmalı. Kılavuza göre soru kitapçıkları sonuçların ilanından 6 ay, cevap kağıtları 1 yıl sonra imha ediliyor; elektronik ortama aktarılan görüntüler asıl belge hükmünde sayılıyor.

Kamu Denetçiliği Kurumunun YKS'deki optik hata iddiasına dair kararı