Mekke İttifakı, bugün İran'da toplanıyor

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu Mekke Savunma İttifakı'nın üst düzey yetkilileri, 26 Ekim 2026'da İran'ın başkenti Tahran'da İranlı yetkililerle ortak toplantı yapıyor. Toplantıya Türkiye'yi Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın temsil ediyor. Görüşmenin ana gündemi bölgesel güvenlik ve koordinasyon.

Tahran toplantısına kimler katılıyor?

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi (YUGK) Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri Keni, İran devlet yayın kuruluşu IRIB'e yaptığı açıklamada katılımcıları duyurdu. Buna göre toplantıya Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir ve MİT Başkanı İbrahim Kalın katılıyor.

Kalın'ın toplantıya katılacağını Anadolu Ajansı da Türk güvenlik kaynaklarına dayanarak doğruladı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı Kamu Diplomasisi Müsteşarı Rayed Krimly ise sosyal medya hesabından Prens Halid'in Suudi heyetine başkanlık ettiğini açıkladı.

İran tarafında heyete YUGK Sekreteri Muhsin Rızai başkanlık ediyor. Suudi açıklamasına göre üç ülkenin yetkilileri İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile de görüşecek.

Toplantı kimin girişimiyle gündeme geldi?

Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı yetkiliye göre toplantı Pakistan'ın girişimiyle gündeme geldi. Mareşal Münir, Tahran'a yaptığı önceki ziyarette Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve diğer yetkililerle görüşmüştü.

Bakıri Keni'nin aktardığına göre Münir, bu ziyarette YUGK Sekreteri Rızai'ye Suudi, Türk ve Pakistanlı yetkililerin Tahran'a gelerek ortak toplantı yapma kararını iletti. Pakistan ordusunun medya birimi de 26 Ekim'de Münir'in resmi ziyaret için Tahran'da olduğunu duyurdu.

Görüşmelerde hangi konular ele alınacak?

Toplantının resmi gündemi bölgesel güvenlik. Bakıri Keni, görüşmenin diyaloğu ve diplomatik çözümleri desteklemeyi, ayrıca Katar ile Pakistan'ın yürüttüğü arabuluculuk çabalarına katkı sunmayı amaçladığını söyledi.

Suudi tarafı da ziyareti, ittifak üyesi ülkelerin mevcut krizdeki gerilimi düşürme ve tarafları diyaloğa teşvik etme çabalarının parçası olarak tanımladı. Pakistan basınında yer alan haberlere göre Filistin ve Lübnan'daki durum da masada olacak.

Toplantı, bölgede sekiz aydır süren savaşın ve ABD ile İsrail'in İran'a yönelik yeni saldırı tehditlerinin gölgesinde yapılıyor. İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları da gündemin önemli başlıklarından biri. Reuters, görüşmeyi Suudi Arabistan'ın İran çatışmasında baskı noktasına dönüşmesinden bu yana taraflar arasındaki ilk üst düzey temas olarak nitelendirdi.

Mekke Savunma İttifakı nedir, ne zaman kuruldu?

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalandı. Anlaşmaya göre üyelerden birine yönelik silahlı saldırı, üç ülkeye birden yapılmış sayılıyor.

İttifakın ilk komite toplantısı 31 Ağustos 2026'da İstanbul'daki Çırağan Sarayı'nda yapıldı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bu toplantının ardından ittifakın resmi adının "Mekke Savunma İttifakı" olarak belirlendiğini açıkladı.

Üç ülkenin genelkurmay başkanları 25 Eylül 2026'da Riyad'da bir araya gelerek Husi saldırılarını kınadı. Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi ise 5 Ekim 2026'da Riyad'da toplandı. Bu toplantıda Pakistanlı emekli Korgeneral Nauman Mahmood üç yıllığına ittifakın genel sekreterliğine getirildi.

İran ittifaka katılabilir mi?

Türkiye, anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve yeni üyelere açık olduğunu başından beri vurguluyor. Dışişleri Bakanı Fidan, İstanbul toplantısında ittifakın tüm devletlere açık olduğunu belirtmişti.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da anlaşmanın İran'ı da kapsayacak şekilde İslam dünyasına yönelik daha geniş bir yapıya dönüşebileceğini ifade etmişti. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ise Ekim ayı başında Al Jazeera'ya verdiği röportajda, ayrıntılarını henüz bilmediklerini belirtmekle birlikte İran'ın ittifaka katılmaya hazır olduğunu söyledi.

Bakıri Keni, Tahran'daki dörtlü görüşmenin kalıcı bölgesel güvenliğin inşası yolunda önemli ve etkili bir adım olabileceğini dile getirdi.