Ön lisans üzerine lisans bitiren itfaiye erine ret kararı

Ön lisans mezunu olarak memuriyete başlayıp görevdeyken lisans tamamlayan memurlara derece ve kademe ilerlemesi verilmiyor. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinde itfaiye eri olarak çalışan bir memurun intibak talebini 4 Kasım 2026 tarihli kararıyla reddetti. Karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2018 tarihli içtihadına dayandırıldı. Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzalı kararda, 657 sayılı Kanun'daki "üst öğrenimi bitirmiş olma" şartının sağlanmadığı belirtildi.

Başvuranın elinde iki ön lisans ve bir lisans diploması var

Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığında itfaiye eri olarak görev yapan memur, 23 Temmuz 2026'da KDK'ye başvurdu. Başvuru 2026/18590 sayısıyla kaydedildi.

Memur, 7'nci derecenin 2'nci kademesinden maaş aldığını, hem Sivil Savunma ve İtfaiyecilik hem de Polis Meslek Yüksekokulu ön lisans programlarını bitirdiğini ve memuriyete ön lisans mezunu olarak başladığını bildirdi. 2026 yılında Anadolu Üniversitesi Kamu Yönetimi bölümünden mezun olduğunu belirterek, ön lisans mezunuyken lisans bitiren memurlara verilen derece ve kademe artışından yararlandırılmayı talep etti.

Belediye, Danıştay kararı ve Bakanlık görüşüne dayandı

Belediye, KDK'nin bilgi ve belge talebine 12 Ağustos 2026 tarihli yazıyla cevap verdi. Yazıda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararından sonra 657 sayılı Kanun'un 36'ncı maddesinin A bendinin 12'nci fıkrasının (d) alt bendinin uygulanma imkanının kalmadığı savunuldu.

Belediye ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün de aynı Danıştay kararına atıf yaparak, ön lisans mezuniyeti üzerine lisans eğitimini tamamlayanların intibakının mümkün olmadığı yönünde görüş verdiğini bildirdi.

Danıştay: Ön lisans da lisans da bir yükseköğretim

KDK kararında geniş biçimde alıntılanan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararı E:2016/3587, K:2018/2615 sayısını taşıyor. Kurul bu kararda, mevzuatta hem ön lisans hem lisans eğitiminin birer yükseköğretim olarak sayıldığını vurguladı.

Karara konu olayda davacı, sağlık meslek lisesi mezunu olarak hemşire kadrosunda göreve başlamış, 2003'te Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinin Sağlık Kurumları İşletmeciliği ön lisans programını bitirmesi üzerine intibakı yapılmıştı. Davacı 31 Mayıs 2010'da Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünden mezun olunca 5 Ağustos 2010'da lisans mezuniyetine göre yeniden intibak istedi, bu talep reddedildi.

Kurul, ön lisans mezunu olarak yükseköğretimi bitirmiş kişi konumundaki davacının sonradan bitirdiği lisans öğreniminin, eğitim düzeyi bakımından ön lisansın üst öğrenimi kabul edilip intibakta değerlendirilmesinin mümkün olmadığına hükmetti ve idarenin işleminde hukuka aykırılık görmedi.

KDK'nin gerekçesi: Üst öğrenim şartı sağlanmıyor

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36'ncı maddesindeki ilgili hüküm, memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak üst öğrenimi bitirenlerin, emsallerinin ulaştığı derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin her yılı bir kademe, her üç yılı bir derece sayılarak eklenmesiyle yükseltilmelerini öngörüyor.

Kamu Denetçisi Şerif Yılmaz'ın hazırladığı ret önerisi Kamu Başdenetçisine sunuldu. Kararda, uyuşmazlığın çözümü için lisans mezuniyetinin ön lisans mezuniyetine göre üst öğrenim sayılıp sayılmadığına bakılması gerektiği belirtildi.

Sonuç bölümünde, ön lisans mezuniyetinin de lisans mezuniyeti gibi yükseköğrenim sayıldığı, bu nedenle ön lisanstan sonra lisansın tamamlanmasının üst öğrenim bitirme olarak kabul edilemeyeceği ve intibakın yapılamayacağı değerlendirildi. Kanunda aranan üst öğrenimi bitirmiş olma şartı sağlanmadığı için derece ve kademe ilerlemesi verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldı. İdarenin iyi yönetim ilkelerine aykırı davrandığına ilişkin bir hususa da rastlanmadı.

Bakanlık 2022'den bu yana aynı görüşte

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün yayımladığı personel görüşleri listesi, bu yaklaşımın yeni olmadığını gösteriyor. Genel Müdürlüğün 14 Eylül 2022 tarihli ve E-53773008-622.02-4544874 sayılı görüşü doğrudan "ön lisans diploması üzerine lisans eğitimini tamamlayanların intibakının yapılamayacağı" konusunu taşıyor.

Listede 30 Eylül 2024 tarihli ve E-53773008-622.02-10553043 sayılı görüş, ön lisans mezunu olarak memuriyete başlayan Devlet memurlarının mühendislik fakültesini bitirmeleri halindeki intibak işlemlerini konu ediyor. 19 Ağustos 2022 tarihli ve E-53773008-520-4333583 sayılı görüş ise laborant kadrosunda bulunup Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Sağlık Yönetimi bölümünü bitiren personelin ek göstergesi ile zam ve tazminatlarına ilişkin.

İntibakın yapılmaması lisans mezunu sayılmamak anlamına gelmiyor

Genel Müdürlüğün bu konudaki en güncel görüşü 6 Kasım 2025 tarihli ve E-53773008-622.02-13994656 sayılı yazı. Görüşün konu başlığı, ön lisans üzerine lisans öğrenimini tamamlayanların intibakının yapılmamasının, bunların lisans mezunu olmadığı anlamına gelmediği şeklinde.

Bu ayrım, aylık ve derece tarafında bir kazanım doğmasa da diplomanın kadro ve atama şartları bakımından geçerliliğini koruduğu anlamına geliyor. Nitekim Genel Müdürlüğün listesinde, ön lisans mezunu olarak belediye başkan yardımcısı veya zabıta müdürü kadrosunda görev yapanların müdür unvanlı kadrolara atanmasına ilişkin ayrı görüşler de bulunuyor.

Ret kararı dava yolunu kapatmıyor

KDK kararında, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu'nun 21'inci maddesinin birinci fıkrasına atıf yapılarak hak arama özgürlüğüne ilişkin açıklamaya yer verildi.

Buna göre ret kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı varsa dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek. Kararda yetkili ve görevli mahkemelerde yargı yolunun açık olduğu belirtildi. Karar, başvurana ve Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığına tebliğ edilecek.

KDK'nın Üst öğrenimi bitirmiş olması nedeniyle intibak işlemi yapılması talebine dair kararı