112 acil çağrı hizmetinin teşkilat yapısı değişti

112 acil çağrı merkezleri, bulundukları ilin yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı ya da valilik bünyesinden çıkarılarak "İl 112 Acil Çağrı ve Koordinasyon Müdürlüğü" adıyla ayrı birimlere dönüştürüldü. Değişiklik, 31 Ekim 2026 tarihli ve 33416 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 201 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapıldı ve kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Kararnamenin 13 maddesi 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesini, bir maddesi 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin kadro cetvellerini değiştiriyor. Aynı metin, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında Bilgi İşlem Dairesi Başkanlıklarını kapatıp yerlerine Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü kurdu.

112 acil çağrı merkezleri artık il müdürlüğü

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 271'inci maddesinin altıncı fıkrası tümüyle değiştirildi. Önceki düzenlemede 112 Acil Çağrı merkezleri, büyükşehir belediyesi bulunan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı bünyesinde, diğer illerde ise valilik bünyesinde kuruluyordu.

Yeni fıkra bu ayrımı kaldırdı. Metne göre tüm illerde "İl 112 Acil Çağrı ve Koordinasyon Müdürlükleri" kurulacak ve acil yardım müdahale hizmetiyle görevli kamu kurum ve kuruluşlarının acil çağrı personeli bu müdürlüklerde görevlendirilecek.

Görev tanımı da genişledi. Eski metinde merkezlerin işi "tüm acil çağrıları karşılamak, sevk ve koordinasyonu sağlamak" olarak tarif edilirken, yeni fıkra bunu "acil müdahale kurumlarının sahaya yönlendirilmesi" ve "kurumlar arası koordinasyonun etkin, kesintisiz ve hızlı şekilde yürütülmesi" biçiminde tanımlıyor.

Aynı maddenin yedinci fıkrası yürürlükten kaldırıldı. Bu fıkra, çağrı merkezlerinde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25'inci maddesi uyarınca geçici görevlendirme yapılmasına izin veriyordu.

Yeni genel müdürlüğün görev listesinde yapay zeka da var

İçişleri Bakanlığının hizmet birimlerini sayan 256'ncı maddeye "112 Acil Çağrı ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü" eklendi. Birim, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden sonra üçüncü sırada yer alıyor.

Genel müdürlüğün görevleri, kararnameyle eklenen 258/A maddesinde dokuz başlıkta sayıldı. Bunlar arasında acil çağrı hizmetinin standart, usul ve esaslarını belirlemek, kalite standartlarını korumak için düzenli değerlendirme yapmak ve personele hazırlayıcı ve hizmet içi eğitim vermek bulunuyor.

Maddede teknik altyapıya ilişkin bir bent de yer alıyor. Genel müdürlük, ulusal operasyon merkezlerini, santral ve iletişim sistemlerini, "yapay zeka destekli karar sistemlerini", büyük veri analizi altyapılarını, siber güvenlik ve felaket kurtarma merkezlerini kurmakla görevlendirildi.

Maddenin ikinci fıkrası, acil yardım hizmeti sunan kamu kurumlarının koordinasyon gerektiren faaliyetlerini genel müdürlükle eşgüdüm içinde yürütmesini zorunlu kılıyor. Bu kurumların genel müdürlük ve il müdürlükleriyle ortak süreçlerine ilişkin esaslar, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının görev tanımından acil çağrı çıkarıldı

Kararname, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 273'üncü maddesinin birinci ve sekizinci fıkralarının birinci cümlelerindeki "acil çağrı," ibarelerini yürürlükten kaldırdı.

Birinci fıkra, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının (YİKOB) kuruluş amacını sayıyor. Değişiklikle acil çağrı hizmeti bu amaçlar arasından çıkarıldı; afet ve acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu ve yürütülmesi görevi ise maddede kaldı.

Sekizinci fıkra, YİKOB'ların hangi müdürlükleri kurabileceğini düzenliyor. "Acil çağrı" ibaresinin çıkarılmasıyla başkanlıkların acil çağrı müdürlüğü kurma yetkisi sona erdi.

Mevcut müdürler, taşınmazlar ve araçlar için geçiş hükümleri

Kararnameyle 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine iki geçici madde eklendi. Geçici 4'üncü madde, 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin İçişleri Bakanlığı bölümündeki "112 Acil Çağrı Merkezi Müdürü" unvanlı kadroları "İl 112 Acil Çağrı ve Koordinasyon Müdürü" olarak değiştirdi.

Bu kadrolarda bulunanlar, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kadro dereceleriyle durumlarına uygun yeni kadrolara "başkaca bir işleme gerek kalmaksızın" atanmış sayıldı.

Geçici 5'inci madde varlık devrini düzenliyor. Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlardan genel müdürlüğün görev alanına girip İçişleri Bakanlığına tahsis edilmiş veya fiilen kullanımında bulunanlar, 112 Acil Çağrı ve Koordinasyon Genel Müdürlüğüne tahsis edilmiş sayıldı.

İl düzeyinde ise YİKOB'ların kullanımındaki her türlü taşınır, araç, gereç, kayıt ve doküman, hizmet sunucuları ve bilgi sistemleri İl 112 Acil Çağrı ve Koordinasyon Müdürlüklerine devredilmiş sayıldı. Uygulamada çıkabilecek tereddütleri gidermeye Bakan yetkili kılındı.

İçişleri Bakanlığına 98 yeni kadro

Kararnamenin 14'üncü maddesine ekli (2) sayılı listeye göre İçişleri Bakanlığı merkez teşkilatına 17 kadro ihdas edildi. Bunlar 1 adet 112 Acil Çağrı ve Koordinasyon Genel Müdürü, 2 adet mülki idare amirliği hizmetleri sınıfında daire başkanı, 2 adet genel idare hizmetleri sınıfında daire başkanı ve 12 adet şube müdürü kadrosundan oluşuyor.

Taşra teşkilatı için 81 şube müdürü kadrosu açıldı. Bu kadroların 20'si 1'inci, 20'si 2'nci, 20'si 3'üncü, 21'i 4'üncü derecede bulunuyor. İçişleri Bakanlığı için ihdas edilen toplam kadro sayısı 98'e ulaştı.

Enerji ve Sanayi bakanlıklarında bilgi işlem birimi genel müdürlüğe yükseldi

Kararname, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının hizmet birimlerini sayan 168'inci maddeden Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığını çıkardı ve yerine Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğünü ekledi. Dairenin görevlerini düzenleyen 177'nci madde yürürlükten kaldırıldı; yeni birimin görevleri 171/C maddesinde 12 başlıkta sayıldı.

Kapatılan dairenin görev listesi altı bentten oluşuyordu. Yeni maddede kritik enerji altyapılarının bütünleşik haberleşme ve siber güvenliğinin sağlanması, bulut bilişim ve felaket kurtarma hizmetleri ile yapay zeka ve büyük veri alanlarında uluslararası gelişmelerin izlenmesi gibi görevler yer alıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında aynı model uygulandı. Hizmet birimlerini sayan 387'nci maddeden Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı çıkarıldı, 400'üncü madde yürürlükten kaldırıldı ve yeni genel müdürlüğün görevleri 395/C maddesinde 13 başlıkta düzenlendi.

Bu maddede yazılım ve donanımlarda dışa bağımlılığın azaltılması için "yerlilik ve millilik oranlarını artırmak" amacıyla Ar-Ge çalışmaları yapılması da görev olarak sayıldı. Kadro tarafında her iki bakanlıkta birer Bilgi İşlem Dairesi Başkanı kadrosu iptal edildi; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına 4, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına 3 kadro ihdas edildi.

AİHM tazminat ödemeleri Adalet Bakanlığında el değiştirdi

Kararname, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 49'uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendini yürürlükten kaldırdı. Bu bent, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığına 6384 sayılı Kanun uyarınca kurulan komisyonun karar verdiği tazminatların ödenmesi görevini veriyordu.

Görev, aynı kararnamenin 48'inci maddesine eklenen yeni bentle Adalet Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığına geçti. Yeni bent, başkanlığı "Komisyon tarafından karar verilen tazminatların ödemesine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek"le görevlendiriyor.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) Türkiye aleyhine hükmettiği tazminatlar ile dostane çözüm ve tek taraflı deklarasyon sonucu ödenen tutarlara ilişkin görev değişmedi. Bu görev, 49'uncu maddenin (ç) bendiyle İnsan Hakları Dairesi Başkanlığında kaldı.

Resmi Gazetede yayımlanan düzenleme için tıklayınız.